T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1717
Karar No : 2024/2232
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR :
1) ... Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...
2) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1- Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde yer alan “Üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilecektir." ibaresi ile 11. maddesinde yer alan “Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları” ibaresinin,
2- Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının,
3- Davalı idarelere CİMER üzerinden yapılan başvuruların reddine ilişkin 12/11/2019 tarihli ve 05/02/2020 tarihli Adıyaman Üniversitesi işlemleri ve 10/02/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü tamamlama programına 30/09/2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, dava konusu düzenlemelerin ve bireysel işlemlerin dayanağı olan 3795 sayılı Kanun'un 3/e maddesi ile Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, tamamlama programlarının süresinin iki yarıyıl olduğunun, ancak programı bu sürede bitiremeyenlere iki yarıyıl ek süre verileceğinin, bu sürenin sonunda başarılı olamayanların programla ilişiklerinin kesileceğinin emredici şekilde hüküm altına alındığı, davalı Yükseköğretim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde, üniversite senatolarının müfredattaki dersleri en fazla yüzde elli oranında artırabileceğinin düzenlendiği, bu düzenleme nedeniyle başka üniversitelerde 12 ders verilirken davalı üniversitede ders sayısının yüzde elli artırılarak 18 derse çıkarıldığı, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, aynı kararın 11. maddesinde, ders artırımı yapan üniversitelerdeki öğrencilere iki yıl (dört yarıyıl) ek süre verilerek azami üç yıl içinde öğrenimini tamamlamalarının önünün açıldığı, dava konusu kararda, Kanun ve Yönetmelikte belirlenen süreyi artırıcı mahiyette fonksiyon ve yetki gasbı ile Kanunu genişletme yoluna gidilerek normlar hiyerarşisine aykırı düzenlemelere yer verildiği, sürenin üç yıla çıkarılmasının öğrenciler için olumlu olduğu düşünülse de davalı üniversitenin CİMER üzerinden verdiği cevaptan, bu kararı yanlış yorumlayarak üç yıllık bir eğitim programı planladığının anlaşıldığı, ayrıca ilk dönem 9 ders verilmesi gerekirken 6 ders seçebildiği ve bu yüzden eğitim süresinin uzayacağı, dayanak mevzuat hükümlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere normal eğitim süresi iki yarıyıl olup, ancak öğrencinin başarısız olması halinde ek süre tanındığı, bu nedenle dava konusu düzenlemelerde ve tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
... BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, davanın süresi içerisinde açılmadığı, CİMER üzerinden verilen cevapların bilgilendirme amacı taşıdığı, kesin ve icrai nitelikte olmadıkları ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, kurul kararlarında ortaya konulduğu üzere Mühendislik Tamamlama Programında verilecek derslere ilişkin olarak belirlenen derslerde üniversite senatosu tarafından %30 oranında değişiklik yapılabileceği ve Mühendislik Tamamlama müfredatındaki derslerin %50 oranında artırılabileceğine dair karar alındığı, 3795 sayılı Kanun uygulamasının esas ve usullerini Yönetmeliğe bıraktığı, yönetmelikte ise bu konuda İdarelerini yetkili kıldığı, kanun, mevzuat, yönetmelik hükümleri doğrultusunda işlem tesis edildiği savunulmaktadır.
... ÜNİVERSİTESİ’NİN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, davanın süresi içerisinde açılmadığı, her idari işleme karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiği, açılan davanın Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davalar arasında yer almadığı, ayrıca CİMER üzerinden verilen cevapların ve Yönetim Kurulu kararlarının bilgilendirme amacı taşıması ve kesin ve icrai nitelikte olmaması nedenleriyle davanın görev, süreaşımı ve usul yönlerinden reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, dava konusu düzenlemelerin dayanağı olan ve 3795 sayılı Kanunun tanıdığı yetki ile çıkarılan Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği'nin 6. maddesinde, tamamlama programlarının süresinin iki yarıyıl olduğu, ancak programın açılacağı üniversitenin rektörünün önerisi dikkate alınarak Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirleneceğinin düzenlendiği, normlar hiyerarşisine uygun hareket edildiği, tüzel kişilikleri ve akademik şartları farklı olan üniversitelerde ders sayılarının aynı olamayacağı, yapılan uygulamanın keyfi veya kasti şekilde sadece davacıya yapılan bir uygulama olmayıp genel bir işlem olduğu, derslerin çakışması nedeniyle bu dönem davacıya 6 ders verilebildiği, bu nedenle tesis edilen işlemlerde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 3795 sayılı Kanun kapsamında Mühendislik Tamamlama Eğitimi almakta olan davacı tarafından; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Duyurusu'nun ilgili kısımlarının, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının, Adıyaman Üniversitesi Senatosunun ... tarih ve ... sayılı kararının ve davalı idarelere CİMER üzerinden yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.
3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 3/e maddesinde, ''Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis” unvanı verilir.'', 4. maddesinde; ''Teknik öğretmenler için düzenlenecek mühendislik programlarının uygulama esas ve usulleri, Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.'' kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda anılan Kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği'nin, ''Müfredat Programlarının Hazırlanması ve Onaylaması'' başlıklı 4. maddesinde; ''Tamamlama programlarında uygulanacak müfredat programları mühendislik fakültelerinin lisans programları esas alınmak suretiyle teknik öğretmenlik programlarının müfredatı ile mühendislik lisans programlarının müfredatı arasındaki farklılıkları giderecek şekilde hazırlanır. Müfredat programları bir Yükseköğretim Kurulu Üyesinin kordinatörlüğünde, teknik eğitim fakülteleri öğretim üyeleri arasından üç, mühendislik fakültesi öğretim üyeleri arasından üç üye olmak üzere Yükseköğretim Yürütme Kurulunca seçilen yedi kişilik bir komisyonca birinci fıkra hükümlerine uygun olarak hazırlanır. Komisyon, gerektiğinde ilgili alanlarda görevli öğretim üyelerinden alt komisyon oluşturabilir. Müfredat programları Üniversitelerarası Kurul tarafından onaylandıktan sonra uygulanmaya konulur.'' kuralına, ''Eğitim Süresi'' başlıklı 5. maddesinde ise, ''Tamamlama programlarının süresi iki yarıyıldır. Ancak, programı bu sürede bitiremeyenlere iki yarıyıl ek süre verilir. Bu sürenin sonunda da başarılı olamayanların programla ilişkileri kesilir.
'' şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yayımlanan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı dava konusu Duyurusu'nun 3. maddesinde, üniversite senatolarının mühendislik tamamlama programı müfredatındaki dersleri en fazla yüzde elli oranında artırabileceğinin, 11. maddesinde ise, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla ders artırımı yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami üç yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları, bu sürelerde tamamlayamayanların ise ilişiklerinin kesilmesi gerektiğinin düzenlendiği, aynı Duyurunun Ek-2 kısmının 13. Tablosu'nda ise, Makine Mühendisliği Tamamlama Programı ders sayısının oniki olarak belirlendiği, buna istinaden Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu ve Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun dava konusu kararlarının tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı Yükseköğretim Kurulunca, 3795 sayılı Kanun ve buna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri ile verilen yetkiye istinaden kararlar alınabileceği açıktır. Ancak; iki yarıyılda bitirilebileceği öngörülerek belirlenen ders sayısını artırma hususunda yükseköğretim kurumlarına yetki verilmesi ve ders artırımı yapan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere azami üç yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları gerektiği yolunda tesis edilen dava konusu Duyurunun, Kanunda emredici şekilde düzenlenen azami dört yarıyıllık eğitim süresini ve bu sürede bitirilebileceği öngörülen ders sayısını artırıcı bir nitelik taşıması nedeniyle, dayanağı üst hukuk normu olan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile verilen yetkiyi ve belirlenen sınırları aştığı, bu durumun ise normlar hiyerarşisine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Duyurusu'nun 3. ve 11. maddelerinin, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının ve davacı tarafından yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/04/2024 tarihinde, davacı ve davacı vekilinin gelmediği, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nı temsilen Av. ...'nun geldiği, Adıyaman Üniversitesi'ni temsilen Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Başkan ...'ün davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği yolundaki usuli karşı oyuna karşılık, davanın süresi içerisinde açıldığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule yönelik iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
MADDİ OLAY :
2019 Teknik Öğretmenler İçin Mühendislik Tamamlama Programları Yerleştirme Sonuçları kapsamında, 30/09/2019 tarihinde Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü’ne kaydını yaptıran davacı tarafından, 12 ders alması gerekirken Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararı uyarınca ders sayısının %50 artırılarak 18 derse çıkarılması ve iki yarıyılda 18 ders alması gerekirken kendisine 14 ders verilmesi nedeniyle eğitim süresinin uzaması üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde yer alan “Üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilecektir." ibaresi ile 11. maddesinde yer alan “Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları” ibaresinin, konuya ilişkin Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının ve davalı idarelere CİMER üzerinden yapılan başvuruların reddine ilişkin 12/11/2019 tarihli ve 05/02/2020 tarihli Adıyaman Üniversitesi işlemleri ve 10/02/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işleminin iptal edilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir." hükmü, 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar." hükmü, 'Mühendislik Programlarının Düzenlenmesi' başlıklı 4. maddesinde; "Teknik öğretmenler için düzenlenecek mühendislik programlarının uygulama esas ve usulleri, Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almıştır.
07/08/1992 tarih ve 21308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim görmek suretiyle “teknik öğretmen” unvanını kazanmış olanların “mühendis” unvanını alabilmeleri için düzenlenecek tamamlama programlarının uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemektir.", 'Kapsam ve Dayanak' başlıklı 2. maddesinde; "3795 sayılı Kanun’un 4. maddesi gereğince hazırlanmış olan bu Yönetmelik, lise üstü dört yıl süreyle yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve yüksek öğretmen okulu ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olarak “teknik öğretmen” unvanını kazanmış olanları kapsar.", 'Tamamlama Programlarının Belirlenmesi' başlıklı 3. maddesinde; "Teknik öğretmen unvanını kazanmış olanlar için hangi mühendislik dallarında tamamlama programlarının açılabileceğine ve bu programlara hangi dallardan mezun olan teknik öğretmenlerin katılabileceğine Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Genel Kurulunca karar verilir.", 'Müfredat Programlarının Hazırlanması ve Onaylaması' başlıklı 4. maddesinde; "Tamamlama programlarında uygulanacak müfredat programları mühendislik fakültelerinin lisans programları esas alınmak suretiyle teknik öğretmenlik programlarının müfredatı ile mühendislik lisans programlarının müfredatı arasındaki farklılıkları giderecek şekilde hazırlanır. Müfredat programları bir Yükseköğretim Kurulu Üyesinin kordinatörlüğünde, teknik eğitim fakülteleri öğretim üyeleri arasından üç, mühendislik fakültesi öğretim üyeleri arasından üç üye olmak üzere Yükseköğretim Yürütme Kurulunca seçilen yedi kişilik bir komisyonca birinci fıkra hükümlerine uygun olarak hazırlanır. Komisyon, gerektiğinde ilgili alanlarda görevli öğretim üyelerinden alt komisyon oluşturabilir. Müfredat programları Üniversitelerarası Kurul tarafından onaylandıktan sonra uygulanmaya konulur.", 'Eğitim Süresi' başlıklı 5. maddesinde; "Tamamlama programlarının süresi iki yarıyıldır. Ancak, programı bu sürede bitiremeyenlere iki yarıyıl ek süre verilir. Bu sürenin sonunda da başarılı olamayanların programla ilişkileri kesilir.", 'Tamamlama Programlarına Giriş' başlıklı 6. maddesinde; "Tamamlama programlarının süresi iki yarıyıldır. Ancak, programının açılacağı üniversitenin rektörünün önerisi dikkate alınarak Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir..." hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde yer alan “Üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilecektir." ibaresi ile 11. maddesinde yer alan “Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları” ibaresi yönünden yapılan inceleme:
3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında mühendis unvanı verileceğinin düzenlendiği, Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği'nin 4. maddesinde, müfredat programlarının hazırlanması ve onaylanmasına ilişkin hususların belirlendiği, 5. maddesinde ise, tamamlama programlarının süresinin iki yarıyıl olduğu, programı bu sürede bitiremeyenlere iki yarıyıl ek süre verileceği, bu sürenin sonunda da başarılı olamayanların programla ilişiklerinin kesileceği düzenlenmiştir.
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde, üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki derslerin en fazla %50 oranında artırılabileceği ve 11. maddesinde ise; Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise 2 yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları gerektiğinin düzenlendiği, aynı kararın Ek-2 kısmının 13. tablosu'nda ise, Makine Mühendisliği Tamamlama Programında ders sayısının 12 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Normlar hiyerarşisi kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, alt kademede yer alan normun, üst kademedeki norma aykırı hüküm ihtiva etmesi veya onun kapsamını aşan düzenlemeler içermesi mümkün değildir. Bu kuramın en belirgin özelliklerinden biri de, bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilememesi ve kaldırılamamasıdır.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, sınırsız şekilde kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.
Davalı Yükseköğretim Kurulunca, 3795 sayılı Kanun ve buna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri ile verilen yetkiye istinaden, mevzuat hükümlerinin uygulanmasına yönelik kararlar alınabileceği açıktır. Ancak iki yarıyılda bitirilebileceği öngörülerek belirlenen ders sayısını artırma hususunda yükseköğretim kurumlarına yetki verilmesi ve ders artırımı yapan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere azami üç yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları gerektiği yolunda tesis edilen dava konusu kararın; Kanunda emredici şekilde düzenlenen azami dört yarıyıllık eğitim süresini ve bu sürede bitirilebileceği öngörülen ders sayısını artırıcı bir nitelik taşıması nedeniyle, dayanağı ve üst hukuk normu olan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile verilen yetkiyi ve belirlenen sınırları aştığı anlaşıldığından, dava konusu kararın 3. ve 11. maddeleri yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararı dikkate alınarak, 2019-2020 akademik yılı güz dönemi için Makine Mühendisliği Bölümü Mühendislik Tamamlama Programı için 18 ders (arttırımlı olarak) tanımlandığı hususuna yer verilmiştir.
Dava konusu Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında ise; Makine Mühendisliği Bölümü Mühendislik Tamamlama Programı kapsamında yerleşen öğrencilerin aldığı derslerin birimden geldiği şekliyle kabulüne karar verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde yer alan “Üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilecektir." ibaresi ile 11. maddesinde yer alan “Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları” ibaresi yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığından, dava konusu Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden de hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu davalı idarelere CİMER üzerinden yapılan başvuruların reddine ilişkin 12/11/2019 tarihli ve 05/02/2020 tarihli Adıyaman Üniversitesi işlemleri ve 10/02/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu işlemlerin dayanağı olan ükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde yer alan “Üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilecektir." ibaresi ve 11. maddesinde yer alan “Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları” ibaresi ile Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığından, konuya ilişkin davalı idarelere CİMER üzerinden yapılan başvuruların reddine ilişkin 12/11/2019 tarihli ve 05/02/2020 tarihli Adıyaman Üniversitesi işlemleri ve 10/02/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi yönünden de hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1) DAVA KONUSU İŞLEMLERİN İPTALİNE,
2) Davacının kabul edilen adli yardım istemi nedeniyle alınmayan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idarelerden tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tahsil dairelerine müzekkere yazılmasına,
3) Davacıyı temsilen duruşmaya katılan olmadığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4) Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na iadesine,
5) Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
24/04/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY: (X-) Dava, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının 3. maddesinde yer alan “Üniversite senatoları tarafından ‘Mühendislik tamamlama’ müfredatındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilecektir." ibaresi ile 11. maddesinde yer alan “Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen müfredatta üst sınırı geçmemeleri kaydıyla artırım yaparak programı uygulayan yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere ise iki yıl ilave eğitim öğretim hakkı verilerek azami 3 yıl içinde öğrenimlerini tamamlamaları” ibaresinin, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Adıyaman Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının ve davalı idarelere CİMER üzerinden yapılan başvuruların reddine ilişkin 12/11/2019 tarihli ve 05/02/2020 tarihli Adıyaman Üniversitesi işlemleri ve 10/02/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; ''Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis” unvanı verilir.'' hükmüne, 4. maddesinde; ''Teknik öğretmenler için düzenlenecek mühendislik programlarının uygulama esas ve usulleri, Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; ''Tamamlama programlarında uygulanacak müfredat programları mühendislik fakültelerinin lisans programları esas alınmak suretiyle teknik öğretmenlik programlarının müfredatı ile mühendislik lisans programlarının müfredatı arasındaki farklılıkları giderecek şekilde hazırlanır. Müfredat programları bir Yükseköğretim Kurulu Üyesinin kordinatörlüğünde, teknik eğitim fakülteleri öğretim üyeleri arasından üç, mühendislik fakültesi öğretim üyeleri arasından üç üye olmak üzere Yükseköğretim Yürütme Kurulunca seçilen yedi kişilik bir komisyonca birinci fıkra hükümlerine uygun olarak hazırlanır. Komisyon, gerektiğinde ilgili alanlarda görevli öğretim üyelerinden alt komisyon oluşturabilir. Müfredat programları Üniversitelerarası Kurul tarafından onaylandıktan sonra uygulanmaya konulur.'' hükmüne, 6. maddesinde ise; ''Tamamlama programlarının süresi iki yarıyıldır. Ancak, programının açılacağı üniversitenin rektörünün önerisi dikkate alınarak Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının, yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile getirilen düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesini teminen yayımlandığı, anılan mevzuat hükümlerinde ders sayısı ile ilgili herhangi bir sınırlama bulunmadığı gibi Kanun'da belirlenen eğitim süresinin, öğrencilerin lehine olacak şekilde artırılması suretiyle azami 3 yıla çıkarılmasını içerdiği, bunun yanı sıra Yönetmeliğin 6. maddesinde, eğitim süresinin Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirleneceğinin düzenlendiği anlaşıldığından, mühendislik eğitimi tamamlama programlarının müfredatı, ders sayıları ve eğitim süreleri ile ilgili hususlarda davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na tanınan yetkiye istinaden yayımlanan dava konusu karar ile buna dayanılarak tesis edilen işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.