T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4857
Karar No : 2024/2712
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Tic. ve Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, işletiminde bulunan ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle davalı idarece 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca anılan aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan ...'ya 5.010,00 TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu olayda, ... tarihinde yapılan kontroller sırasında, dava konusu işlemlerin tesisine dayanak alınan tutanakta; yolcu beyanı olarak tur rehberinin beyanına yer verildiği, ilgili beyanda söz konusu araçla .... Turizm şirketi aracılığıyla ... Turizm Şirketinin yolcularını Çamlıca'ya götürmeleri için yolcuları ile birlikte araca bindikleri ifadesine yer verildiği ve tutanağın tur rehberi olan G.Ç tarafından imzalandığı, ancak ücret yahut ücret yerine geçen bir menfaat karşılığında taşındıklarına dair herhangi bir beyanın olmadığı, söz konusu yolcuların ücret karşılığında taşındığına dair başka bir somut tespitin de olmadığı, dolayısıyla ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediği ve Belediyeden çalışma izni almadan belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapıldığının somut olarak ortaya konulmadığından aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde, usule ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, araç sürücüsü olan ...ya 5.010,00 TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem bakımından ise, davacı adına düzenlenmediği anlaşılan dava konusu 5.010,00 TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı trafik idari para cezası işleminin, davacının menfaatini etkilememesi ve davacı yönünden hukuki bir sonuç doğurmaması nedeniyle, anılan işlem yönünden adına dava açma ehliyeti bulunmadığı sonucuna varılarak bu kısmın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tesis edilen idari işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Havalimanı'nda ... tarihinde yapılan denetimde, davacının işletiminde bulunan ... plaka sayılı araç ile ilgili kuruluştan izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının davalı idare tarafından tespiti sonrasında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca anılan aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan ...'ya 5.010,00 TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002
Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin incelenmesinden;
Dosyanın incelenmesinden, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen ... tarihli tutanakta; yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, tutanağın tur rehberi olan yolcu tarafından imzalandığı, yolcu beyanında, ... plakalı araçla ... Turizm şirketi aracılığıyla şirketi olan ... Turizm şirketinin yolcularını Çamlıca'ya getirmeleri için yolcularla birlikte araca bindiklerini beyan ettiği, tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalandığı, tutanağı düzenleyen polis memurlarının imzalarının bulunduğu, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, aynı tarihli şoför adına düzenlenen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalandığı görülmüştür.
Öte yandan, ... plakalı araca ait 31/01/2022 bitiş tarihli Taşıt Kartı ve 13/10/2026 son geçerlilik tarihli Servis Taşımacılığı Kartı bulunduğu ancak Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmayan aracın denetimde izin belgesi olamadan taşımacılık yaptığının tespiti üzerine tesis edilen aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Araç sürücüsü olan ...'ya 5.010,00-TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin incelenmesinden;
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen kararın bu kısmı ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın bu kısım yönünden onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının
a) Aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem yönünden BOZULMASINA,
b) Araç sürücüsü olan ...'ya ...-TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin kısım yönünden ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.