T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/8046
Karar No : 2025/205
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... İdaresi Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA):1- SS ... Teknoloji ve Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi
2- ... 3-...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ... Beldesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan ve karar eki haritada gösterilen -mülkiyeti davacıya ait ..., ... pafta, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları da içeren- alandaki özel mülkiyete konu taşınmazların, 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun amaçları doğrultusunda değerlendirilmek üzere, 2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 22/04/2009 tarihli, E:2008/11977, K:2009/4536 sayılı kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen... İdare Mahkemesinin... tarihli, E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 22/10/2013 tarihli, E:2012/3684, K:2013/6002 sayılı kararına uyularak davanın reddi yolunda... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:..., K:2015/2369 sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 18/10/2017 tarihli, E:2016/10616, K:2017/7849 sayılı kararıyla onanması ve bu karara yönelik karar düzeltme isteminin Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2018 tarih ve E:2018/2593, K:2018/9132 sayılı kararıyla reddine karar verilmesi üzerine davacı tarafından Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru neticesinde, Anayasa Mahkemesince 10/11/2022 tarih ve 2019/1255 başvuru numaralı kararla davacının Anayasa'nın 35. maddesinde yer alan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına yönelik Danıştay Altıncı Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2024/2115, K:2024/3639 sayılı kararına uyularak; davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Davalı ve müdahiller tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153. maddesinde "Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir... Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." hükmüne yer verilmiştir.
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Kararlar" başlıklı 50. maddesi ve 66. maddesinin 1. fıkrası hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki görev ve yetkisi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini kapsamakta olup, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararının sonuçlarının giderilmesi amacıyla gerekli yargılama faaliyetlerini yerine getirilmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararları bağlayıcılığıdır.
Bu bağlamda, dava konusu kamulaştırma işleminin davacının Anayasanın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkını ihlal ettiği 04/01/2023 tarih ve 32063 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 10/11/2022 tarih ve 2019/1255 sayılı kararıyla tespit edildiği dikkate alındığında yukarıda anılan Anayasa hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesinin kararları bağlayıcı olduğundan, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğinden temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 14/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153. maddesinde "Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir... Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." hükmüne yer verilmiştir.
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Kararlar" başlıklı 50. maddesinde; "(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." hükmü, 66. maddesinin 1. fıkrasında ise "(1) Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar" hükmü yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki görev ve yetkisi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini de kapsamaktadır. Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı kendisine ulaşan yargı merciinin, ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gerekli yargılama faaliyetlerini yerine getirmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarının bağlayıcılığı hususu açık olarak anayasa ve kanuni düzenlemelerle güvence altına alınmış olup Anayasa Mahkemesi bu hakkın gereği olarak temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğinin tespiti ile birlikte yeniden yargılama yapılması ve hatta ihlale yol açan kararların doğrudan iptal edilmesi veya ortadan kaldırılması dâhil ihlalden önceki duruma dönülmesini sağlayacak yetkilerle donatılmıştır.
Bu bağlamda, dava konusu kamulaştırma işleminin davacının Anayasanın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkını ihlal ettiği 04/01/2023 tarih ve 32063 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 10/11/2022 tarih ve 2019/1255 sayılı kararıyla tespit edildiği dikkate alındığında, yukarıda anılan Anayasa hükmü uyarınca yargı organlarının bu karara uymaları gerektiğinden, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğinden temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.