T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/955
Karar No : 2025/1091
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Tarım ve Gıda Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ..., ... tarihli ve ..., ..., ... sayılı beyannameler muhteviyatı "pirinç" cinsi eşyanın, referans kıymet üzerinden beyan edilip ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının iadesi istemiyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca yapılan geri verme başvurusunun ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla merciine tevdi üzerine ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesine ilişkin itirazın reddi işleminin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca hesaplanacak faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden, davacının 30/12/2016 tarihinde yaptığı ilk başvurusuna istinaden tesis edilen kararların işyeri adresinde ... tarihinde çalışan sıfatıyla ... imzasıyla tebliğ edildiği, 2017 yılı Nisan döneminde sigortalı hizmet listesinde ... isimli bir çalışanın yer almadığı iddiası bulunmakla birlikte, davacıya ait olduğu hususunda ihtilaf bulunmayan işyeri adresinde, çalışma saatleri içerisinde, şirket yetkililerinin yokluğunda, şirket çalışanı olmayan bir kişinin, davacı adına gelen tebligatı şirket çalışanı olarak imza karşılığı almasının normal ve mutad kabul edilemeyeceği, tebligat yapılan şahsın şirket çalışanı olduğunun kabulü gerektiğinden, söz konusu ret kararlarının usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen, yasal süresi içerisinde ilgili makama itiraz edilmeksizin ve yetkili gümrük idaresi nezdinde idari işlem tesis ettirilmeksizin ret kararlarının kesinleştiği, ilk başvuruya ilişkin olarak ortada idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem bulunduğundan söz edilemeyeceği, ikinci kez yapılan geri verme başvurusuna istinaden alınan karara vaki itiraz üzerine idarece davacıyı bilgilendirmeye yönelik tesis edilen dava konusu işlemin ise davacıya yeni bir dava açma hakkı vermeyeceği sonucuna ulaşıldığından, ortada idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu işlemin tebligatının "..." adresinde 20/04/2017 tarihinde posta memurunca "adreste daimi çalışan işçi ...'a tebliğ ettim" şerhinin düşülerek yapıldığı buna karşın, anılan kişinin site yönetiminin çalışanı olduğu, kendileriyle işçi/işveren ilişkisi içerinde bulunmadığı bu durumun sosyal güvenlik kayıtları ile de teyit edildiği, tebligatın usulüne uygun şekilde yapılmadığı, kesinleşen idari bir işlemden söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 11/03/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Sözü edilen maddede, kanunen ödenmemesi gereken vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve 3 yıl içinde gümrük müdürlüğüne müracatta bulunulması koşulu dışında, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmemiştir. Bu bakımdan, geri verme başvurusunun 3 yıllık süre içerisinde olsa bile yeni bir dava hakkı vermeyeceğinin kabulü suretiyle verilen karar, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesiyle güvence altına alınmış olan "hak arama özgürlüğü", "mahkemeye erişim hakkı" ilkelerine aykırılık taşıyacağından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.