T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3234
Karar No : 2024/5197
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı(... Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Otomotiv ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Davacı tarafından bayilik sözleşmesi kapsamında satışı gerçekleştirilen ..., ..., ... şasi numaralı 3 adet aracın kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle, 2016 yılının Ocak, Mayıs, Aralık dönemleri için gümrük müdürlüğü tarafından belirlenen matrah farkı üzerinden takdir komisyonu kararına istinaden salınan özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, ... Gümrük Müdürlüğünün yazısı ile ..., ..., ... şasi numaralı araçlar için, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre Gümrük Vergilerinin Eksik Ödenmesi Nedeniyle Başlatılan Bir Soruşturma veya Kovuşturmaya Konu Kara Taşıtlarının Sahiplerine İadesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca, vergi dairelerince hesaplanacak özel tüketim vergisi tutarının, ilgili gümrük idaresince bildirilen ithalatta olması gereken katma değer vergisi matrahı üzerinden hesaplanacak tutardan az olamayacağı hususu dikkate alınarak belirlenecek olan özel tüketim vergisi tutarının bildirilmesinin istenilmesi sonrasında davacının takdire sevk edildiği, gümrük idaresince belirlenen matrah esas alınmak suretiyle takdir komisyonunca vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinin tarh edildiği, Mahkemelerince verilen ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin dosya ile bir arada değerlendirilmesinden, gerek davalı idarece gerekse takdir komisyonunca yasayla tanınan inceleme ve araştırma yetkileri kullanılmak suretiyle davacı nezdinde ihtilaf konusu dönemlere ilişkin olarak herhangi bir incelemenin yapılmadığının, matrah takdirinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde yer alan takdir sebeplerinden hangisine istinaden yapıldığının belli olmadığının ve vergi matrahının nasıl hesaplandığının açıklanmadığının görüldüğü, bu durumda, herhangi bir araştırma, inceleme içermeyen ve nasıl belirlendiği anlaşılamayan tutarların vergi matrahı olarak takdir olunması suretiyle yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle vergilerin ve cezaların iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından bayilik sözleşmesi kapsamında satışı gerçekleştirilen ..., ..., ... şasi numaralı 3 adet aracın kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle, 2016 yılının Ocak, Mayıs, Aralık dönemleri için gümrük müdürlüğü tarafından belirlenen matrah farkı üzerinden takdir komisyonu kararına istinaden salınan özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının özel tüketim vergisine tabi olduğu; 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İlk iktisap" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini; (d) bendinde, "Motorlu araç ticareti yapanlar" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenleri ifade edeceği; 3. maddesinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu tanımlamalarına yer verilmiş; 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için özel tüketim vergisinin mükellefinin, motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu; 11. maddesinin 3. fıkrasında ise, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği; 12. maddesinin 1. fıkrasının 6487 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren değişik halinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak verginin, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı hükme bağlanmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'na 7186 sayılı Kanun'la eklenen geçici 10. maddenin 1. fıkrasında, bu Kanun'un 235. maddesi uyarınca el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği ayı takip eden altıncı ayın sonuna kadar ilgili gümrük idaresine başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenen özel tüketim vergisinin %25’ine tekabül eden tutarın, başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili tahsil dairesine ödenmesi halinde, el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararının kaldırılacağı ve el konulan aracın, sahibine iade edileceği, 2. fıkrasında, bu kararın gümrük idaresi tarafından ilgili mahkemeye bildirileceği, tasfiyesi tamamlanmış ulaşım araçları için bu fıkra kapsamında başvuruların kabul edilmeyeceği, 3. fıkrasında, birinci fıkrada belirtilen oranın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ulaşım araçları ile ilgili olarak, bu Kanun'un 235. maddesi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve birinci fıkrada belirtilen süre içinde kendiliğinden bildirilmesi durumunda %15 olarak uygulanacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tâbi olduğu, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin verginin mükellefi olduğu, (II) sayılı listelerdeki mallar için verginin matrahının; bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edileceği anlaşılmaktadır.
Olayda, uyuşmazlık konusu araçların ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketince ithal edilerek davacı şirketin bayilik sözleşmesi kapsamında satışını gerçekleştirdiği malikleri tarafından, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun geçici 10. maddesi kapsamında ... Gümrük Müdürlüğüne tedbiren verilen dilekçelere istinaden fark matrah üzerinden dava konusu cezalı tarhiyat yapılmış ise de anılan araçların satışı esnasında özel tüketim vergisi beyannamelerinin dava şirket tarafından verilerek tahakkuk ettirilen vergilerin ödendiği görülmektedir.
Bu durumda, özel tüketim vergisinde, malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu ve özel tüketim vergisinin bir defaya mahsus alınacağı hususu açık olup, söz konusu araçların ithalatını gerçekleştiren şirket ile satışına taraf olanlar nezdinde inceleme yapılmak ve gerekirse piyasa araştırmasına gidilmek suretiyle beyan edilen özel tüketim vergisi matrahının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesi gerekirken, sadece, araçların malikleri tarafından verilen dilekçeler dikkate alınmak suretiyle eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak bulunan matrah farkı üzerinden tarh edilen dava konusu vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.