T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3173
Karar No : 2025/2809
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:...K:...sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2018 ve 2019 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin menşe belgesinin süresinde ibraz edilmediğinden bahisle Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair 2018/11973 sayılı Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile anılan vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasına sunulan serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile bunlara ilişkin ticari fatura, konşimento, menşe şahadetnamesinin incelenmesinden, ithale konu eşyanın ihracatçı ve üretici firmalarının, Çin Halk Cumhuriyeti'nde yerleşik firmalar olduğu, anılan ülkede bulunan Guangzhou şehrinden havayolu ile İstanbul Atatürk Hava Limanı'na gönderildiği, tüm bu belgelerin içeriğinde yer alan tutarların birbiriyle uyum gösterdiği, beyannamelerin "Menşe Ülkesi" kısmında "Çin" ibaresinin yer aldığı, Çin menşei taşıdığının evrak üzerinde açıkça belirtilmekle birlikte, davalı idarece, itiraz aşamasında kendilerine sunulan menşe şahadetnamelerinin gerçeği yansıtmadığına dair bir iddiası bulunulmadığı gibi, 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında ek mali yükümlülük uygulanabilmesi için eşyanın ABD menşeli olmasının gerekmesi karşısında, bu yönde hukuken geçerli herhangi bir inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, davacının beyanının aksini ispat edici mahiyette somut bilgi ve belgeye dayalı bir tespitin ortaya konulamadığı, salt süresinde menşe belgesinin ibraz edilmemesinin ithal edilen ürünün başka bir ülke menşeli olduğunu ispata yeterli kabul edilemeyeceği sonucuna varıldığından, karara bağlanan para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı, davaya konu ek tahakkuk kararının 18/08/2021 tarihinde davacıya elektronik ortamda tebliğ edildiği, 24/08/2021 tarihinde verilen dilekçeyle davacının, söz konusu beyannamelere ait menşe şahadetnamelerinin, ithalat yapılan ülkedeki prosedürlerin uzaması nedeniyle sunulamadığı, söz konusu belgelerin verilebilmesi için ek süre istendiği görülmekle beraber anılan dilekçenin itiraz dilekçesi niteliği taşımadığı, 06/09/2021 tarihli ikinci bir dilekçeyle de dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararına itiraz edildiği anlaşıldığından, 18/08/2021 tarihinde tebliğ edilen ek tahakkuk kararına 15 günlük itiraz süresi içerisinde başvuruda bulunulması gerekirken, anılan süre geçirildikten sonra 06/09/2021 tarihinde itirazda edildiği görüldüğünden, ek tahakkuk kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu para cezası yönünden işlemin iptaline, ek tahakkuk yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından; .../... tarih ve sayılı Karara istinaden hakkında ek mali yükümlülük kararı alınabilmesi için eşyaların Amerika menşeli olması gerektiği, idare tarafından eşyanın menşeine ilişkin herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, bu kapsamda somut bir tespitin ortaya konulamadığı, tahakkuk kararının hukuka aykırı olduğu, davalı idarece; süresi içerisinde menşe belgelerinin sunulmadığından bahisle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI :Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın dava konusu işlemin iptaline yönelik hüküm fıkrasının onanması, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ise, davacının ABD menşeli kabul edilmek suretiyle verilen karara karşı, eşyanın ÇİN menşeli olduğunu ispatlayabilmesi için süre talep etmesi söz konusu karara karşı yapılmış bir itiraz niteliği taşımakla birlikte, davaya konu eşyanın ABD menşeli olduğuna dair idarece yapılmış somut ve geçerli bir tespit bulunmadığı, eşyanın ÇİN menşei taşıdığı, Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair .../... sayılı Karar kapsamında olmadığı, 4458 sayılı Gümrük Kanun'un 242. maddesi kapsamında süresi içerisinde itiraz ettiği anlaşıldığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2018 ve 2019 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin menşe belgesinin süresinde ibraz edilmediğinden bahisle Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair .../... sayılı Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile anılan vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 197. maddesinin 1.fıkrasında, gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra yükümlüye tebliğ edileceği; 5. fıkrasında, bu madde hükümlerine göre tebliğ edilen gümrük vergilerinin, 242. maddede belirtilen sürelerde itirazda bulunulmaması veya süresi içinde idari yargı mercilerine başvurulmaması hallerinde bu sürelerin bittiği tarihte kesinleşeceği; 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri; 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; 4. fıkrasında, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararının para cezasına ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Davacının temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden; 13/08/2021 tarihinde elektronik yolla tebliğ edilen ve 18/08/2021 tarihinde okundu olarak kabul edilen davaya konu ek tahakkuk kararına karşı davacı tarafından, 24/08/2021 tarihinde verilen dilekçeyle, ihtilaflı beyannamelere ait menşe şahadetnamelerinin sunulabilmesi için, ithalat yapılan ülkedeki prosedürlerin uzaması nedeniyle ek süre istendiği, idarenin bu talebi sessiz karşılaması üzerine 06/09/2021 tarihli bir dilekçeyle de davaya konu tahakkuk ve para cezasına itiraz edildiği, davacının 24/08/2021 tarihli başvurusunun değil, 06/09/2021 tarihli başvurunun itiraz başvurusu olduğunun kabulü suretiyle itirazın 15 günlük sürede yapılmadığı gerekçesiyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Olayda, eşyanın Amerika Birleşik Devletleri menşeli olduğundan bahisle karara bağlanan tahakkuk ve para cezasına karşı, söz konusu eşyanın Çin Halk Cumhuriyeti menşeli olduğunu ispatlayabilmesi için idareden kendisine süre tanınmasına ilişkin davacı tarafından verilen dilekçenin, bir itiraz başvurusu olduğunun kabulü gerektiğinden, davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasında yasal isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmı yönünden iptale ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3.Kararın, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin davanın reddi yönündeki hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 19/09/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvuruları davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaya ilişkin menşe belgesinin süresinde ibraz edilmediğinden bahisle 2018/11973 sayılı Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile anılan unsurlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın zımnen reddine dair işleme karşı açılan davada, uyuşmazlığın esasını inceleyerek para cezasını iptal eden tahakkuka vaki itirazın süresinde olmadığının kabulü ile davayı reddeden Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurularının reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının taraflarca bozulması istemiyle yapılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri düzenlenmekle birlikte, maddede dilekçenin içeriğine ilişkin bir belirleme yapılmamıştır.
Dosyanın incelenmesinden; 13/08/2021 tarihinde elektronik yolla tebliğ edilen davaya konu ek tahakkuk kararına karşı davacı tarafından, 24/08/2021 tarihinde verilen dilekçede söz konusu kararlara itiraz ettiğine ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, ancak 06/09/2021 tarihli dilekçesinde bu hususu belirttiği görüldüğünden, 15 günlük itiraz süresinin geçirilerek itiraz başvurusunda bulunan davacı hakkında davanın reddi yolunda kurulan hükmün onanması gerektiği oyuyla, Dairemiz kararının belirtilen kısmına katılmıyorum.