T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1822
Karar No : 2025/4398
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Dış Ticaret ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi
(Eski Unvanı: ... Dış Ticaret Limited Şirketi)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinde tereddüte düşülmesi üzerine başlatılan kıymet araştırması sonuçlanıncaya kadar ithalat işlemlerinin tamamlanması için Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesi uyarınca teminat istenilmesine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, açık kaynaklardan yapılan araştırma üzerine eşyanın beyan edilen kıymetinde tereddüte düşüldüğünden bahisle dava konusu işlem tesis edilmişse de, davalı idarece tespit edilen kıymete ilişkin herhangi bir somut bilgi veya belgeye yer verilmediği, kıymet araştırmasını gerektiren hususların somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından, Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesi uyarınca teminat istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eşyanın ithali aşamasında kıymetinde tereddüte düşüldüğünden, başlatılan kıymet araştırmasında ve teminat istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
NCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinde tereddüte düşülmesi üzerine başlatılan kıymet araştırması sonuçlanıncaya kadar ithalat işlemlerinin tamamlanması için Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesi uyarınca teminat istenilmesine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 11. maddesinde, gümrük işlemleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunan kişilerin, Gümrük Müsteşarlığının veya gümrük idarelerinin talebi üzerine gümrük işlemleri ile sınırlı olmak kaydıyla belirlenen süreler içinde gerekli bütün belge ve bilgileri vermek ve her türlü yardımı sağlamakla yükümlü oldukları, kendilerinden bu konularda bilgi istenilen kişilerin, özel kanunlarda yazılı gizlilik hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamayacakları; 65. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere, beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebileceği ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebileceği; 69. maddesinin 1. fıkrasında, eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getirilmesi ve eşyanın yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla, gümrük idarelerinin, tescilden sonra beyannamedeki bilgileri kontrol ederek veya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim edecekleri; ancak, beyannamenin incelenmesinin makul bir süre içerisinde tamamlanamadığı ve bu inceleme sırasında eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de eşyanın teslim edileceği, yasaklama veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle teslimine imkan bulunmayan eşyanın tabi olacağı işlemlere ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği; 4. fıkrasında, beyan edilen gümrük rejimi hükümlerine göre teminat istenmesi halinde, söz konusu teminat alınmadan eşyanın teslim edilemeyeceği; 74. maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin "İtirazların karara bağlanmasından önce eşyanın çekilebilmesi" başlıklı 587. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, mercilerince verilecek kararlardan önce, ihtilaf konusu eşyayı çekmek isterlerse, söz konusu maddede yazılı şartlarla isteklerinin kabul edileceği ve eşyanın çekilmesine izin verileceği, bunların içerisinde, düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan hallerde yükümlünün beyanına göre yapılan vergi tahakkukları ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki farkın teminata bağlanmasının gerektiği; 3. fıkrasında, düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan hallerde, araştırmanın bu maddenin uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren bir yılda sonuçlanmaması halinde, gümrük idaresinde mevcut verilere göre işlem sonuçlandırılacağı, bu süreden sonra alınan cevaplar çerçevesinde vergi farkı ortaya çıkan hallerde gerekli işlemlerin yerine getirileceği belirtilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece açık kaynaklardan yapılan araştırmada, uyuşmazlık konusu beyanname muhteviyatı "cream" ticari tanımlı eşyanın kıymetinde tereddüte düşülmesi üzerine başlatılan kıymet araştırması sonuçlanıncaya kadar ithalat işlemlerinin tamamlanması için, Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesi uyarınca teminat istenildiği, Mahkemenin ara kararına cevaben, davalı idarece verilen 11/09/2023 tarihli yazıda, kıymet araştırma sürecinin halen devam ettiğinin belirtildiği; uyuşmazlıkta gelinen bu aşamada, davalı idare tarafından kıymet araştırmasının sonuçlandığına dair herhangi bir bilgi veya belgenin ibraz edilmediği görülmüştür.
Bu durumda, Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesinde kıymet araştırmasının tamamlanması için 1 yıllık süre öngörülmesine rağmen, söz konusu süre içerisinde gerekli tespitlerin yapılamadığının anlaşılması karşısında, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.