T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/93
Karar No : 2025/2997
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin eksik beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin dayanağı olan raporda, uyuşmazlık konusu beyannameler ekinde yer alan faturalarla çıkış ülkesi acentesinden temin edilen faturaların aynı olduğunun açıkça belirtildiği, eşyaların bir kısmının başka beyannamelerle Birleşik Arap Emirlikleri'ne transit olarak gönderildiği, gönderici firma tarafından düzenlenen faturaların tamamı yönünden araştırma yapılmaksızın, eşyanın kıymetinin satış faturasında beyan edilenden farklı olduğu yolunda eksik değerlendirme yapıldığı, satış bedeli yönteminin terk edilme nedenlerinin somut olarak ortaya konulmadığının anlaşılması karşısında, tespit edilen fark kıymet üzerinden alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekeçsiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Robot süpürge ve elektrikli scooter ithalatlarının incelenmesi kapsamında taşıyıcılardan çıkış ülkesi gümrük idaresine ibraz edilen faturaların temin edildiği, firma bazında yapılan incelemeler neticesinde tespit edilen kıymet farklılıkları üzerinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı idare tarafından, çıkış ülkesinden edinilen bilgi ve belgelerin incelenmesi suretiyle uyuşmazlık konusu beyannameler kapsamı her bir eşya yönünden kıymetin düşük beyan edildiğinin somut olarak tespit edilmesi ve düzenlenen cevaplı raporla ortaya konulmuş olması karşısında, davanın reddi yönünde karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin eksik beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanununun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş; 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli, satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 24. maddenin 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiilen ödenen veya ödenecek fiyatın, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış, ödemelerin para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarının davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı rapora istinaden alındığı, anılan raporda; robot süpürge ithalatlarına ilişkin olarak çıkış ülkesi acentesinden temin edilen gönderici ... Technologies Ltd. firmasına ait ... tarih ve ... sayılı faturada; ... birim kıymetinin 295USD (400 adet), ... birim kıymetinin 145USD (1.500 adet), ... birim kıymetinin 223USD (1.000 adet), ... birim kıymetinin 292USD, toplam eşya kıymetinin 850.500USD olduğunun anlaşıldığı, ... ticari tanımlı eşyanın tamamının Birleşik Arap Emirliklerine transit edildiği, kalan kısmının ise ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edildiği, anılan beyanname eki ... tarih ve ... sayılı faturada; ... birim kıymetinin 80USD (400 adet), ... birim kıymetinin 80USD (1.500 adet), ... birim kıymetinin 80USD (1.000 adet), ... birim kıymetinin 80USD, toplam eşya kıymetinin 312.000USD, Birleşik Arap Emirliklerine transit olarak gönderilen eşya dışında kalan kısmının kıymetinin ise 280.000 USD/FOB olduğu, sonuç olarak, transit edilen eşya hariç her bir model eşyanın birim kıymetleri arasındaki farkın hesaplanması sonucunda toplam 452.500 USD eksik kıymet beyanında bulunulduğu, 286.756,04 TL yurtdışı gider düşüldüğünde kıymet farkının 3.264.147,21 TL olduğu, benzer şekilde ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı beyannameler yönünden de yurt dışından temin edilen faturalar ile beyanname eki faturalarda yer alan eşya kıymetlerinin farklı olduğunun tespit edilerek her bir eşyaya ilişkin kıymet farkı saptanmak suretiyle toplam kıymet farkına ulaşıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, her ne kadar, Mahkemece, davalı idarece gönderici firma tarafından düzenlenen faturaların tamamı yönünden araştırma yapılmaksızın eşyanın kıymetinin satış faturasında beyan edilenden farklı olduğu yolunda eksik değerlendirme yapılarak satış bedeli yönteminin terk edilme nedenlerinin somut olarak ortaya konulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; yurt dışından temin edilen bilgi ve belgeler dikkate alınarak düzenlenen cevaplı raporla kıymet farklılığının ortaya konulduğunun anlaşılması karşısında, beyan edilen kıymetlerin eşyanın gerçek kıymeti olarak kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri ekinde yer alanlar ile çıkış ülkesi acentesinden temin edilen faturaların ve bahsi geçen cevaplı rapor eklerinin dosyaya ibrazı sağlanarak, yapılacak inceleme sonucunda matrahın hukuka uygunluğunun denetlenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması icap etmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 06/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.