T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1936
Karar No : 2025/1045
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "Bitumen MC-30" ticari isimli 2715.00.00.00.00 pozisyonunda beyan edilen eşyanın, yapılan kontrollerde 2710.19.67.00.39 pozisyonunda ve EPDK uygunluk belgesine tabi olduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin .... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olaya ilişkin Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... sayılı soruşturma dosyasındaki bilirkişi raporunda; ihtilaf konusu eşyadan gerekli ısıda elde edilecek homojen bir karışım olmaksızın ulusal kimya standartlarına aykırı bir şekilde numune alındığı, aksi yönde idarenin somut bir tespitinin de bulunmadığı, yapılan ikinci analiz her ne kadar anılan standartlara uygun ise de, davacının numuneden kaynaklı yapmış olduğu itirazın eşyanın hali hazırda Ağrı İl Özel İdaresi gözetiminde bulunmasına rağmen numunelerin eşyayı temsil ettiği yönündeki beyanının varlığından bahisle reddedilmesinin Gümrük Yönetmeliği'nin 588. maddesinin (ç) bendine aykırılık teşkil ettiğinin belirtildiği, öte yandan, eşyadan numune alınmasına engel bir durumun bulunup bulunmadığı hususunda davalı idarece herhangi bir araştırmanın da yapılmadığı, idarenin gözetiminde mevcut bulunan eşyadan beyan sahibi veya temsilcisi huzurunda usulüne uygun olarak yeniden alınacak numune ile birinci tahlilin tekrarlanmasının gerektiği, bu durumda, anılan koşullara uyulmadan yapılan tespitlere istinaden idarece belirlenen pozisyondaki eşyanın uygunluk belgesine sahip olmadığından bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, ithalata konu eşyanın uygunluk belgesine tabi değilmiş veya anılan belge mevcut olmadığı halde alınmış gibi beyanda bulunulduğu yönünde bir belge veya idarenin tespitinin bulunmadığı, davacının beyan ve işlemlerinin aldatıcı herhangi bir fiili de içermediği, bu durumda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşullar oluşmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, vergi mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İhtilafa konu eşyaya ilişkin olarak 2 defa kimyasal analizin yapıldığı, anılan kimyasal tespitler üzerine davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Vergi Dava Dairesince uyuşmazlığın esasının incelenerek ihtilafa konu eşyanın pozisyonunun belirlenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "..." ticari isimli 2715.00.00.00.00 pozisyonunda beyan edilen eşyanın, yapılan kontrollerde 2710.19.67.00.39 pozisyonunda ve EPDK uygunluk belgesine tabi olduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin 181. maddesinin 10. bendinde, ithalat ve ihracat kontrollerine konu eşyanın denetim sonuçlarını gösteren ve 114. madde uyarınca belirlenen belgeler veya bu belgeler yerine geçen bilgilerin beyannameye kaydedilmesinin zorunlu olduğu, muayene veya kontrol sonucunun, yapılan beyanın aksine eşyanın ilgili kurumun ithalat veya ihracat kontrolünü gerekli kılması durumunda, gerekli kontrollerin yapılmasını teminen yükümlünün ilgili kuruma yönlendirileceği, denetime ilişkin belgeler veya bu belgeler yerine geçen bilgilerin beyannamede yer almadığının, beyannamenin kapatılmasından veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontroller neticesinde anlaşılması durumunda ilgili kurumun bilgilendirileceği, yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde; ilgili kurumca gerçekleştirilen denetimin olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya eşyanın ithali ve ihracı, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye tabi olan eşyanın denetlendiğine dair lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgi alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmesi halinde Kanun'un 235. maddesi hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, 24/04/2013 tarih ve 28627 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Akaryakıt Haricinde Kalan Petrol Ürünlerinin Yurt İçi ve Yurt Dışı Kaynaklardan Teminine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in 1. maddesinde, anılan Tebliğin amaç ve kapsamının, akaryakıt haricinde kalan petrol ürünlerinin yurt içi kaynaklardan temininde ve serbest dolaşıma girişinde uygunluk yazısı düzenlenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu; 4. maddesinde, akaryakıt haricinde kalan petrol ürünlerinin, 5. maddede belirtilen uygunluk belgesinin aranmadığı durumlar hariç olmak üzere, yurt içi kaynaklardan temin edilebilmesi ve serbest dolaşıma girebilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan uygunluk yazısı alınması gerektiği, anılan yazının alınması koşuluyla akaryakıt haricinde kalan petrol ürünlerinin; yurt içinden temininin sanayiciler, yurt dışından ithalinin ise, doğrudan sanayiciler ya da sanayiciler adına ithalatçılar tarafından yapılabileceği kuralı bulunmakta olup, anılan Tebliğ'e ekli akaryakıt haricinde kalan petrol ürünlerini gösterir 1 sayılı listede 2710.19.67.00.39 pozisyonunda yer alan eşyaya da yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın ve yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; davacı tarafından 2715.00.00.00.00 pozisyonunda beyan edilerek ithal edilen ihtilafa konu "..." ticari isimli eşyanın, idarece yapılan analizler neticesinde 2710.19.67.00.39 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunduğundan ve 24/04/2013 tarih ve 28627 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Akaryakıt Haricinde Kalan Petrol Ürünlerinin Yurt İçi ve Yurt Dışı Kaynaklardan Teminine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında olmakla ithalatının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınacak uygunluk belgesine tabi olduğundan bahisle dava konusu işlemin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Olayda, belirtilen eşyanın ithal edilebilmesi için gerekli olan uygunluk belgesinin temini amacıyla davacıya hitaben, davalı idarece tanzim edilen 26/04/2021 tarihli yazı, 01/05/2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ... tarih ve ... sayılı yazısında, ihtilafa konu 2710.19.67.00.39 pozisyonunda olduğu tespit edilen eşya için davacının uygunluk belgesi başvurusunda bulunmadığı ve Kurum tarafından davacı adına düzenlenmiş bir uygunluk yazısının da olmadığı belirtilmiştir.
Yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde; denetimin, olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya ithali ve ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyanın denetlendiğine dair belge veya referans numarası alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmesi halinde 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre para cezası kararı alınacağı tabiidir.
Olayda, davacının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bir başvurusunun bulunmadığı ve anılan Kurum tarafından uygunluk belgesinin de tanzim edilmediği anlaşılmış ise de, uyuşmazlığın çözümünde işin esası incelenerek ihtilafa konu eşyanın pozisyonunun belirlenip uygunluk belgesine tabi olup olmadığı, şayet tabi ise yukarıda değinilen ceza şartlarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken davacının 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında fiilinin bulunmadığı gerekçesiyle eksik inceleme üzerine verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 10/03/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "..." ticari isimli olup 2715.00.00.00.00 pozisyonunda beyan edilen eşyanın, yapılan kontrollerde 2710.19.67.00.39 pozisyonunda ve EPDK uygunluk belgesine tabi olduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, olayda, ihtilaf konusu eşyadan gerekli ısıda elde edilecek homojen bir karışım olmaksızın ulusal kimya standartlarına aykırı bir şekilde numune alındığı, aksi yönde idarenin somut bir tespitinin de bulunmadığı, yapılan ikinci analiz her ne kadar anılan standartlara uygun ise de, davacının numuneden kaynaklı yapmış olduğu itirazın, eşyanın hali hazırda Ağrı İl Özel İdaresi gözetiminde bulunmasına ve kimya bilimine uygun bir şekilde yeniden numune alınması imkanı olmasına rağmen Gümrük Yönetmeliği'nin 588. maddesinin (ç) bendine aykırı bir şekilde davalı idarece değerlendirilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, beyan sahibi veya temsilcisi huzurunda usulüne uygun olarak yeniden alınacak numune ile kimya standartlarına uygun bir şekilde birinci tahlil tekrarlanmaksızın, idarece belirlenen pozisyondaki eşyanın EPDK uygunluk belgesi gerektirdiğinden bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından sonucu itibarıyla yerinde bulunan Vergi Dava Dairesi kararına yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile, karara katılmıyorum.