T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/615
Karar No : 2025/1703
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına, yurt dışı menşeli bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrası uyarınca takdir komisyonu kararlarına istinaden, 2017 yılının Eylül dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi yönünden, uyuşmazlıkta davacının kaçak sigaraların yakalandığı aracın sürücüsü olduğu, bununla birlikte anılan araçla ev eşyasının nakledildiği, dava konusu maddi olaya yönelik düzenlenen tutanakta sigaraların ev eşyalarının içine gizlendiğinin belirtildiği, olayla ilgili ceza yargılamasında ... isimli şahsın söz konusu sigaraların kendisine ait olduğuna ve davacının bilgisi dışında gizlice konulduğuna dair ifade verdiği göz önüne alındığında, davacının yakalanan sigaralar bakımından bulunduran sıfatına haiz olduğu hususunun somut ve herhangi bir şüpheye mahal vermeyecek şekilde ortaya konulamadığının anlaşıldığı; vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden ise, vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatında davacının bulunduran sıfatına haiz olmadığı sonucuna ulaşıldığından, özel tüketim vergisinin katma değer vergisi matrahına dahil olması nedeniyle aynı zamanda katma değer vergisi kaybına da sebep olunduğundan bahisle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisine ilişkin hüküm fıkrasının hukuka ve usule uygun olduğu; vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrası yönünden ise, davacının, söz konusu sigaraların yurt içinde ticaretini yaptığı ve ticari amaçla satarak başkalarına teslim ettiği veya başkaca şekilde katma değer vergisine tabi olacak herhangi bir işleme tabi tuttuğu yolunda idarece herhangi bir tespit yapılmadığı, ayrıca fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğunun veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisinin belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranacağı kuralının uygulanması yönünden, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda açıkça mükellef ifadesinin kullanılması karşısında, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan kişinin gelir ya da katma değer vergisi açısından mükellefiyetinin olması durumunda mümkün olduğu, zira, fiili ya da kaydi envanterin ancak daha önceden gelir ya da katma değer vergisi mükellefi olanlar nezdinde yapılabileceği, öte yandan, anılan Kanun'da mükellef olmamakla birlikte yalnızca belirli bir miktarı aşan belgesiz mal bulundurduğu tespit edilenler adına 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrasında yer alan hükme benzer bir düzenlemeye katma değer vergisi açısından yer verilmemiş olduğu, işlemin anılan kısmını iptal eden mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı bandrolsüz sigaraları "bulunduran" sıfatına haiz olduğundan, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Olay hakkındaki ceza yargılamasında Bölge Adliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen bozma kararı dikkate alınarak "bulundurma" fiilinin davacı nezdinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinin yapılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın özel tüketim vergisine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması; katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci ve Dokuzuncu Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na, 3619 sayılı Kanun'la eklenen Ek 1. madde hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin iptaline ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek durumda bulunmamıştır.
Mahkeme kararının, vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Mahkemece Yakalama, Araç Arama, El Koyma tutanağında sigaraların ev eşyalarının içine gizlendiğinin belirtildiği, olayla ilgili ceza yargılamasında ... isimli şahsın söz konusu sigaraların kendisine ait olduğuna ve davacının bilgisi dışında gizlice konulduğuna dair ifade verdiği göz önüne alındığında, davacının yakalanan sigaralar bakımından bulunduran sıfatına haiz olduğu hususunun somut ve herhangi bir şüpheye mahal vermeyecek şekilde ortaya konulamadığı yargısına ulaşılmış ise de;
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla olayla ilgili olarak yargılama sırasında, dosyada hiçbir şekilde adı geçmediği halde mahkemeye müracaat eden ...'nun CMK 48. maddesinde düzenlenen kendisini ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikte olan sorulara cevap vermekten çekinebileceği hususu önceden hatırlatılmadan usulsüz alınmış olması nedeniyle hukuki değer atfedilemeyecek 13/03/2019 tarihli tanık ifadesinde, "araçta ele geçirilen sigaraların kendisine ait olduğunu, sigaraların araca gizlice konulmasından diğer sanıkların haberinin olmadığını, yük paketini ...'e içinde sigara olduğunu haber vermeden araca koydurttuğunu, ...'in nakliyatın sahibi olduğunu", kendisi ile ilgili yargılamadaki savunmasında ise bu kez daha önce usulsüz alınan tanıklık ifadesinden tamamen farklı bir anlatımda bulunarak "daha önce verdiği tanıklık ifadesini kabul etmediğini, 2017 yılında maddi olarak zor durumda olduğunu, Zeytinburnu'nda bulunan ismini bilmediği "..." denilen bir kişinin 5.000 TL karşılığında suçu kabul etmesini, bir ceza almayacağını söylemesi üzerine suçu üzerine aldığını, anılan kişinin ...'in tırını kiraladıklarını söylediğini" beyan ettiği, bu durum karşısında, sanık ...'nun usulsüz alınan çelişkili beyanları dışında başkaca bir delil ortaya konulamadığından, sanıklar ... ve ...'ın kullandıkları araçta ele geçen kaçak sigaralar ile ilgili olarak, daha önce dosyada adı geçmeyen sanık ...'nun eyleme ne şekilde iştirak etmiş olduğunun belirlenmesi ve maddi gerçeğin tamamen ortaya çıkarılması amacıyla tüm sanık ifadelerinde, yükü temin eden ve yükleten kişi olarak adı geçen ve sanıklarla birlikte çalışan ... isimli kişi hakkında da suç duyurusunda bulunulup, dava açılması sağlanarak dosyaların birleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla tüm sanıklar hakkında verilen mahkumiyet kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Gelinen aşamada vergi mahkemesi kararına dayanak alınan sigaraların kendisine ait olduğuna ve davacının bilgisi dışında gizlice konulduğuna dair ifade veren sanık ...'nun çelişkili beyanları olduğunun Bölge Adliye Ceza Mahkemesi kararıyla sabit olduğu dikkate alınarak, maddi gerçeğin belirleneceği ceza yargılamasındaki bilgi ve belge ile kararların bir bütün olarak değerlendirilerek, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca "bulundurma" fiilinin davacı nezdinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinin yapılarak varılacak sonuca göre karar verilmek üzere temyize konu kararın anılan kısmının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 13/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.