T.C.
DANIŞTAY
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1042
Karar No : 2025/4202
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...Otomotiv ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2021 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 15 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen araçlara ilişkin yurt dışında yapılan araştırma sonucunda düşük kıymet beyanında bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarına dayanak alınan cevaplı rapordaki tespitlerin irdelenmesinden, davacı adına tescilli uyuşmazlık konusu muhtelif tarih ve sayılı beyannameler muhteviyatı araçlara ilişkin ihracatçı firma (... ... ) tarafından, ön ödeme/avans ve geri kalan ödemeyi gösterir nihai fatura olmak üzere iki ayrı faturanın tanzim edildiği, davacının yaptığı peşin ödemelere ilişkin ön faturaların davacı adına; geri kalan ödemeyi gösteren ikinci faturaların ise farklı firmalar adına düzenlendiğinin Alman Gümrük İdaresi tarafından saptandığı, davacı tarafından ithalat beyannameleri ekinde ön ödeme/avans faturaları ibraz edilerek eksik kıymet beyanında bulunulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :İhracatçı firmanın, araçlar için davacıya düzenlediği faturalar dışındaki faturaların ... Motorlu Araçlar Ticaret Limited Şirketi adına düzenlendiğini beyan ettiği, bu durumun, davacı tarafından beyan edilenler dışında herhangi bir ödeme yapılmadığını ve davacıya düzenlenen dışındaki faturalardan haberinin olmadığını gösterdiği, Almanya'da ihracatlarda katma değer vergisi oranının %19 olduğu ve bu oranın Türkiye'ye ihraç edilen lüks araçların çokluğu nedeniyle yurt dışındaki gönderici firmalar için cazip bir oran niteliği taşıdığı, araçların kıymetinin yüksek gösterilebileceği, davacıya gönderilen belgeler ışığında beyannamelerin düzenlendiği, yurt dışında mukim firmanın muhasebe kayıtlarında yaptığı usulsüzlüğün cezasının davacıya yükletilemeyeceği, araç bedellerinin banka aracılığıyla ödendiği, fatura kıymeti dışında başkaca ödeme yapıldığı bilgisinin olmadığı, ayrıca, ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... sayılı soruşturma dosyasında tanzim edilen uzman bilirkişi raporu ile iki adet beyannamede eksik kıymet beyanı bulunmadığının, diğer beyannamelerde ise beyan edilen ek kıymetin, dava konusu işlem tesis edilirken dikkate alınmadığının tespit edildiği, dolayısıyla ek tahakkuk ve ceza miktarının yanlış hesaplandığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına 2021 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 15 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen araçlara ilişkin yurt dışında yapılan araştırma sonucunda düşük kıymet beyanında bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, eşyanın gümrük kıymetinin, eşyasının satış bedeli olduğu, satış bedelinin ise Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine 4458 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 8. fıkrasında, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin veya ihracat vergilerinin tümünü, 9. fıkrasında, "ithalat vergileri" deyiminin, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri, tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri ifade ettiği belirtilmiş; ithalde ödeme şekline bağlı olarak alınan ek mali yük olan kaynak kullanımını destekleme fonu payı ithalat vergileri dolayısıyla da gümrük vergileri kapsamında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının 6455 sayılı Kanun'la değişik (b) bendinde, kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda, bu Kanun'un 23 ilâ 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunması halinde noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka, bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına 2021 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 15 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen araçların yurt dışı araştırması sonucunda Alman Gümrük İdaresince gönderilen fatura ve sair belgelerden, davacının ithal ettiği araçların fatura bedelleri yanında ihracatçıya ayrıca ödeme yapıldığının sabit olduğunun kabulü suretiyle saptanan kıymet farkları üzerinden ek tahakkuk ve para cezası kararları alındığı anlaşılmış ise de;... tarih ve ... sayılı beyanname dışındaki bütün beyannamelerin 44 nolu hanelerinde bildirilen tutarların, faturalarda yer alan kıymetlere eklendiği ve bu tutarlar dahil edilerek belirlenen matrahlar üzerinden katma değer vergilerinin hesaplanarak ödendiği, davalı idarece ise sadece fatura tutarlarından hareketle Almanya Gümrük İdaresinden elde edilen verilere göre hesaplamanın yapıldığı, dolayısıyla bir kısım beyannameler nedeniyle 44 nolu hanede fazladan beyan edilen tutarların dikkate alınmadığı anlaşılmış olup, yurt dışından temin edilen fatura ve belgelere dayanılarak yapılan tespitlere göre ek katma değer vergisi tahakkukunda ve ceza kararı alınmasında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte; tahakkuk ve ceza kararına esas alınacak kıymetin belirlenmesinde davacı tarafından yurt dışı giderlere ilave etmek suretiyle matrahlara dahil edilen tutarların da göz önüne alınması gerekmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından ithal edilen araçlar nedeniyle tescil edilen beyannamelerin bir kısmında fatura bedellerine ayrıca yurt dışı gidere eklenerek matraha ilave edilen tutarların dahil edilmesi suretiyle kıymet beyanında bulunulduğu görüldüğünden, araçların tespit edilen gerçek satış bedelleri ile davacı tarafından aksesuar ve kıymet farkı olarak yurt dışı gider hanesine ekleme yapılması suretiyle beyan edilen kıymet arasındaki tutarlar üzerinden yapılan katma değer vergisi ek tahakkuku ile bunlar üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasında hukuka aykırılık; bu tutarı aşan fazlaya ilişkin tahakkuk ve para cezasında ise hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının dava konusu işlemin araçların tespit edilen gerçek satış bedelleri ile davacı tarafından yurt dışı gidere ekleme yapılması suretiyle beyan edilen gümrük kıymeti arasındaki fark tutardan kaynaklanan katma değer vergileri ve bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, dava konusu işlemin anılan tutarları aşan katma değer vergileri ve para cezalarına isabet eden kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve... TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Dairece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
6. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 09/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy