T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1981
Karar No : 2025/1322
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ...-... ile ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin ... no'lu hanesinde belirtilen ithalat uygunluk belgelerinin bulunmadığının tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş ya da belge alınmış gibi beyan edilmiş olması halinde para cezası kararının alınabileceği, sınır ticareti, Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar kapsamında bulunan sınır illerimizde faaliyet gösteren esnaf ve tacir tarafından, sınır illerinin ihtiyaç duyduğu ürünlerin bir kısmının daha kısa sürede ve düşük maliyetle sınır komşusu ülkelerden ithalat yoluyla tedarik edilerek bu kararda belirtilen illerde piyasaya arz edilmesi ve bu karar kapsamındaki illerden komşu ülkelere ihracat yapılması suretiyle bölgeye ticari ve ekonomik canlılık kazandırılması amacıyla yapılan ticari işlemleri; ithalat uygunluk belgesi ise, sınır ticareti kapsamında ithalat yapılabilmesi için düzenlenen belgeyi ifade ettiği göz önüne alındığında, anılan belgenin ithal edilen eşyaya bağlı olmaksızın, sınır illerinde ithalat işlemlerinin daha kısa sürede ve daha az maliyetle yapılmasını sağlayan ve bölgeye ekonomik canlılık kazandırılması amacıyla yapılan ticari işlemler kapsamında alınan bir belge olduğu, dolayısıyla anılan maddede sayılan belgelerden olmadığından, davacı adına karara bağlanan para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin 44 no'lu hanesinde belirtilen ithalat uygunluk belgelerinin bulunmadığı, anılan belgenin olmadığının Iğdır Valiliği Ticaret Müdürlüğünden alınan yazı ile ortaya konulduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ...-... ile ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin ... no'lu hanesinde belirtilen ithalat uygunluk belgelerinin bulunmadığının tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan, 16/05/2009 tarih ve 27230 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/12/2008 tarih ve 2008/14451 sayılı Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Kararın, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, ''İthalat Uygunluk Belgesi'', bu Karar kapsamındaki illerde yerleşik Sınır Ticareti Belgesini haiz esnaf ve tacir (Sınır Ticaret Merkezi mağazası kiralayan esnaf ve tacir dahil) adına ilgili gümrük kapısından ve Sınır Ticaret Merkezinden her bir ürünün ithalatı için ilgili İl Değerlendirme Komisyonu tarafından düzenlenmesi uygun görülen Ek – 1'deki belgeyi, (e) bendinde, ''Sınır ticareti'', bu Karar kapsamındaki illerin ihtiyaçlarının bir kısmının sınır komşusu ülkelerden ithalat yoluyla daha düşük maliyetle karşılanması ve bu illerimizden ihracatın artırılması suretiyle söz konusu illere ekonomik ve ticari canlılık kazandırılması amacıyla yapılan ticari işlemleri ve (f) bendinde ise, ''Sınır Ticareti Belgesi'', bu Karar kapsamındaki illerde en az iki yıldan beri yerleşik olarak faaliyet gösteren tacir ve esnafa ilgili Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralama, sınır ticareti kapsamında ihracat ve ithalat yapma yetkisi veren, ilgili valilik tarafından düzenlenen Ek - 2'deki belgeyi ifade ettiği düzenlenmiştir.
Kararın, "İthalat Uygunluk Belgesi" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, bu Karar kapsamında yapılacak ithalatta, ilgili gümrük idaresince, İl Değerlendirme Komisyonu tarafından düzenlenmesi uygun görülen İthalat Uygunluk Belgesinin aranacağı ve 3. fıkrasında da, İl Değerlendirme Komisyonu tarafından müracaatları uygun görülen esnaf ve tacir (Sınır Ticaret Merkezi mağazası kiralayan esnaf ve tacir dahil) adına her bir ürün için bir İthalat Uygunluk Belgesi düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Doğu ve Güneydoğu Anadolu coğrafi bölgelerine kara sınırı bulunan komşu ülkeler ile sınır ticareti kapsamında yapılacak ihracat ve ithalata ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla 16/05/2009 tarih ve 27230 sayılı Resmi Gazete'de 01/12/2008 tarih ve 2008/14451 sayılı Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar yayınlanmıştır. Adı geçen kararda, bu karar kapsamında yer alan illerin ihtiyaç duyduğu ürünlerin bir kısmının daha düşük maliyetle sınır komşusu ülkelerden sağlanması ve bu illerden ihracatın arttırılması suretiyle, söz konusu illere ticari ve ekonomik canlılık kazandırılması amacıyla yapılan ticari işlemler, sınır ticareti olarak tanımlanmış; esnaf ve tacirin, sınır ticareti kapsamında ithalat ve ihracat yapabilmesi ve mağaza kiralayabilmesi için, sınır ticareti belgesine sahip olması gerektiği düzenlenmiş ve sınır ticareti belgesine haiz olan esnaf ve tacir ile mağaza kiralayanlar tarafından ithalat uygunluk belgesi başvurusunda bulunulabileceğine yer verilmiştir.
İthalat uygunluk belgesi, Karar kapsamındaki sınır illerinde yerleşik, sınır ticareti belgesine sahip olan esnaf ve tacir ile mağaza kiralayanlar adına, sınır ticareti kapsamında ithalat yapılabilmesi yetkisi veren ve her bir ürün için ayrı olarak düzenlenen İl Değerlendirme Komisyonunun uygun görüşü üzerine verilen belgedir. İthalat işlemlerinde söz konusu belgenin ibrazı zorunlu tutulmuştur.
Bu durumda, her ne kadar ithalat uygunluk belgesinin, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinde ismen sayılmamış olsa da, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya tabi veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında sayılan belgelerden biri olduğu, diğer bir deyişle anılan madde kapsamına girdiği sonucuna varıldığından, işin esası hakkında diğer hususlar yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yukarıda belirtilen gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 24/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.