T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1490
Karar No : 2025/302
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrokimya Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacının 2016 ila 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi üzerine, hakkında muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği yolunda vergi tekniği raporu bulunan kişi ve firmalardan aldığı faturaları kullanarak haksız şekilde özel tüketim vergisi indiriminden faydalandığı, ithal ettiği baz yağları doğrudan veya basit bir karışımla belgesiz olarak piyasaya sattığının tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca özel tüketim vergisi indirimlerinin reddi suretiyle, adına 2019 yılının Ocak, Mayıs, Aralık aylarının (1. ve 2.) dönemi ile Şubat, Nisan, Haziran aylarının (1.), Mart, Temmuz, Ekim ve Kasım aylarının (2.) dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ile aynı yılın Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Temmuz, Eylül, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin özel tüketim vergilerinin haksız iade olduğundan bahisle yine bu dönemlere ilişkin re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları işlemlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitler doğrultusunda; alış yapılan firmalar, üretim, ürünlerin paketlenmesi, satış süreci ve nakliyeyle ilgili şirket yetkilisinin ifadelerine yer verildiği, Karayolları Genel Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü, Yol Kenarı Denetim İstasyonları birimlerinden edinilen bilgilerden, nakliye araçlarının güzergah, yük ve taşıma belgeleriyle fiili durumlarının çelişkili olduğunun ortaya konulduğu, hakkında sahte belge düzenlemekten incelemeye alınan kişi ve firmalardan alışlarının olduğu, üretimin kapasiteye uygun olmadığı veya elektrik tüketimi hususunda şirket yetkilisinin beyanlarının aksini ortaya koyan somut tespit bulunmadığı, işyerinde yoklama yapılmadığı, işçi çalıştırıldığı, şirketle ilgili birtakım olumsuz tespitler bulunmakta ise de; baz yağların tamamının doğrudan veya basit bir karışımla piyasaya satıldığının kabul edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mal alışlarının yapıldığı firmaların ilgili yılların tamamında üretim yapılmadığı, nakliye firmalarının nakliye hakkında bilgilerinin olmadığı yönünde beyanları, araç kayıtları, davacının üretim yapabilmesine uygun iş ve kapasitesinin bulunmadığı, organizasyon dahilinde sahte belge ticareti yapıldığının davacı ve ilişkili olduğu firmalar hakkında düzenlenen raporlarla ortaya konulduğu belirtilerek tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının mal ve katkı alışlarını yaptığı kişi ve firmalar hakkında düzenlenen raporlar dikkate alınmadan, yalnızca davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden hareketle varılan sonuca göre verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının 2016 ila 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi üzerine, hakkında muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği yolunda vergi tekniği raporu bulunan kişi ve firmalardan aldığı faturaları kullanarak haksız şekilde özel tüketim vergisi indiriminden faydalandığı, ithal ettiği baz yağları doğrudan veya basit bir karışımla belgesiz olarak piyasaya sattığının tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca özel tüketim vergisi indirimlerinin reddi suretiyle, adına 2019 yılının Ocak, Mayıs, Aralık aylarının (1. ve 2.) dönemi ile Şubat, Nisan, Haziran aylarının (1.), Mart, Temmuz, Ekim ve Kasım aylarının (2.) dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ile aynı yılın Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Temmuz, Eylül, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin özel tüketim vergilerinin haksız iade olduğundan bahisle yine bu dönemlere ilişkin re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları işlemlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinde; resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış olup, aynı madde de, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermiyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali ile tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması hali re'sen tarh nedeni olarak sayılmıştır.
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde; Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından tesliminin özel tüketim vergisine tabi olduğu, 2. maddesinde; vergiye tâbi malların, vergiye tâbi olan malların imali dışında her ne suretle olursa olsun kullanılması, sarfı, işletmeden çekilmesi veya işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesinin teslim sayıldığı, 4. maddesinde; (I), (III) ve (IV) sayılı listelerdeki mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olmayanları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin özel tüketim vergisinin mükellefi olduğu, 9. maddesinde ise; özel tüketim vergisine tâbi malların, yer aldığı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde ödenen verginin, Maliye Bakanlığı'nca belirlenen esaslara göre ödenecek vergiden indirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 9. maddesiyle, vergiye tabi malların yer aldığı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde ödenen verginin, ödenecek vergiden indirilmesi suretiyle özel tüketim verginin her mal için bir kez uygulanması öngörülmüştür.
Özel tüketim vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için ise, öncelikle eşyanın, faturalara yansıtılan mahiyet ve miktarlarını doğrulayan gerçek bir alışın bulunması gerekmekte olup, aksi takdirde, mahiyet ve miktar itibarıyla gerçeğe aykırı şekilde düzenlenen faturalardaki özel tüketim vergilerinin, kanunda öngörülen indirim hesaplamasında dikkate alınamayacağı açıktır.
Bu çerçevede, davacı hakkında 2016 ila 2019 yılları için düzenlenen ...-...ve ...-...sayılı vergi tekniği raporlarında, davacı şirketin muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanmak suretiyle haksız özel tüketim vergisi indiriminden faydalandığı ve anılan dönemlerde ödenmesi gereken özel tüketim vergilerini eksik beyan ettiğinden bahisle davacı hakkında uyuşmazlık konusu tarhiyatların önerildiği görülmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; 2019 yılına ilişkin olarak davacı hakkında ... tarih ve ...sayılı vergi inceleme raporu düzenlendiği, teminatların çözümü hakkında... tarih ve ...sayılı vergi tekniği raporunun ve 2018 yılına ilişkin olarak 16/06/2022 tarih ve ...sayılı vergi tekniği raporunun bulunduğu; buna göre davacının mal alışı yaptığı firmaların; ..., ... Kimya, ... Kimya,..., ... Limited Şirketi'nden ..., ... Madeni Yağ Anonim Şirketi’nden ..., ... Petrol Ürünleri Limited Şirketi,... Mad. Yağ Ür. Ltd., ... Kimya Ltd. Şti., ... Amb. Paz. Pet. Ltd. Şti., ... Petr. Enj. A. Ş., ... Paz. İnş. Ltd. Şti., ... Loj. Ltd. Şti. olduğu, 2017 yılına ilişkin olarak davacı hakkında ...-..., 2016 yılına ilişkin olarak ise ...-... sayılı vergi inceleme raporları bulunduğu, 2016 yılındaki katkı alışlarını; ... Kimyevi Maddeler Ltd. Şti., ... Pey. Kimy. Ltd. Şti., ... Kimyevi Ltd. Şti.'nden yaptığı, 2017 yılındaki katkı alışlarını ise ... Ltd. Şti., ... Gıda Limited Şirketinden; 2016 yılında mal alışı yaptığı firmaların ... Kimyevi Maddeler Ltd. Şti.,(...), ... Pey. Kimy. Ltd. Şti., ... Kimy. Ltd. Şti., ... Petr. Ltd. Şti.,...Loj. Ltd. Şti., ... Kimy. Ltd. Şti. (...)'den yaptığı, 2017 yılında mal alışlarını ... Kimy. Ltd. Şti., (...), ... Ltd. Şti.,(...), ... Ltd. Şti., ... Paz. Ltd. Şti., ... Madeni Yağ Ltd. Şti. Ve ... Anonim Şirketinden yaptığı ve bu kişi ve firmalar hakkında davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği ve vergi inceleme raporlarında bahsedilen sahte belge düzenleme fiilleri nedeniyle vergi tekniği raporlarının düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca; Yol Kenarı Denetim İstasyonu Verileri ve HGS/OGS geçiş verileri T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ilgili birimlerinden istenilen bilgi ve belgelere göre; 2016 ve 2017 yıllarında OGS sisteminden ihlalli geçiş veya üyeliğin bulunmadığı yönünde bilgilendirme yapıldığı, bazı araçların HGS geçiş kaydının olduğu, bazılarının yol kenarı denetimine girdikleri, Organize Sanayi Bölgesinin bağlı olduğu Van Organize Sanayi Müdürlüğünden aynı yıllara ilişkin elektrik tüketim verilerinin istenildiği, her ne kadar davacı yetkilisince elektrik tüketilmeden üretim yapılabildiği beyan edilmiş ise de, kapasite raporlarında üretim için gerekli olan makinelerin tüketebileceği elektrik verilerine ait herhangi bir veri bulunmadığından, elektrik verisiyle ilgili ayrıca bir çalışmanın bu yüzden yapılamadığı, 2016 yılında 9-22, 2017 yılında 8-10 işçi bildirildiği, 17/04/2021 tarihine kadar geçerlilik süresi olan Kapasite Raporu, Madeni Yağ Lisansı ve Sanayi Sicil Belgesi bulunmakta ise de; ürettiğini beyan ettiği madeni yağlar toplamının üretim kapasitesinin altında olduğu, üretim için gerekli olan baz yağ tüketim toplamının, tüketim kapasitesinin altında olduğu, 23/11/2020 tarihi itibariyle mükellefin vadesi geçmiş 734.709,14 TL vergi aslı borcunun bulunduğu, mükellef kurum tarafından ödenen vergi aslı tutarının ise 2.478.892,10 TL olduğu görülmektedir.
Yukarıda yer verilen tüm bu tespitlerin değerlendirilmesinden, alış yapılan firmalar hakkında yapılan yoklamalarla, bu şirketlerin iş yeri adreslerini ve faaliyet konularını sık aralıklarla değiştirmesi, yeterli işçisi olmamasına rağmen kapasitelerinin üzerinde üretim yapmaları, ortak ve yöneticilerinin başka şirketlerde de ortak ve yönetici konumunda oldukları ve bu şirketler hakkında sahte fatura düzenleme fiilinden vergi tekniği raporlarının düzenlenmesi, mal-katkı alışları yapılan kişi ve firmalar hakkında sahte belge kullanımı ile faturaların komisyon karşılığında satıldığına ilişkin gerek BİMER gerekse Emniyet Genel Müdürlüğüne ihbarlarda bulunulduğu hususları gözetilerek, davacının alış yaptığı kişi ve firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporları ile varsa bunlar hakkında tesis edilen tarh ve ceza kesme işlemleri ve dava konusu yapılmış bu işlemlerle ilgili yargılamaların araştırılarak haksız vergi indiriminden yararlanılıp yararlanılmadığının ortaya konulması suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 30/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.