T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3102
Karar No : 2025/2615
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Pazarlama ve Gıda Sanayi Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2018 ilâ 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen eşyanın ithalatlarında eksik kıymet beyanında bulunulduğuna ilişkin cevaplı rapora istinaden ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, her ne kadar davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı raporda, ihracatçı firmaya gönderilen fazla transfer tutarı olduğundan hareketle anılan tutarın gümrük kıymetine eklenmesi neticesinde oluşan eksik kıymet beyanları bakımından ek tahakkuk ve ceza kararları alınmış ise de, cevaplı raporla beyan dışı fazla transfer olduğu ileri sürülen tutarlar bakımından muhatabı gözüken firmaların mukim bulunduğu ülkedeki resmi makamlar nezdinde araştırmaya gidilmediği, ithal edilen eşyanın bedeli dışında satıcı yararına yapılan bir ödeme olup olmadığının tespit edilmediği, ithalat sırasında idareye sunulan ve fiyatı belgeleyen fatura, banka dekontu vb. belgelerin sahteliği ya da gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünde yeterli araştırmanın yapılmadığı, eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak, davacı tarafından yurt dışında yerleşik firmadan ithal edilen eşyaların gümrük idaresine beyan edilen fatura kıymetlerinin dışında fazladan transfer bulunduğunun kabulü suretiyle yapılan dava konusu ek tahakkuk ve para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından gerçekleştirilen ithalat işlemlerinde beyan edilen kıymetin eşya için yurt dışına yapılan ödemelerden düşük beyan edilmesi sebebiyle doğan vergi kaybının giderilmesi amacıyla tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2018 ilâ 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen eşyanın ithalatlarında eksik kıymet beyanında bulunulduğuna ilişkin cevaplı rapora istinaden ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanununun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş; 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli, satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 24. maddenin 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiilen ödenen veya ödenecek fiyatın, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış, ödemelerin para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarının davacı şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı rapora istinaden düzenlendiği, anılan raporda davacı şirketin sonradan kontrolü kapsamında firma muhasebe kayıtlarının incelenmesi esnasında; ... (...) International Limited Şirketi ... Trading Co Limited Şirketi ve ... Co Limited Şirketi'ne ait 320-Satıcılar hesaplarının muavinlerinde “Yurtdışı Batık Alacak” açıklaması ile yer alan kayıtlara rastlanılmış olup, firmadan bu kayıtlara ilişkin bilgi ve izahatın istenildiği, davacı şirketin bilgi isteme yazısına verdiği cevapta; 320-Satıcılar hesaplarının muavinlerinde “Yurtdışı Batık Alacak” açıklaması ile gözüken işlemlerin bakiyelerinde bir takım kayıt ve bakiye hatası yapıldığını, bu kayıtların bahsi geçen firmalardan davacı şirketin alacağı olduğunu, alacak bakiyelerinin yıllara sair işlemlerden kalan bakiyeler ve fazla yapılan ödemelerin toplamından oluştuğunun beyan edildiği, anılan firmalardan yapılan son ithalatların genelinin 2018-2019 yıllarında yapıldığı, yapılan son ithalatlardan bu yana herhangi bir alacak takibi veya uluslararası kurum veya kuruluş nezdinde alacağın tahsiline yönelik bir girişimde bulunulmayarak sadece muhasebe kayıtlarında ters kayıt yaparak alacak kayıtlarının kapatılmaya çalışılmasının ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenle bahsi geçen alacakların eşyanın kıymetine dahil edilmesi gereken bir ödeme olduğu değerlendirilmesine yer verildiği ve bu itibarla söz konusu fazla ödemelerin davacı adına tescilli beyannameler muhteviyatı eşyaların kıymetine dahil edilmesi neticesinde dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarının düzenlendiği, anılan kararlara yapılan itirazın reddi üzerine bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın ve anılan raporun incelenmesinden, davacı şirketin muhasebe kayıtlarında yer alan, 320-Satıcılar hesaplarının muavinlerinde “Yurtdışı Batık Alacak” açıklaması ile gözüken işlemlerin bakiyelerinde bir takım kayıt ve bakiye hatası yapıldığını, bu kayıtların bahsi geçen firmalardan davacı şirketin alacağı olduğunu, alacak bakiyelerinin yıllara sair işlemlerden kalan bakiyeler ve fazla yapılan ödemelerin toplamından oluştuğunu açıkça beyan ettiği, ispat külfeti kendisine ait olan davacı şirketin bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği sabit olduğu halde, ispat külfetinin tersine çevrilerek davalı idarenin somut tespitte bulunması ve inceleme yapması gerektiği gerekçesiyle iptal yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 20/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.