T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1612
Karar No : 2025/8
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF ( DAVACI) : ... Merkezi... Merkez Şubesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem:...tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere... Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ... sayılı Transit Refakat Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ... ve ... plakalı araçta beyan edilen tuğla cinsi eşyanın yanı sıra, beyan harici ve beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşyaların da (makaron, oto yedek parçası, kaynak makinası, iş kaskı, çelik halat, araç yıkama makinası, mengene tezgahı, calaskar spiral makinası, dekopaj makinası, boya püskürtme tabancası, matkap, batarya, kablo, elektrikli motorsiklet, nsr kayıt cihazı, kamera) bulunduğunun idarece tespit edildiği, anılan eşyaların bir kısmının kullanılmış, defolu yatık bir kısmının da Ürün Güvenliği ve Denetimi tebliği ile İthalat Tebliğleri kapsamında olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun olay tarihinde yürürlükte bulunan 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; olayda transit refakat belgesi kapsamında beyan edilen eşyadan belirgin bir şekilde farklı cinste eşyaların da bulunduğu sabit olduğundan, asıl sorumlu sıfatıyla davacı hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının uygulama koşulunun mevcut olduğu, öte yandan, davalı idarece ihtilaf konusu eşyaların CİF kıymeti 3.683.400 TL olarak belirlenerek para cezası kesilmiş ise de, uyuşmazlığa ilişkin ... Asliye Ceza Mahkemesinin E: ... sayılı dosyasındaki bilirkişi raporlarının incelenmesinden, beyan harici makaron cinsi eşyanın CİF kıymetinin 90.000 TL, oto yedek parçası, kamera aksesuarı, muhtelif inşaat malzemesi cinsi eşyaların CİF kıymetinin ise, 1.568.390 TL olmak üzere toplam kıymetinin 1.658.390 TL olduğunun anlaşılması karşısında, eşyanın kıymetinin tespitine ilişkin 4458 sayılı Kanun'un 24 ve devamındaki maddelere aykırı olarak karara bağlanan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Transit rejimi hükümlerini ihlal eden davacının asıl sorumlu sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu, beyan harici eşyaların bir kısmının izin kapsamında yahut ticaret politikası önlemleri tatbik edilerek ithal edilebileceği, bir kısmının ise Ürün Güvenliği ve Denetimi ile Gözetim Tebliğlerine tabi olduğu, bu durumda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Olaya ilişkin açılan ceza davasındaki beyan harici eşyanın kıymetine ilişkin belgeler değerlendirildiğinde davalı idarece belirlenen CİF kıymetin kısmen hukuka uygun olduğu gözetilerek bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz istemine konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere ... Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ... sayılı Transit Refakat Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ... ve ... plakalı araçta beyan edilen tuğla cinsi eşyanın yanı sıra, beyan harici ve beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşyaların da (makaron, oto yedek parçası, kaynak makinası, iş kaskı, çelik halat, araç yıkama makinası, mengene tezgahı, calaskar spiral makinası, dekopaj makinası, boya püskürtme tabancası, matkap, batarya, kablo, elektrikli motorsiklet, nsr kayıt cihazı, kamera) bulunduğunun idarece tespit edildiği, anılan eşyaların bir kısmının kullanılmış, defolu yatık bir kısmının da Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ile İthalat Tebliğleri kapsamında olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun olay tarihinde yürürlükte bulunan 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 84. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmamış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasının, transit rejimi hükümlerine tabi olduğu; 2. fıkrasında, gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye veya bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin verebileceği; 86. maddesinde, asıl sorumluların eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü oldukları, bu kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları düzenlemesine yer verilmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği, eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, somut olaya 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasının tatbikinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, öte yandan, ithal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerektiği açıktır.
Dosyanın ve ...Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; para cezası kararına konu beyan harici eşyalara ilişkin fatura ve belgelerin, taşıyıcı şirketin Ticaret Sicili Gazetesi'nde belirtilen adresine ve kanuni temsilcisine gönderilen tebligatların muhataplar adreslerinden taşınmış olduğundan geri dönmesi nedeniyle temin edilemediği, bu nedenle, ... Gümrük Müdürlüğü nezdinde oluşturulan heyet mağrifetiyle ihtilaf konusu eşyaların CİF kıymetinin 3.683.400 TL olarak belirlendiği, diğer yandan,...Asliye Ceza Mahkemesinin E: ... sayılı dosyasındaki ... ve ... tarihli bilirkişi raporlarının değerlendirilmesinden, Vergi Mahkemesince, beyan harici makaron cinsi eşyanın CİF kıymetinin 90.000 TL, oto yedek parçası, kamera aksesuarı, muhtelif inşaat malzemesi cinsi eşyaların CİF kıymetinin ise, 1.568.390 TL olmak üzere toplam CİF kıymetin 1.658.390 TL olduğunun belirlenmesine rağmen, eşyanın kıymetinin 4458 sayılı Kanun'un 24 ve devamındaki maddelere aykırı olarak tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin tamamının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak davaya konu işlemin iptali yolunda karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 17/01/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması gerekmekte olup, bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi gerekmektedir.
Olayda ise, transit beyannamesi kapsamında beyan edilene nazaran belirgin bir şekilde farklı cinste eşya değil, beyanname muhteviyatında yer alan eşyanın yanında beyan harici olduğu tespit edilen eşyaların mevcudiyeti söz konusudur.
Açıklanan nedenlerle, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı mevcut olmayıp, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle karara bağlanan para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığından, yazılı gerekçeyle verilen ve sonucu itibarıyla yerinde olan karara yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.