T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1865
Karar No : 2025/4182
+TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Anonim Ortaklığı
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : ... Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetler
Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı olup 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında muafiyet kodu seçilmek suretiyle Suudi Arabistan, BAE ve Endonezya menşeli olarak beyan edilen eşyanın menşeini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı ve gerçekte Çin menşeli olduğundan bahisle, 2016/48 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Tebliğ uyarınca tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi ve bu verginin matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, faturasında petrol arama işlemlerinde kullanıldığı belirtilen eşyaların 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında gümrük vergisinden istisna olduğu hususunda taraflar arasında ihtilafın bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünün anılan Kanun'un 13. maddesinde öngörülen istisnanın dampinge karşı vergiyi kapsayıp kapsamadığının tespitine bağlı olduğu, söz konusu maddenin 1. fıkrasında yalnızca "gümrük vergisi" ifadesi kullanılırken, devamı fıkralarda "gümrük vergisi ve diğer ithal vergileri", "ithalde ve dahilde alınan vergiler" gibi ifadelerin kullanıldığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 8. fıkrasında "gümrük vergileri” deyiminin ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü, “ithalat vergileri” deyiminin eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri ifade edeceği hükmüne yer verildiği, 6491 sayılı Kanun'un 13. maddesinin gerekçesinde de, kapsamının gümrük ve diğer ithal vergi ve resimleri, dahilde alınan her türlü vergi, resim ve harçlar olarak ifade edildiği göz önünde bulundurulduğunda, istisnanın dampinge karşı vergiyi de kapsadığı sonucuna ulaşıldığı; öte yandan, davalı idarece, istisna koşullarının ihlal edildiği yönünde bir iddia ve tespitte de bulunulmadığının anlaşılması karşısında, tahakkuk ve ceza kararına vaki itirazın reddine dair işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece istinaf başvurusuna ilişkin dilekçede ileri sürülen iddiaların; mahkeme kararının, dava konusu işlemin dampinge karşı vergi ile bu verginin matraha ilave edilmesi suretiyle hesaplanan katma değer vergisine isabet eden kısmının iptaline dair hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı; dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmı yönünden ise; dampinge karşı verginin, 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yapılan soruşturma sonucunda dampingli ithalatın varlığı ve bu ithalatın zarara neden olduğu belirlendiğinde, bu zararın önlenmesi amacıyla, damping marjı kadar veya zararı ortadan kaldıracak daha az bir oran veya miktarda alınmakta olan bir ticaret politikası önlemi olduğu, uyuşmazlık konusu beyannamenin tescil tarihinde tercihli tarife nedeniyle tahakkuk ettirilmeyen bir vergi niteliği taşımadığı, diğer taraftan, dampinge karşı verginin, yalnızca 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun usul ve şekle müteallik hükümlerinin uygulanması bakımından, anılan Kanun'da tanımlanan "ithalat vergileri" niteliğinde değerlendirilmesinin gerektiği, 3577 sayılı Kanun dampinge karşı verginin noksan ödenmesi suretiyle gerçekleştirilen ithalatlara yönelik olarak ceza uygulanacağı yolunda herhangi bir hükmü ihtiva etmediği gibi, Kanun'un 15. maddesinde Gümrük Kanunu'nun uygulanacağı durumların tadadi olarak belirtildiği ve bu cezalar yönünden herhangi bir atıfta da bulunulmadığının görüldüğü; bununla beraber 16. maddesinde bu Kanun'un tatbikinde, Gümrük Kanunu ile diğer kanunların bu Kanun'a aykırı olan hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlendiğinden, dampinge karşı verginin "ithalat vergileri" tanımı içerisinde olduğu değerlendirilmekle birlikte, özel kanun olan 3577 sayılı Kanun'un sınırlayıcı ve yasaklayıcı düzenlemeler içermesi nedeniyle, dampinge karşı verginin ithalat vergileri kapsamında kabulünden hareketle, anılan vergi tutarı üzerinden ceza kararı alınmasının "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturması karşısında para cezası kararı alınmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı adına tescilli beyanname muhteviyatı eşyaların ithalatının yükümlü beyanı doğrultusunda gerçekleştirildiği, sonradan yapılan kontrollerde beyannamenin Cevaplı Rapora konu olduğu, ilgili Kanun uyarınca yapılacak ithalatların yalnızca gümrük vergisi ve ilave gümrük vergisinden müstesna olduğu, kalan vergiler bakımından gümrük yükümlülüğünün söz konusu olduğu, 2016/48 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ kapsamında Çin Halk Cumhuriyeti'nden ithal edilen beyanname konusu eşyalar için dampinge karşı verginin uygulandığı, yapılan işlemlerin mevzuata ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının, dava konusu işlemin dampinge karşı vergi ve bu verginin matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisine isabet eden kısmının iptaline dair hüküm fıkrası, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek durumda bulunmamıştır.
Vergi Dava Dairesi kararının dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ithal edilen ve anılan Kanun'un 13. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı kararıyla oluşturulan bir liste ile gümrük vergisi, diğer ithalat vergi ve resimlerine tabi tutulacağı tayin ve tespit edilmiş eşya arasında sayılmayan uyuşmazlık konusu eşyaların, gümrük vergisinden istisna olduğu ve anılan madde ile getirilen istisnanın dampinge karşı vergi ile bu verginin matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisini kapsadığının anlaşılması karşısında, davacı adına 2016/48 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Tebliğ'e istinaden tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi ve bu verginin matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden ceza kararı alınmasında hukuka uygunluk görülmemiş olup, dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmının iptali yolundaki hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştr.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin dampinge karşı vergi ve bu verginin matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisine isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 08/12/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
11/06/2013 tarih ve 28674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 13. maddesinde, petrol hakkı sahibinin bizzat veya bir temsilci veya Genel Müdürlükçe kabul edilmiş bir müteahhidi vasıtasıyla kendi adına, Türkiye’deki petrol işlemi için idari faaliyetleri ile bina tesislerinin ve teçhizatlarının inşası, kurulması ve işletmesine ait malzemeler hariç, petrol işlemlerinde kullanılacak ve Genel Müdürlükçe onaylanan malzemeyi, ekipmanı, akaryakıtı, kara, deniz ve hava nakil vasıtalarını ithal etmesi ya da yurt içinden teslim almasının gümrük vergisinden, yapılan işlemlerin harçlardan, düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu, ancak, Cumhurbaşkanının, ithal edilen malzemelerle kıyası kabil nitelikte ve miktarda Türkiye’de üretimi bulunan maddelerin isimlerini içeren bir liste oluşturarak, bu listede gümrük vergisinden istisna tutularak ithal edilmekte olan maddelerden hangilerinin gümrük vergisine ve diğer ithal vergisi ve resimlerine tabi tutulacağını tayin ve tespit edebileceği, listelerin, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği düzenlemesine yer verilmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, 3. maddesinin 8. fıkrasında, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü; 9. fıkrasında, "ithalat vergileri" deyiminin, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri ifade ettiği belirtilmiştir.
Gümrük Kanunu'na göre gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükler, gümrük vergileri tanımı içeresinde yer almaktadır. Benzer düzenlemeye Türk Petrol Kanunu'nda da yer verilmiştir. Zira; Kanun'un 13. maddesinin 1. ve 4. fıkralarında gümrük vergisi ve diğer ithal vergisi ve resimleri ayrımı yapılmıştır.
Buna göre; maddede petrol hakkı sahibinin bizzat veya bir temsilci veya Genel Müdürlükçe kabul edilmiş bir müteahhidi vasıtasıyla kendi adına, Türkiye’deki petrol işlemi için idari faaliyetleri ile bina tesislerinin ve teçhizatlarının inşası, kurulması ve işletmesine ait malzemeler hariç, petrol işlemlerinde kullanılacak ve Genel Müdürlükçe onaylanan malzemeyi, ekipmanı, akaryakıtı, kara, deniz ve hava nakil vasıtalarını ithal etmesi ya da yurt içinden teslim almasının "gümrük vergisinden" müstesna olduğu belirtildiğinden, diğer ithal vergisi kapsamına giren dampinge karşı verginin, muafiyetten yararlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin diğer yönlerden hukuka uygunluğu incelenmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyoruz.