T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3082
Karar No : 2025/283
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Reklam Promosyon Sanayi ve Dış Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... şasi numaralı aracın hali hazırdaki maliki tarafından verilen dilekçeyle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesinin uygulanmasına yönelik 09/08/2019 tarih ve 30857 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Kanunu'na Göre Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararına Konu Kara Taşıtlarının Sahiplerine İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında işlem tesis edilmesinin istenilmesi üzerine, dilekçede belirtilen tutardan daha önce beyan edilen tutarın mahsup edilmesi sonucu bulunan matrah farkı üzerinden davacı adına 2018 yılının Haziran dönemine ilişkin olarak tarh edilen özel tüketim vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, dava konusu aracın hali hazırdaki maliki tarafından Gümrük İdaresince belirlenen tutarın %25'ine isabet eden 185.676,00-TL özel tüketim vergisinin ödendiği, dolayısıyla, davacı adına tarh edilen 163.504,00-TL vergi tutarının daha fazlasının hazineye intikal ettiği anlaşıldığından, davalı idarece aynı konuda mükerrer olarak yapılan özel tüketim vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, davacı tarafından, aracın özel tüketim vergisinin süresinde beyan edilerek ödendiği, Gümrük İdaresince sonradan bulunan katma değer vergisi matrah farkından aracın ithalatçısı olmayan davacı şirketin sorumlu tutulması söz konusu olamayacağından, davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasında da hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... şasi numaralı aracın hali hazırdaki maliki tarafından verilen dilekçeyle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesinin uygulanmasına yönelik 09/08/2019 tarih ve 30857 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Kanunu'na Göre Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararına Konu Kara Taşıtlarının Sahiplerine İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında işlem tesis edilmesinin istenilmesi üzerine, dilekçede belirtilen tutardan daha önce beyan edilen tutarın mahsup edilmesi sonucu bulunan matrah farkı üzerinden davacı adına 2018 yılının Haziran dönemine ilişkin olarak tarh edilen özel tüketim vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının özel tüketim vergisine tabi olduğu; 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İlk iktisap" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini; (d) bendinde, "Motorlu araç ticareti yapanlar" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenleri ifade edeceği; 3. maddesinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu tanımlamalarına yer verilmiş; 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için özel tüketim vergisinin mükellefinin, motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu; 11. maddesinin 3. fıkrasında ise, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği düzenlenmelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tâbi olduğu, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin verginin mükellefi olduğu, (II) sayılı listelerdeki mallar için verginin matrahının; bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu aracın hali hazırdaki maliki tarafından, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesi kapsamında verilen dilekçeye istinaden fark matrah üzerinden dava konusu cezalı tarhiyat yapılmış ise de; daha önce mezkur aracın özel tüketim vergisi beyannamesinin verilerek tahakkuk ettirilen verginin ödendiği görülmektedir.
Bu durumda, özel tüketim vergisinde, malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu ve özel tüketim vergisinin bir defaya mahsus alınacağı hususu açık olup, söz konusu aracın satışına taraf olanlar nezdinde araştırma yapılmak suretiyle beyan edilen özel tüketim vergisi matrahının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesi gerekirken, sadece, aracın hali hazırdaki maliki tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesinin uygulanmasına yönelik 09/08/2019 tarih ve 30857 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Kanunu'na Göre Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararına Konu Kara Taşıtlarının Sahiplerine İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında verilen dilekçe dikkate alınmak suretiyle eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak bulunan matrah farkı üzerinden tarh edilen dava konusu vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 29/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.