T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/2641
Karar No : 2025/3044
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gayri Menkul Yatırım İnşaat Taahhüt ve Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... - ..., ... - ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle fazladan ödendiği iddia olunan gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğde belirtilen birim kıymet, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemleri nedeniyle artırılan değer üzerinden ödenen vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren 10/04/2023 tarihine kadar hesaplanacak tecil faiziyle, 10/04/2023 tarihinden itibaren ise hesaplanacak kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, davacının her bir beyannameye ilişkin tutarın geri verilmesi talebiyle münferiden yaptığı başvuruların, gümrük müdürlüğünce takdir yetkisi kullanılarak birlikte değerlendirilmesi suretiyle geri verme başvurusu yapılan toplam miktarın 1.137.973,90-TL olarak hesaplandığı, ancak, bu değerlendirme yapılırken 2022 yılı için belirlenen tutar bakımından yetkisiz olması nedeniyle, başvuruyu yetkili makam olan bölge müdürlüğüne göndermesi ve yetkili birimce karar verilmesi gerekirken, gümrük müdürlüğünce tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Olayda, davacının fazladan ödediği vergilerin iadesi istemiyle yapmış olduğu başvurular üzerine Gümrük Müdürlüğünce tek işlem tesis edilmiş olup, Gümrük Yönetmeliği'nin 502. maddesinin son fıkrasındaki yetkili gümrük idaresinin belirlenmesinde her bir beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararındaki tutarın ayrı ayrı dikkate alınacağı yolundaki düzenleme karşısında, gümrük müdürlüğünün yetkili olduğu ve bu durumun usul ekonomisi bakımından da yerinde olduğu anlaşıldığından, gümrük müdürlüğü kararına vaki itirazın reddi üzerine açılan davada, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ..., ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle fazladan ödendiği iddia olunan gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvuruların reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri, 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği, 3. fıkrasında, itiraz dilekçelerinin süresi içinde yanlış makama verilmesi halinde, itirazın süresinde yapılmış sayılacağı ve idarece yetkili makama ulaştırılacağı, 4. fıkrasında da, itirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükmüne yer verilmiş; 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı belirtilmiştir.
Gümrük Yönetmeliği'nin 502. maddesinin 3. fıkrasında, geri verme veya kaldırma başvuru formunun her beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararı için düzenleneceği, ancak, bir beyanname ve bu beyannameye bağlı ceza kararı ile bir ek tahakkuk ve buna bağlı ceza kararı için tek bir başvuru formu düzenleneceği, tek başvuru kapsamı bir beyanname ve bu beyannameye bağlı ceza kararı ile bir ek tahakkuk ve buna bağlı ceza kararı için 500. madde uyarınca geri verme veya kaldırma işlemini yapmaya yetkili idarenin tespitinin toplam tutar dikkate alınarak yapılacağı, konusu ve gümrük idaresinin aynı olması, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunması şartıyla birden fazla beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararı için elektronik ortamda tek bir başvuru formu ile başvuru yapılabilmesine ilişkin düzenleme yapmaya Bakanlığın yetkili olduğu; bu durumda yetkili gümrük idaresinin belirlenmesinde her bir beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararındaki tutarın ayrı ayrı dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, davacının her bir beyanname için fazladan ödendiği iddia olunan gümrük, katma değer ve ilave gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurular üzerine gümrük müdürlüğünce tek işlem tesis edildiği ve bu işleme karşı yapılan itirazın da Bölge Müdürlüğünce reddedildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince, olayda, davacının her bir beyannameye ilişkin tutarın geri verilmesi talebiyle münferiden yaptığı başvuruların, gümrük müdürlüğünce takdir yetkisi kullanılarak birlikte değerlendirilmesi suretiyle geri verme başvurusu yapılan toplam miktarın 1.137.973,90-TL olarak hesaplandığı, ancak, bu değerlendirme yapılırken 2022 yılı için belirlenen tutar bakımından yetkisiz olması nedeniyle, başvuruyu yetkili makam olan bölge müdürlüğüne göndermesi ve yetkili birimce karar verilmesi gerekirken, gümrük müdürlüğünce tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; davacının fazladan ödediği vergilerin iadesi istemiyle yapmış olduğu başvurular üzerine Gümrük Müdürlüğünce tek işlem tesis edilmiş olup, Gümrük Yönetmeliği'nin 502. maddesinin son fıkrasındaki yetkili gümrük idaresinin belirlenmesinde her bir beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararındaki tutarın ayrı ayrı dikkate alınacağı yolundaki düzenleme karşısında, gümrük müdürlüğünün yetkili olduğu ve bu durumun usul ekonomisi bakımından da yerinde olduğu anlaşıldığından, gümrük müdürlüğü kararına vaki itirazın reddi üzerine açılan davada, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 07/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.