T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4760
Karar No : 2024/1935
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı (3.mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararı'nın geçici 1. maddesi uyarınca %7 oranında gümrük vergisine tabi olması gerekirken %145,80 oranında gümrük vergisi tahakkuk ettirildiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin ilgili kısmının iptali ile fazladan ödenen gümrük vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı (3.mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararıyla kararın yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere eki listede gümrük tarife istatistik pozisyonları belirtilen eşyaların ithalatında gümrük vergisi oranlarının düzenlendiği, anılan Karar'ın Geçici 1. maddesinde ise, 01/01/2021 tarihi itibariyle gümrük vergisi yükselen eşyalar için, 01/01/2021 tarihinden önce Türkiye'ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyaların 28/02/2021 tarihine kadar ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmesi halinde, bu Kararın yayımından önceki gümrük vergisi oranlarının uygulanacağının belirtildiği, uyuşmazlık konusu beyanname içeriği taze muz cinsi eşyanın taşıma senedinin 09/12/2020 tarihinde düzenlenerek eşyanın yüklemesinin yapıldığı ve ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle tescil işlemlerinin yapılarak ithalatın gerçekleştirildiğinin görüldüğü, kararda belirtilen tarihlerden önce taşıma belgesi düzenlenerek eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği ve gümrük beyannamesinin tescil edildiği anlaşıldığından tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, vergilendirme hatası yapılarak ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptaline ve vergilerin faiziyle iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davaya konu edilen geri verme isteminin toplu konut fonuna değil yersiz olarak tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği ileri sürülen gümrük vergisine ilişkin olduğu, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihi ve 2818 sayılı İthalatta Rejimi Kararına Ek Kararda yer verilen şartlar dahilinde noksan alındığı iddia edilen toplu konut fonu için zamanaşımı süresi içerisinde ek tahakkuk yapılabileceğinden davalı idarenin itirazı yerinde görülmeyerek, istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2021 yılına ait beyannameler için 2818 sayılı karar kapsamında gümrük vergisi oranının %7 olarak uygulanabilmesi için yine bu kararda yer alan dipnot uyarınca toplu konut fonu ödenmesi gerektiği, davacıdan bu fonun tahsil edilmediği, dava konusu beyannamelerin daha sonraki tarihli olduğundan 05/08/2020 tarihinde yürürlüğe giren Toplu Konut Fonuna ilişkin karara tabi olduğu, 31/12/2020 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararına dayandırılamayacağı kararın dava konusu beyannameleri kapsamadığı, beyanın bağlayıcılığı ilkesinin esas alınması gerektiği, iadesi istenen gümrük vergilerinin herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın kanunen ödenmemeleri veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin anlaşılabilir olması gerektiği, idareye başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/04/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı “taze muz” cinsi eşyanın; beyannamenin tescil tarihinde yürürlükte olan gümrük vergisi oranının %145,8 olarak beyan edilmesinden sonra yapılan geri verme başvurusunda 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararının geçici 1. maddesinin 1. fıkrasına istinaden gümrük vergisi oranın %7 olarak uygulanması gerektiği ileri sürülerek davalı idareye yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemi iptal eden vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair karar temyiz edilmiştir.
31/12/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararının geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; 01/01/2021 tarihi itibarıyla gümrük vergisi yükselen eşya için, 01/01/2021 tarihinden önce Türkiye’ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın 28/02/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmesi halinde, bu Kararın yayımından önceki gümrük vergisi oranlarının uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Yukarıda sözü edilen geçici maddedeki vergi oranının uygulanacağı Karar ise, 05/08/2020 tarih ve 31204 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı olup, bu Karar'da yer alan gümrük vergisi oranını gösteren tabloda “ taze muz” için gümrük vergisi ile birlikte 83 Euro/100kg/net toplu konut fonu alınacağı kabul edilmiştir. Diğer yandan, beyannamenin tescil tarihinde, gümrük vergisi oranı %7’den %145’e çıkarılmış; toplu konut fonu uygulaması kaldırılmıştır. Dolayısıyla geçici maddede atıf yapılan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre gümrük yükümlülüğünün doğması yani beyannamenin tescil edilmesi ile birlikte hem gümrük vergisi hem de toplu konut fonu tahakkuk ettirilerek tahsil edilmesi suretiyle eşyanın serbest dolaşıma girmesine olanak tanınmaktadır. Buna göre eski uygulamada yükümlülerin taze muz ithal edebilmesi için %7 gümrük vergisinin yanı sıra vergi oranını belirleyen tabloda yer alan dip not uyarınca toplu konut fonunu da ödemesi gerekmektedir.
Genel kural, düzenleyici işlemlerin yayımlanmalarından sonraki olaylara ve durumlara uygulanmalarıdır. Bu ilkenin istisnası ise geçici maddelerdir. Geçici maddenin uygulanmasındaki amaç; geçiş döneminde mevcut hükümlerin uygulanmasını devam ettirmeyi tercih etmektir. Uyuşmazlık konusu olayda da geçici madde ile öngörülen kural eski şartlarda ithalat neyi gerektiriyor ise ona göre işlem tesis edilmesidir. Geçiş döneminde taze muz ithal eden yükümlüler bakımından 2818 sayılı Karar'da aranan şartlar ne ise ona tabi olunmalıdır. Aksi halde geçici madde kapsamındaki yükümlülere birtakım hak veya ayrıcalıklar yaratılması söz konusu olup bunda da kamu yararı bulunmadığı gibi eşyanın ithal edilebilmesi için beyannamenin tescili sırasında tahakkuk eden %7 gümrük vergisi ile birlikte toplu konut fonunu ödeyen yükümlüler yönünden eşitliğe aykırı sonuç doğacağı da açıktır. Anayasanın üstünlüğü, eşitlik ve hukuki güvenlik ilkeleri de geçmişteki bir işlem ya da eylem hakkında önceki uygulama neyi gerektiriyor ise geçici maddenin yorumlanmasının da aynı uygulamanın kabulü yolunda olmasını zorunlu kılmaktadır. Aksinin kabulü ile geçici hükümlerin uygulandığı yükümlüler lehine, aynı mevzuata tabi diğer yükümlüler aleyhine bir sonuç yaratılmış olunacaktır.
Olayda, yüklemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre taze muz ithalatı sırasında gümrük vergisini belirleyen tablo uyarınca beyannamenin tescilinde tahakkuk edecek %7 gümrük vergisinin yanı sıra 83 Euro/kg toplu konut fonu da ödeyerek eşyanın serbest dolaşıma girmesini sağlayabileceğini bilen veya bilmesi gereken davacının; geçici maddeden hareketle sadece %7 vergi ödeyerek eşyayı ithal edebileceği yönündeki beklentisinin hukuken korunabilen bir beklenti olmadığı izahtan varestedir.
Açıklanan nedenlerle, davacı şirketten % 7 oranındaki gümrük vergisi ile birlikte ödenmesi gereken toplu konut fonunun hesap edilerek, geri verilmesi gereken fark tutar olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz istemine konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.