T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2095
Karar No : 2024/2839
DAVACI: ... Turizm İnşaat Reklam İletişim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI: ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 04/02/2020 tarihli 2020/3 (UHDGM) sayılı Genelgenin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1., 2. ve 3. maddelerinin, "Ortak ve Diğer Hükümler" başlıklı bölümünün (c) bendinin ve "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (a) ve (b) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Ankara Büyükşehir Belediyesinin şirketi olan ... Ltd.Şti tarafından yapılan ihale sonucunda havalimanından şehir merkezine yolcu taşıma işini gerçekleştiren davacı şirket tarafından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereğince trafiği düzenleme ve denetleme yetkisinin belediyelerde olduğu, aynı Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca oluşturulan Ulaşım Koordinasyon Merkezleri tarafından bu yetkilerin kullanılacağının hüküm altına alındığı, davaya konu Genelge ile Ulaşım Koordinasyon Merkezlerinin yetkisi dahilinde olan havalimanlarına şehir içi toplu taşımayla hizmet verme yetkisinin ortadan kaldırıldığı, kendisinin ihaleyi kazanmasına rağmen ihaleyi kazanamayan ... firmasının yapılan bu düzenleme ile aynı güzergahta çalışma hakkı elde edeceği, bu hususun haksızlık yarattığı bu hususun uluslararası hukuk açısından da kabul edilemez olduğu, sosyal devlet ilkesiyle çeliştiği, dava konusu Genelge hükümlerinin ayrıca Yer hizmetleri Yönetmeliği açısından da aykırılıklar taşıdığı, A grubu çalışma ruhsatı alan firmaların yetkili olduğu alanın Havalimanı sınırları içerisi ile sabit olduğu, havalimanı sınırları dışında ise yetkileri olmamasına rağmen bu düzenleme ile yetkilerinin aşıldığı vatandaşların uygun ücret karşılığında toplu taşıma hakkından faydalanma imkanının ortadan kalktığı ve vatandaşların B1 ve D1 yetkisine sahip şirketleri kulllanmaya mecbur edildiği, öte yandan D1 yetki belgesinin ancak şehirarası yolcu taşımlarında kullanılan bir belge türü olduğu havalimaı ile şehir merkezi arasında yolcu taşıma yetkisine sahip olmadığı, normlar hiyerarşisi
bakımından ise Büyükşehir Belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlendiği kanun ve yönetmeliklere aykırı düzenleme yapıldığı gerekçesiyle dava konusu Genelgenin ilgili maddelerinin iptali istenilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usule yönelik olarak, davanın süresinde açılmadığı, davacıya yönelik herhangi bir idari işlem tesis edilmeden dava konusu Genelge maddelerinin iptali istemiyle dava açılmasında hukuken korunan bir menfaatinin bulunmadığı savunulmaktadır.
Esasa yönelik olarak, Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliğinin üst hukuk normlarına uygunluğunu sağlamak üzere 03/11/2018 tarih ve 30584 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 28/08/2018 tarihli Yönetmeliğin değiştirilmesi üzerine değişiklik sonrası uygulamada karşılaşılan bazı sorunların gündeme gelmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, havalimanı yer hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan havaalanları ile yerleşim yerleri arasında ulaşım hizmetinin yürütülme şekli ve esasları ile izinlerini belirleme hususunda Bakanlığın esas yetkili olduğu, havalimanı yolcu taşıma hizmetinin özellikle İstanbul Yeni Havalimanında sadece karayolu ile yapılamayacağı, raylı sistemler de dahil olmak üzere alternatif ulaşım yolları da öngörülerek ilgili mevzuat değişikliğinin yapıldığı, belediyenin ise sadece güzergah ve durak yeri belirleme yetkisi bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 04/02/2020 tarihli 2020/3 (UHDGM) sayılı genelgenin Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1., 2. ve 3. maddelerinin, "Ortak ve Diğer Hükümler" başlıklı bölümünün (c) bendinin ve "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (a) ve (b) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu, 04/02/2020 tarih ve 2020/3 (UHDGM) sayılı Genelgenin , yine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgesinin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idare vekili tarafından da dosyaya sunulan 15.10.2020 tarihli dilekçede, dava konusu Genelgenin 20.08.2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırıldığı ve bu manada açılan davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.
Bu durumda, dava konusu Genelgenin yürürlükten kaldırılması, bu Genelgeye dayalı olarak herhangi bir bireysel işlemin de dava konusu edilmemiş olması karşısında iptal istemi hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 15/05/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in ve davalı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nı temsilen Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 04/02/2020 tarihli 2020/3 (UHDGM) sayılı genelgenin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1., 2. ve 3. maddelerinin, "Ortak ve Diğer Hükümler" başlıklı bölümünün (c) bendinin ve "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (a) ve (b) bendinin iptali istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelendi.
ESAS YÖNÜNDEN:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgesinin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile dava konusu 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu itibarla; dava konusu Genelge yürürlükten kaldırıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunmayan anılan düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekalet ücretinin dava açılmasına sebebiyet veren davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
15/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.