T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1087
Karar No : 2024/2710
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-... Turizm Taşımacılığı Ticaret Limited Şirketi
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, aleyhine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-B maddesinin ihlalinden dolayı ... plakalı minibüsün trafikten 30 gün men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsüne 4.036,00 TL tutarında idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, dava konusu işlemlerin dayanağı olan,... tarihinde yapılan denetim sırasında düzenlenen ve görevli polis memurlarınca imzalanan tutanağın polis memurlarınca doldurulduğu, söz konusu izinsiz taşımacılığın yapıldığının tespitine ilişkin her hangi bir tutanağın bulunmadığı, görevli memurlarca davacılara idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı tutanakta; "... Caddesi ... ilgili Belediyeden alınan iznin kapsamı dışında ticari taşımacılık yapmış" ifadelerine yer verildiği, tutanakta sürücünün veya yolcunun korsan taşımacılık yaptığına dair herhangi bir beyanının bulunmadığı, davacının korsan taşımacılık yaptığına ilişkin hukuken kabul edilebilir başkaca somut bilgi ve belgeye de yer verilmediği görülmediği, bu durumda; görevli polis memurlarınca düzenlenen ve uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmayan tutanak dayanak alınarak tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; davacılar vekili tarafından verilen ve 25/09/2019 tarihinde .... İdare Mahkemesinde kayda alınan dilekçe ile davadan feragat edildiği anlaşılmış; ancak davacılardan ... Tur.Taş.Tic.Ltd.Şti. tarafından ... tarihli ... sayılı ... Noterliğince verilen vekaletnamede feragat yetkisinin bulunmadığı görüldüğünden, Dairenin ... tarihli E:... sayılı ara kararı ile davacı ve davacı vekilinden davadan feragat yetkisini içeren vekaletnamenin bir örneğinin ya da davacılardan ... Tur.Taş.Tic.Ltd.Şti.'nin davadan feragat edildiğini bildiren bir dilekçenin gönderilmesi istenilmiş, diğer yandan davacı vekilinin 02/10/2019 tarihinde yine Mahkemesinde kayda giren dilekçesi ile feragat dilekçesinin sehven yapılan bir işlem olduğunu ve bu sebeple dikkate alınmamasını talep ettiği ve yine ara karara davacı vekilince verilen 24/10/2019 tarihli dilekçe ile sehven verdikleri feragat dilekçesinin dikkate alınmamasını talep ederek ... Tur.Taş.Tic.Ltd.Şti.'ne ait feragat yetkisi içeren vekaletnamenin sunulmadığı; feragatın tek taraflı, karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan ve verildiği anda hüküm doğuran bir irade beyanı olduğu, feragatın geçerliliği için mahkemeye ulaşmasının yeterli olduğu, davalının ya da mahkemenin kabulüne gerek bulunmadığı, bu haliyle feragatın kullanmakla tüketilen tek taraflı bir hak olduğu, kesin bir hükmün hukuki neticelerini doğuracak olduğundan daha sonra feragat talebinden vazgeçilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle davacılardan araç sürücüsü ...'in davadan feragat dilekçesinin dikkate alınmaması isteminin kabul edilmesinin olanaksız olduğu, bu nedenle, usulüne uygun düzenlenen vekaletname kapsamında, davacı ...'e trafik para cezası verilmesine ilişkin işlem hakkında feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacılardan araç sahibi ... Tur.Taş.Tic.Ltd.Şti. hakkında verilen aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem hakkında; davacı şirket tarafından davacılar vekiline verilen vekaletnamede feragat yetkisi bulunmadığından, bu hususta feragat hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığından işin esasına geçildiği, istinaf başvurusuna konu olan mahkeme kararının aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısmı hukuka uygun bulunduğundan ve başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddialar da söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun kısmen reddine (aracın trafikten men edilmesine yönelik işlem yönünden), davacılardan ... vekili olarak verilen feragat dilekçesi nedeniyle .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın para cezasına yönelik işlemin iptaline yönelik kısmın kaldırılmasına, davanın trafik para cezası verilmesine yönelik kısmı hakkında feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispatlanana kadar geçerli olduğu, dava konusu işlemin ve işleme esas tutanağın hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi" bulunan ... plakalı aracın yapılan denetimde UBER taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... tarihli işlem ile diğer davacı şoför ... hakkında düzenlenen idari para cezasının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden,... tarihinde yapılan denetimde davacı şirket adına kayıtlı, diğer davacı şoför ... idaresindeki aracın Kızıltoprak - Ünalan Mahallesi arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; şoför ve yolcuya ait kimlik bilgisinin bulunduğu, davacı şoförün imzasının bulunduğu, dava dışı yolcunun imza / imzadan imtina ettiğine dair şerhin bulunmadığı, tutanakta şoförün yolcuyu UBER uygulaması ile ...'tan aldığı, ... Mahallesine getirdiği, ücreti uygulama üzerinden nakit olarak alacağı beyanının bulunduğu, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın ve dava dışı şoför ve yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının bulunduğu, bu tutanaklardan men / muhafaza tutanağında davacı şoför ...'e ait imzanın bulunduğu, idari para cezası tutanağında davacı şoför için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu görülmüştür.
Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın ... - ... Mahallesi olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, davacı şoförün kendi beyanı ile UBER taşımacılığı yaptığı, söz konusu taşımacılığa ilişkin ücret alındığı tutanaktan anlaşıldığından ve tutanak davacı şoför tarafından imzalandığından, dava konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, işlem tarihinde geçerli "Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi" bulunan aracın denetimde UBER taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, temyizen incelediğimiz trafikten men işleminin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenen trafikten men işlemine yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.