T.C.
DANIŞTAY
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2681
Karar No : 2025/3879
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nakliyat İthalat İhracat Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhlerine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2022 ve 2023 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 13 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile tercihli tarife kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin menşe ispat belgesinin Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan örneğe uygun olmadığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ve ek mali yükümlülük ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşmasından yararlanılabilmesi için anlaşma kapsamında düzenlenmesi gereken tercihli menşe kurallarına uygun menşe ispat belgesinin ibrazının zorunlu olduğu ve belge olmaksızın tercihli tarifeden yararlandırılmasının mümkün olmamakla birlikte, davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı beyannamede gözetim kıymet nedeniyle yurt dışı giderin artırıldığı görüldüğünden, Gözetim Tebliği'nde belirlenen kıymetin eşyanın gerçek satış bedeli olmadığı, bu durumda, dava konusu işlemin anılan beyanname bakımından fatura kıymetini aşan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı; kalan beyannameler bakımından ise yurt dışı giderin artırılmadığı, ayrıca, ...-..., ..., ...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı beyannamelere ilişkin ek mali yükümlülüğün ton başına maktu tutarda alındığı ve tercihli tarifeden yararlanılmasının matrahı etkileyen unsurlardan olmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından beyan edilen kıymet üzerinden tahakkuk ettirilen vergilerde hukuka aykırılık görülmediği; eşyaların menşe şahadetnamesi eşliğinde beyan edilerek ithalat işlemlerinin tamamlandığı, menşe şahadetnamesindeki bilgilerin yanıltıcı ya da gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülmediği gibi yanıltıcı herhangi bir vasfının da bulunmadığı dikkate alındığında 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine ilişkin ceza koşullarının olayda gerçekleşmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Her ne kadar vergi mahkemesince,......-..., ..., ...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı beyannameler bakımından, yalnızca ek mali yükümlülüğe ilişkin değerlendirme yapılarak karar verilmişse de, anılan beyannamelerde gözetim uygulaması nedeniyle yurt dışı giderin artırıldığı görüldüğünden, Gözetim Tebliği'nde belirlenen kıymetin eşyanın gerçek satış bedeli olmadığı, bu durumda, işlemin anılan beyannameler bakımından fatura kıymetini aşan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının söz konusu hüküm fıkrasının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin anılan kısmının da iptaline; mahkeme kararının kalan kısımlarına yönelik istinaf istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Menşe ispat belgesi yerine menşe şahadetnamesi sunması nedeniyle tercihli tarifeden yararlanamayacak olan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Kararın, temyize konu hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, davacı adına tescilli beyannameler muhteviyatı eşyaların İran menşeli olmadığına ve/veya menşe şahadetnamesinin gerçeği yansıtmadığına dair herhangi bir iddiada bulunulmadığı gibi, eşyaların menşeine ilişkin olarak yurt dışı araştırması, yurt dışında yerleşik ihracatçı firma nezdinde sorgulama ya da inceleme yapılmadığının anlaşılması karşısında, eşyaların İran menşeli olmadığının davalı idare tarafından somut olarak ispatlanamadığı sonucuna varıldığından, bölge idare mahkemesi kararının temyize konu hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E... K:... sayılı kararının davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası ve davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin hüküm fıkralarına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy