T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3694
Karar No : 2025/2598
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Matbaacılık ve Ambalaj Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına tescilli, ...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "sıvanmamış karton" ticari tanımlı eşyanın menşeinin doğrulanmaması sebebiyle 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, dava konusu serbest dolaşıma giriş beyannamesi ekinde Şili’nin Santiago şehrinde mukim ...SpA şirketi tarafından dava konusu eşyalar için düzenlenen ve davalı idareye ibraz edilen faturanın incelenmesinden eşyaların Şili'den ithal edildiği ve mevzuat gereğince bu eşyaların Şili menşeli sayılması gerektiği, menşe şahadetnamesinin ibrazına gerek olmadığı, eşyanın Amerika Birleşik Devletleri menşeli bazı ürünler için geçerli olan ek mali yükümlülüğe tabi olmadığı, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eşyanın menşe ülkesinin menşe ispat belgelerinden biri ile ispat edilememesi halinde ülke menşeinin kabul edilmeyeceğinin düzenlendiği, beyan edilen ülkeye uygulanan vergi muafiyetlerinden yararlanılmasının mümkün olmadığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına tescilli,... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "sıvanmamış karton" ticari tanımlı eşyanın menşeinin doğrulanmaması sebebiyle 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasında, tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşyanın, o ülke menşeli olduğu, 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı, 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, 15. maddede belirtilen gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 48. maddesinde, bu kanuna göre vergisi ödenmeden veya eksik ödenerek yurda sokulan eşyaların hiç alınmamış veya eksik alınmış katma değer vergileri hakkında Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılacağı, 51. maddesinde, mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahla tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanacağı belirtilmiştir.
11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararın 1. maddesinin 1. fıkrasında, kararın amacının, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli bazı eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük tahsil edilmesi olduğu, 2. fıkrasında, ekli tabloda yer alan eşyanın ABD menşeli olanlarının ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda ek mali yükümlülük tahsil edileceği düzenlenmiştir.
Bu bakımdan, eşyanın ek mali yükümlülüğe tabi olması için eşyanın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olması zorunludur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Olayda, beyannamelerin ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle söz konusu eşyanın ABD menşeli olduğunun kabulü suretiyle dava konusu ek tahakkuk ve para cezası kararları alınmış ise de, 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararı uyarınca bazı ürünlere ek mali yükümlülük öngörüldüğü, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olduğuna yönelik ithalat yapılan firma nezdinde sorgulama ya da eşyanın menşeine ilişkin inceleme ve araştırma yapılmadığı, bu yönde yapılmış herhangi bir somut tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu ek tahakkuk ve para cezası kararı ile bu kararlara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/06/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davacı şirket adına tescilli, ...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "sıvanmamış karton" ticari tanımlı eşyanın menşeinin doğrulanmaması sebebiyle 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptaline yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.
07/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 38. maddesinin 1. fıkrasında yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 24/05/2019 tarih ve 30783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile değişiklik yapılmış olup, söz konusu düzenlemeye göre, menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde önlemin, ilave gümrük vergisinin veya mali yükümlülüklerin uygulanmaması için eşyanın söz konusu uygulamalara tabi ülke menşeli olmadığını veya bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tesvik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şehadetnamesinin ibraz edilmesi mecburiyeti getirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına belirtilen değişiklikten sonraki tarihlerde tescilli olan serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak menşe şahadetnamesinin ibraz edilmemesi üzerine 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Belirtilen düzenleme gereğince ithale konu eşyanın hangi ülke menşeli olduğunu ispat yükü davacı şirket üzerinde olup, bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği sabit bulunduğu halde kanıtlama külfetinin tersine döndürülerek davalı idarenin ayrıca somut tespitinin aranması yersiz bulunduğundan, temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle Daire kararına katılmıyoruz.