T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/331
Karar No : 2024/2704
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Emlak Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket kullanımında bulunan ... plakalı araç ile ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:2019/788 sayılı kararda; aracı durdurarak denetim yapan iki trafik polis memurunun "yolcu ve aracın sürücüsünün" beyanlarını esas aldıkları iddiasıyla düzenlendikleri tutanak incelendiğinde, yolcu ve sürücünün beyanlarını içeren tespit tutanağını yolcu ve araç sürücüsü tarafından imzalanmadığı, bu nedenle, iddiayı içeren, ancak; ispatı için beyanı verenlerin onaylarını gösteren imzalarının bulunmadığı veya kişilerin imzadan imtina ettiği yönünde bir belirleme bulunmayan tutanağa istinaden tesis edilen işlem de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispatlanana kadar geçerli olduğu, dava konusu işlemin ve işleme esas tutanağın hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket kullanımında bulunan ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Yolcu Taşımacılığı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi" bulunan .... plakalı aracın yapılan denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 03/12/2018 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 03/12/2018 tarihinde yapılan denetimde davacı şirket kullanımında bulunan aracın ... - ... Havalimanı arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; şoför ve yolcuya ait kimlik bilgisinin bulunduğu, şoförün ve yolcunun imza / imzadan imtina ettiğine dair şerhin bulunmadığı, tutanakta şoförün yolcuyu ...'ten aldığı, ... Havalimanına getirdiği, taşımacılık karşılığı 200 TL aldığı beyanı ile polis memurlarının aracı ... Havalimanı girişinde durdurdukları, sürücü ve yolcu ile sözlü mülakatta bulundukları, sürücünün yolcuyu ...'ten aldığı, ... Havalimanına getirmek için 200 TL'ye anlaştığı, herhangi bir turizm acentasından yolcuyu temin etmediği, bireysel anlaştığı, bu nedenle belediyeden alınan izin kapsamı dışında taşımacılık yaptığının anlaşıldığı, yolcu ve sürücüye cezai işlem uygulandığı beyanının ekip açıklaması olarak yer aldığı, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın ve dava dışı şoför ve yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının bulunduğu, bu tutanaklardan men / muhafaza tutanağında dava dışı şoför ...'a ait imzanın bulunduğu, idari para cezası tutanaklarında dava dışı şoför ve yolcu için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu görülmüştür.
Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın... - ... Havalimanı olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, olay tutanağında şoför ve yolcu imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, matbu men / muhafaza tutanağında dava dışı şoför Buğra Aslan'a ait imzanın bulunduğu, idari para cezası tutanaklarında dava dışı şoför ve yolcu için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, bu durumda olay tutanağının sehven imzalatılmadığı / imzadan imtina şerhinin konulmadığı anlaşıldığından, söz konusu işleme ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, işlem tarihinde geçerli "Turizm Yolcu Taşımacılığı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi" bulunan aracın denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.