T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2561
Karar No : 2024/4880
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Havacılık Turizm Organizasyon
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı zeplin ticari tanımlı eşyanın katma değer vergisine tabi olduğu halde anılan vergiden istisna olarak beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca alınan para cezası kararına vaki itirazın, cezaya ilişkin kısmının aynı maddenin (a) bendi olarak değiştirilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca, deniz ve hava ticaret filoları ile ulaştırma sistemlerinin geliştirilmesini teşvik eden araçların teslimlerinin istisna kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sportif/eğlence amacına yönelik hizmet veren deniz motosikletleri, paraşüt çekme tekneleri, sürat motorları, motorsuz lazer yelkenli tekneleri, motorlu paraşüt ve balonlar ile benzeri araçlar, deniz ve hava taşıma aracı olarak nitelendirilemeyeceğinden, bunların teslimlerinin istisna kapsamına girmediği, olayda, davacı tarafından ithali gerçekleştirilen zeplin/römork cinsi eşyanın, sportif/eğlence/reklam amacıyla kullanıldığının anlaşılması karşısında, söz konusu eşyanın tesliminin istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi hükmüne göre para cezası kararı alınabilmesi için, eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğunun tespit edilmesi gerektiği, 3065 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre, ithalde alınan katma değer vergisinin sonradan eksik olarak beyan edildiğinin tespiti halinde 4458 sayılı Kanun uyarınca üç kat ceza uygulanabileceği, olayda, uyuşmazlık konusu eşyanın ithalinin katma değer vergisinden müstesna olduğunu bildiren Avanos Kaymakamlığının 08/11/2019 tarihli yazısına istinaden ithalatta katma değer vergisi ödenmeden işlemlerin gerçekleştirildiği, davacı tarafından eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmesi durumunun söz konusu olmadığı, bu haliyle davacıya atfedilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, davacı şirketin ana iştigal konusunun hava yolu yolcu taşımacılığı faaliyeti, ithal edilen zeplin cinsi eşyanın ise hava taşıma aracı olduğu hususlarında ihtilaf bulunmadığı, belirli bir bedel karşılığı yolcu taşıma faaliyeti çerçevesinde kullanılmak için ithal olunan zepline isabet eden katma değer vergisinin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin (a) fıkrası kapsamında vergiden istisna olduğu, maddede başkaca bir şartın da aranmadığının anlaşılması karşısında, asli faaliyeti kapsamında kullanılmak üzere hava taşıma aracı olan zeplin ithalinin açık yasa hükmünü daraltıcı şekilde kural getiren tebliğ uyarınca vergiye tabi olduğu yolundaki belirlemede hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf isteminin mahkeme kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasına yönelik kısmının reddine; istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Konuya ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığından alınan yazıda turist kafilelerinin gezdirilmesi, eğlendirilmesi ve reklam amacına yönelik olarak kullanılan zeplin/römorkör cinsi eşyanın hava taşıma aracı niteliğinde olmadığının belirtildiği, dolayısıyla bu eşyanın ithalinin istisna kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesiyle getirilen istisna ile hava yolu ticareti ve ulaşımında uluslararası düzeyde rekabetin sağlanmasının amaçlandığı, bu amaç dışındaki kullanımların istisna kapsamında değerlendirilemeyeceğinin anlaşılması karşısında kültürel, eğlence, reklam ve benzeri amaçlarla kullanıldığı anlaşılan zeplin ticari tanımlı eşya istisna kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, kararın ek tahakkuka ilişkin kısım yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı zeplin ticari tanımlı eşyanın katma değer vergisine tabi olduğu halde anılan vergiden istisna olarak beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca alınan para cezası kararına vaki itirazın, cezaya ilişkin kısmının aynı maddenin (a) bendi olarak değiştirilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin (a) bendinde; faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demir yolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri, bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler ve faaliyetleri deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası olanlara bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılacak teslim ve hizmetlerin vergiden istisna olduğu düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde, bu düzenlemenin amacının "ülkenin deniz ve hava ticaret filosu ile demir yolu ulaşım sisteminin geliştirilmesi ve dış rekabete tahammül edebilecek duruma getirilmesi" olduğu ifade edilmiştir.
Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği"nin "Araç ve Tesislerin Tesliminde İstisna" başlıklı II/B.1.1 bendinde; sportif eğlence amacına yönelik paraşüt, çekme teknesi, sürat motoru, yelkenli tekne ve benzerlerinin teslimlerinde istisna uygulanmayacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, ulaştırmacılık faaliyetinde kullanılan hava taşıtlarının ithalinin, ülkemizin deniz ve hava ticaret filosu ile deniz ve hava ulaşım sistemimizin geliştirilmesi amacıyla katma değer vergisinden istisna kılındığı, bu amaç dışında sportif, eğlence, reklam ve benzeri amaçlarla gerçekleştirilen ithalatların istisna kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Vergi Dava Dairesince, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ithal edilen "zeplin/römorkör" ticari tanımlı eşyanın hava yolu taşıma aracı olduğu, hava yolu yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan davacının söz konusu eşyayı ithalinin katma değer vergisinden istisna olduğu kabul edilerek işlemin iptali yönünde karar verilmiş ise de; yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, ithale konu eşyanın ancak ulaştırmacılık faaliyetinde kullanılan hava taşıtı olması halinde muafiyet kapsamında değerlendirilebileceğinin anlaşılması karşısında, turizm, reklam, eğlence ve benzeri amaçlarla kullanılan zeplin cinsi eşyanın istisna kapsamında olmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili öncesinde yapılan başvuru üzerine düzenlenen Avanos Malmüdürlüğünün 08/11/2019 tarihli yazısında, uyuşmazlık konusu aracın ithalinin katma değer vergisinden istisna olduğunun belirtildiği, beyannameye de eklenen söz konusu yazıya istinaden ithalat işlemlerinin gerçekleştirildiğinin anlaşılması karşısında, davacıya atfedilecek bir kusur mevcut olmadığından, dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrasına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, ,
3. Kararın, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmının iptaline dair hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 27/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.