T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3488
Karar No : 2025/397
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Antrepo Lojistik Gıda Züccaciye Tekstil Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ...tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında 0904.21.90.00.18 GTİP’te "diğer biberler" olarak beyan ve ithal edilen eşyanın 0904.21.90.00.11 GTİP’te “kırmızı biber” olarak 2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamında kayıt belgesi ibraz edilmek suretiyle ithal edilmesi gerektiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ile aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca gümrüklenmiş değerin kamuya geçirilmesine dair kararlara vaki itirazların reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, dava konusu ceza kararlarının GTİP değişikliğinden kaynaklanmadığı, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamında kayıt belgesi ibraz edilmemesinden kaynaklandığı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, olayda, ceza kararlarına dayanak alınan Tebliğ ile eşyanın ithal seyrini izlemek amacıyla ileriye yönelik gözetime tabi tutulmasına ilişkin esasların belirlendiği, bu amaçla düzenlenen kayıt belgesinin, eşyanın ithalinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ile aranan eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesi gibi eşyanın ithalini kısıtlayan belgelerden biri olmadığından, belgenin ibraz edilmediğinden bahisle tesis edilen ceza kararlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gözetim kayıt belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 04/02/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 74.maddesinde; Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu kurala bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliğinin 3/n maddesinde gözetim uygulaması ticaret politikası önlemleri arasında sayılmış, 18/7/2021 tarihli ve 7333 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle anılan Kanun'un 211.maddesinde yapılan değişiklikle de, gözetim uygulaması kapsamında gümrük kıymetinin yükümlülerin kendi beyanları ile artırılmasından söz edilerek bu nitelikte eşya " ticaret politikası önlemi"ne tabi eşya olarak nitelendirilmiş olduğundan, bu yasal düzenlemeler karşısında gözetim uygulamasının ticaret politikası önlemi olduğu konusunda herhangi bir kuşku bulunmamaktadır. Anılan 74.maddede yer aldığı üzere ticaret politikası önlemleri serbest dolaşıma giriş rejiminde uygulanması gereken ve uygulanmadığı takdirde de bir malın ithalatının gerçekleşmesinin mümkün olmadığı tedbirlerdir. Nitekim örnek bir olayda gözetim belgesi gerektiren bir ithalat işlemiyle ilgili olarak belgenin ibraz edilmemesi nedeniyle ithalata izin verilmemesine ilişkin bir idari işleme karşı açılan davanın "gözetim belgesinin yasal düzenlemeler uyarınca beyannameye eklenmesi zorunlu belgelerden olduğu" gerekçesiyle reddine dair idare mahkemesi kararı Danıştay Onuncu Dairesinin 09/06/2021 tarih ve E:2016/1437, K:2021/3217 sayılı kararıyla onanmış ve bu suretle gözetim uygulaması ithalat izinlerinin hukuki denetimini yapan yüksek yargı merciince belgenin ithalat için ibrazı gerekli zorunlu bir belge niteliği taşıdığı kabul edilmiş bulunmaktadır. Diğer taraftan, kayıt belgesi düzenlenmesi talebinin reddine dair bireysel uygulama işlemine karşı düzenleyici işlemle birlikte açılan davada usule uygun başvuruya rağmen belge düzenlememe işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmedilerek bireysel işlem 23/05/2023 tarih ve E:2019/12626, K:2023/2677 sayılı kararla iptal edilmiş bulunmaktadır. Bu da göstermektedir ki, ülkemizde mevcut fonksiyonel yargı düzeni açısından da yükümlülerin serbest dolaşıma giriş rejiminde gözetim/kayıt belgesine tabi eşyanın ithalatının ancak bu belgelerin ibrazı ile mümkün olduğunun kabul edildiği, buna göre de gözetim/kayıt belgesinin ithalatın gerçekleştirilmesi için ilgililerin temin etmeleri gereken bilgi ve belge mahiyeti taşıdığı, ilgili kurum ve kuruluşların talebe rağmen bu belgeleri düzenlememeleri yolundaki işlemlerin de idari yargı yerlerince denetlenmekte olduğu, dolayısıyla ithalatta zorunlu olarak aranan, ibraz edilmediği takdirde de eşyanın yurda girişine izin verilmediği belgenin 235/1-c kapsamında yer alan bir belge olarak kabulünün gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, gözetim/kayıt belgesinin yeni yasal düzenlemeler ve ticaret mevzuatı ile ilgili yargısal içtihatlar göz önüne alınmadan 235/1-c maddesinde sayılan belgelerden olmadığı gerekçesiyle ve uyuşmazlığın diğer yönleri incelenmeden verilen temyize konu kararın hukuka uygun olmadığı ve bozulması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.