T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2339
Karar No : 2024/2711
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Kaymakamlığı / ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ..tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... Seri Nolu işlem ile 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ... Seri ve Sıra Nolu işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İdari para cezası yönünden; olayda, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile ilgili belediye çalışma izninin süresinin 29/03/2018 tarihinde sona erdiği ve çalışma iznini yenilemediği görülerek belediyeden izin veya ruhsat almaksızın ticari amaçlı öğrenci taşımacılığı yaptığının 22/02/2019 tarihinde tespit edildiği, davacının maliki olduğu ... plakalı araca 29/03/2018-29/03/2018 tarihleri arasında geçerli olarak verilen şehir içi toplu taşıma izin belgesinin tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma iznini/ruhsatı niteliğinde olmadığı anlaşıldığından davacıya 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ... Seri ve Sıra Nolu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 22/02/2019 tarih ... Seri ve Sıra Nolu işlem yönünden davanın reddine, aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesi yönünden; olayda, 22/02/2019 tarihinde yapılan denetimde davacının sahibi ve sürücüsü olduğu aracın çalışma izin belgesi olmaksızın öğrenci taşımacılığı yaptığının tespit edildiği, aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlem tesis edilmişse de, davacının ... Belediye Başkanlığı'ndan 25/02/2019 tarihinde 25/02/2019-25/02/2020 tarihleri arası için geçerli Şehir İçi Toplu Taşıma Servis İzin Belgesi aldığı, bu durumda, davacının işlemin tesis edildiği tarihte her ne kadar ilgili Belediyeden alınmış herhangi bir izni olmasa da, işlem tesisinin akabinde Şehir İçi Toplu Taşıma Servis İzin Belgesi aldığı, ilgili mevzuata aykırı durumun ortadan kalktığı görüldüğünden, dava konusu davacıya ait aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... Seri Nolu davalı idare işleminde hukuka ve hakkaniyet uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... Seri Nolu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının davacıya 5.010,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin... gün ve ... sayılı işleme yönelik davanın reddi yolundaki kısmına ilişkin davacının istinaf başvurusunun incelemesinde; uyuşmazlıkta, ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin alınmadan öğrenci taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen 22/02/2019 tarihli tutanakta; araçta dört öğrencinin bulunduğu, belediyeden alınan çalışma iznin süresinin dolduğunun tespit edildiği, sürücününde izinsiz taşımacılık yapıldığı hususunda beyanı olduğu halde düzenlenen tutanakta; sürücünün beyanını kabul ettiğini gösteren imzasının bulunmadığı ve tutanağı imzadan imtina ettiği şerhinin de yer almadığı, izin alınmadan servisle öğrenci taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen tutanakta sadece iki polisin imzalarının yer aldığı, diğer yandan uyuşmazlığa konu araca ... Belediye Başkanlığı tarafından 25/02/2019 veriliş tarihli 25/02/2020 tarihine kadar geçerli şehir içi toplu taşıma servis izin belgesi verildiği görüldüğü, dolayısıyla ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediğinden ilgili belediyeden izin alınmaksızın öğrenci taşındığının somut olarak ortaya konulmadığı, bu durumda, izinsiz ticari taşımacılık yapıldığının hukuken kabul edilebilir somut bilgi belgelerle ortaya konulmaması karşısında yapılan taşımacılığın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/ 3. fıkrası kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığından davacıya para cezası verilmesine ilişkin işlemde ve para cezası verilmesi işlemine ilişkin olarak davanın reddi yolundaki mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığına, Mahkeme kararının aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edilmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idare istinaf başvurusunun incelemesinde; İdare Mahkemesince; tutanak tarihinden sonraki bir tarih olan 25/02/2019 başlangıç tarihli 25/02/2020 bitiş tarihli olmak üzere uyuşmazlık konusu araç için "Şehir İçi Toplu Taşıma Servis İzin Belgesi" verildiği, işlemin tesis edildiği tarihte her ne kadar ilgili Belediyeden alınmış herhangi bir izni olmasa da, akabinde Şehir İçi Toplu Taşıma Servis İzin Belgesi aldığı, dolayısıyla ilgili belediyeden izin almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılma durumunun ortadan kalktığı gerekçesiyle aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş ise de; işleme dayanak alınan tutanak usulüne uygun olarak düzenlenmediğinden izinsiz ticari taşımacılık yapıldığının hukuken kabul edilebilir somut bilgi belgelerle ortaya konulmaması karşısında aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde bu yönden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusunun reddine, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararının, araç sürücüsü olan davacıya verilen trafik para cezasına ilişkin olarak davanın reddine yönelik verilen kararın kaldırılmasına, para cezası verilmesine ilişkin işlemin de iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, İstinaf Mahkemesince eksik inceleme yapılarak karar verildiği, dosyada mevcut polis yaka kamerası görüntüleri bulunmasına rağmen bu görüntülerin değerlendirilmeye alınmadığı, davacının dava konusu işlemler sırasında geçerli izin belgesi bulunmadığı, dosyada bulunan izin belgesinin işlemden sonra alındığı, davacıya ait aracın tahdit / tahsis kapsamında araçlardan olmadığı, bu nedenle davacı tarafından talep edilen 2918 sayılı Kanunun EK 2/5 maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı vekili tarafından, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde belirtilen polis yaka kamerası kayıtları ile dosyada mevcut men/muhafaza ve idari para cezası tutanaklarının birbirinden farklı olduğu, bu tutanaklarda kamera kayıtlarında bulunan dört (4) öğrenciden söz edilmediği, araç içerisindeki çocukların yaş küçüklüğü nedeniyle imzalarının alınmadığı belirtilse de, kimliklerinin tespitinin yapılabileceği, bu nedenle tutanakların usulsüz olduğu, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
19/02/2019 tarihli okul müdürü ...'in şehiriçi minibüslerinden ... plakalı aracın taşımalı eğitim araçlarının indi-bindi yaptığı yere uyarmalarına rağmen park etmesini içerir şikayet dilekçesi üzerine, 22/02/2019 tarihinde davalı idare denetim ekiplerince yapılan kontrolde, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile ilgili belediye çalışma izninin süresinin 29/03/2018 tarihinde sona erdiği ve çalışma iznini yenilemediği görülerek belediyeden izin veya ruhsat almaksızın ticari amaçlı öğrenci taşımacılığı yaptığının tespiti üzerine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi gereğince aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin tesis edildiği, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 19/02/2019 tarihinde okul müdürü tarafından davacı hakkında yapılan şikayet nedeniyle 22/02/2019 tarihinde denetim yapan görevlilerin, yaka kamerası görüntülerinin aktarıldığı cd kaydında; davacıya ait ... plakalı aracın, okul önünde içinde dört (4) öğrenci bulunur vaziyette görüntülendiği, aracın yerel minibüs olduğunun görüldüğü, polislerin davacıya izin belgesinin süresinin bittiğini, yeni belge alıp almadığını sordukları, davacının belge vermediklerini söylediği, memurların davacının kendisinin gidip başvurması gerektiği, yoksa vermeyeceklerini, yeni belgelerini alanların olduğunu söyledikleri sonrasında matbu Men / Muhafaza Altına Alma ve İdari Para Cezası Tutanaklarının düzenlenerek aracın otoparka götürüldüğü görülmüştür.
Her ne kadar dosyada, dava konusu taşımacılığa ilişkin olay tutanağı düzenlenmediği görülse de, polis yaka görüntülerinin açık olduğu, olay tutanağı gibi dava konusu taşımacılığı belgelediği, davacının olay esnasında öğrenci servisine ilişkin izninin bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Bu durumda, işlem tarihinde geçerli izin / ruhsatı bulunmayan aracın denetimde öğrenci servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan polis yaka kamera kaydı görüntüleri ile matbu tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden davanın reddi, dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali yönündeki Edirne İdare Mahkemesi kararına yönelik trafikten men işlemine ilişkin davalı idare istinaf başvurusunun gerekçeli reddine, davacı istinaf başvurusunun kabulü, trafik para cezasına ilişkin olarak davanın reddine yönelik verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.