T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1868
Karar No : 2025/2635
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Uluslararası Liman İşletmeciliği Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı şirketin işletmeciğini yaptığı Mersin Limanı geçici depolama sahasında, ... Otomotiv Gıda Lojistik İnşaat İç ve Dış Tcaret İthalat İhracat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına işlem görmek üzere transit rejim kapsamında gemiyle dört adet konteyner içerisinde liman sahasına gelen ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı "kullanılmış oto yedek parça" ticari tanımlı eşyaların deniz yolu ile yurtdışı edilmek üzere liman içerisinde konteyner değişikliği yapılmak suretiyle işleme tabi tutulması gerekirken, ihracat eşyası konulması gereken başka konteynerlere aktarıldığı ve ihracat işleminden vazgeçildiği belirtilerek herhangi bir gümrük işlemine tabi tutulmaksızın serbest dolaşıma sokulduğunun tespit edilmesi üzerine geriye doğru yapılan çalışmalar neticesinde ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,...tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı transit refakat belgeleri muhteviyatı eşyaların da aynı yöntemle yurda girişinin yapıldığından ve davacının işletme olarak görev ve sorumluluklarını yerine getirmediği, suça iştirak ettiğinin tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca alınan ceza kararına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; olayda, dava konusu 5 adet transit refakat belgesiyle yapılan işlemlere yönelik olarak ilgililer nezdinde düzenlenmiş tutanak vs. bulunmadığı, dava konusu transit refakat belgeleri hakkında tereddüt oluşturan dava dışı ... sayılı transit refakat belgesiyle yapılan işlemlere ilişkin düzenlenmiş tutanak ve ilgili sulh ceza hakimliğinin el koyma kararının bulunduğu, dava konusu olaylardan, 03/09/2020 ve 14/09/2020 tarihlerinde gerçekleşen iki olayla ilgili davacı taraftan liman sahasına ait kamera görüntülerine ilişkin düzenlenmiş "Belge, Görüntü İnceleme ve Tespit Tutanağı"nın ibraz edilmekle birlikte tutanağın iki gümrük muhafaza memuru tarafından tanzim edildiği, davacının ve/veya yetkili adamının tutanağın hazırlanmasında hazır bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, ayrıca tutanakta gerçekleştiğinden bahsedilen konteyner aktarma işlemlerine ilişkin tutanağa eklenen fotoğrafların da net olmadığı, Mersin Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün .../... tarih/sayılı yazısında, 18/08/2020 tarihinde gerçekleştiği belirtilen olayla ilgili, 17/08/2020 tarihine ait kamera görüntülerinin incelenmesinde, mevcut kamera görüntüleri ile söz konusu konteynerlerin tespitinin yapılmadığı, 10/07/2020 ve 30/07/2020 tarihlerine ait kamera görüntülerinin ise mevcut olmadığı, bu nedenle herhangi bir değerlendirme yapılmadığının belirtildiği, Mahkemelerinin 28/12/2021 tarihli ara kararı ile dava konusu işlemlerin dayanağını oluşturan maddi olayların gerçekleştiğini gösteren kamera görüntülerinin ilgili kısımlarının, kamera görüntülerinden tespit edilen hususların ve bunlara ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, verilen cevabi yazıda; Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında tahkikat evraklarının ilgili makama intikal ettirildiği, belirtilen olaylara ilişkin...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında dava açıldığının belirtildiği, ...Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yaptırılan ilk bilirkişi incelemesinde, dava konusu beş olayla ilgili olarak "Fezleke ve iddianamede belirtilen geçmiş yüklemeler ile alakalı MIP tarafından bir çok yüklemenin görüntüsünün tedarik edilemediği, dava dosyasında yer alan flash bellekte yer alan liman yükleme görüntülerinden de yüklemenin akşam karanlığında yapılmış olması nedeniyle yükleme anında hangi konteynere yüklendiği (eşyaların yüklendiği konteynerin yükleme anında konteyner numarasının okunabilmesi mümkün olmadığı için) tespit edilememektedir." tespitlerine yer verildiği, yaptırılan 2. bilirkişi incelenmesinde; dava konusu işlemlerin tesis edilmesine dayanak alınan ve 09/07/2020, 29/07/2020, 18/08/2020, 03/09/2020 ve 14/09/2020 tarihlerinde gerçekleştirilen kaçakçılık olaylarının gerçekleştiği sonucuna ulaşılmakla birlikte söz konusu kaçakçılık olaylarında sorumluluğun gümrük müşaviri ve dava dışı ... Otomotiv Gıda Lojistik İnşaat İç ve Dış Ticaret İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sahibinde olduğunun belirtildiği, davacı şirket ve çalışanlarının söz konusu kaçakçılık olaylarının meydana gelmesinde bir sorumluluğun ve/veya iştirakinin bulunduğuna dair herhangi bir tespitin yapılmadığı, gerçekleştiği somut olarak ortaya konulmayan dava konusu beş maddi olayla ilgili olarak davacı şirketin sorumluluğunun bulunduğundan hareketle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Geriye doğru yapılan araştırma ve incelemelerde söz konusu beş maddi olayın da tespit edildiği, limanı işleten davacının sorumluluğunun bulunduğu, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :... Ağır Ceza Mahkemesince şirketlerinin iki personeli hakkında da beraat kararı verildiği, idari işlemin muhatabının hatalı ve hukuka aykırı olduğu, somut olayda gümrük idaresinin bilgisi ve izni dışında veya gümrük işlemlerine başlanmaksızın eşya ve konteyner hareketinin bulunmadığı, eşyaların beyana uygunluğunu kontrol etme görev ve yetkisinin kendilerine değil, gümrük idaresine ait olduğu, Kanun'un 236. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşmediği, el konulup Mersin Tasfiye İşletme Müdürlüğünce teslim alınan eşya için cezai işlem yapılmasının hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ :Ceza yargılaması dosyası incelenmek suretiyle dosyada mevcut olan bilgi-belgeler, ifadeler ve tüm delliler ile Ceza Dairesinin bozma kararı sonrası yapılacak incelemeler sonucu elde edilecek yeni delillerin de değerlendirilmesi suretiyle davacı şirketin çalışanlarının, dolayısıyla davacı şirketin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumluluğu bulunuyor ise hangi transit refakat belgesi muhteviyatı eşyalar yönünden sorumluluğunun olduğu tespit edilerek dava konusu işlemin hukuka uygun olup olmadığına hükmedilmesi amacıyla, dava konusu işlemi iptal eden Mahkeme kararına yönelik istinaf istemini reddeden vergi dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Olaya ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyada, eşyayı, aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokmak suçundan yapılan yargılama sonucunda verilen...tarih ve K:...sayılı karar ile ... sayılı transit refakat belgesi ve davamız konusu cezaya dayanak alınan ..., ..., ..., ..., ... sayılı transit refakat belgeleri muhteviyatı eşyalar da dahil olmak üzere yurt dışından transit rejimi kapsamında Mersin limanına getirilen eşyaların önce bulundukları konteynerlerden boşaltılmasının sağlandığı, sonrasında bu eşyaların konulması gereken konteynerlere ihracat işlemleri kapsamında limana getirilen hurda eşyaların yüklendiği, ihracat işleminden vazgeçildiği bildirilerek ihracat amaçlı getirilen eşyaların yerine transit rejimine konu eşyaların yüklenerek yurda girişinin sağlandığının sabit olduğu tespitine yer verilerek davacı şirketin iki çalışanının delil yetersizliğinden beraatine karar verilmiş, karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; sanıklar hakkında 10/07/2020, 31/07/2020, 18/08/2020, 03/09/2020, 14/09/2020 ve 10/10/2020 tarihli kaçakçılık fiilleri nedeniyle kamu davası açıldığı, 10/07/2020, 31/07/2020, 18/08/2020 tarihli fiillere ilişkin kamera kaydının bulunmadığı, iç boşaltım ve iç yükleme taleplerinin bulunduğu, transit rejimine tabi eşyalar ile ihracata konu eşyaların yer değiştirdiklerini ve bilahare transit rejimine tabi eşyaların kaçak şekilde ülkeye sokulduğuna dair somut tespit ve ikrar bulunmadığı nazara alınmaksızın bu fiiller yönünden de mahkumiyet kararı tesis edildiği ve yapılan ihtaratlara esas alındıkları, (bozma kararı sonrası söz konusu fiiller yönünden yeni delil elde edilebileceği gözetilerek), iddianameye konu olayda gümrük içerisindeki aktarım başvurusunun nereye yapıldığının, yine aktarım işleminin liman sahasında yapılıp yapılmadığının tespiti ile buna ilişkin sorumluluğun ve denetleme yetkisinin kimde olduğuna dair Mersin Liman Başkanlığına yazılan müzekkereye cevap verilmediğinin, sanıklar ... ..., ... soyut savunmaları karşısında net bir şekilde görev tanımları temin edilip, birim ve saha amirleri / sorumluları temin edilip tanık sıfatıyla dinlenilmeleri gerektiğinin, iç yükleme ve iç boşaltma işlemlerine fiilen nezaret görevinin hangi personele ait olduğunun net bir şekilde tespiti gerektiği gerekçelerine de yer verilerek hükmün bozulduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, ceza yargılaması dosyası incelenmek suretiyle dosyada mevcut olan bilgi-belgeler, ifadeler ve tüm deliller ile Ceza Dairesinin bozma kararı sonrası yapılacak incelemeler sonucu elde edilecek yeni delillerin de değerlendirilmesi suretiyle davacı şirketin çalışanlarının, dolayısıyla davacı şirketin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumluluğu bulunuyor ise hangi transit refakat belgesi muhteviyatı eşyalar yönünden sorumluluğunun olduğu tespit edilerek dava konusu işlemin hukuka uygunluğu denetlenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemi iptal eden Mahkeme kararına yönelik istinaf istemini reddeden vergi dava dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 20/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.