T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7077
Karar No : 2024/7811
DAVACI : ... Derneği
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... Bakanlığı
VEKİLİ: Huk. Müş. ...
DAVANIN KONUSU : 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "...imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim...yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için kurumda..." ibarelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu düzenleme ile açık öğretim lisesine giden öğrencilerin ayrı tutularak, açık öğretim imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim lisesine ve yüz yüze eğitime devam eden öğrencilere imtiyaz tanıyacak ve bunlar arasındaki eşitlik ilkesine aykırı olacak şekilde açık öğretim lisesi öğrencilerinin barınma haklarının dolayısıyla eğitim ve öğrenim haklarının kısıtlandığı, barınma hizmeti alınmadan eğitim ve öğretimin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesinin beklenemeyeceği, 1739 sayılı Kanun başta olmak üzere kanunlarda açık öğretim öğrencilerinin özel yurt ve benzeri kurumlarda barınamayacağına ilişkin yasaklayıcı bir hüküm bulunmadığı, açık öğretim lisesi öğrencilerinin yasal mevzuat gereği daimi ve geçici barınma kapsamında olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliği'nin 32. maddesi uyarınca öğrencilerin yüz yüze eğitime devam etmelerinin zorunlu olduğu, yüz yüze eğitimin aynı Yönetmeliğin 4. maddesinde imam hatip liseleri ile mesleki ve teknik orta öğretim okul/kurumlarda öğrencilere dersane ve atölyelerde yaptırılan eğitim olarak tanımlandığı, açık öğretim liselerinin iş ve işleyişine dair esasların ise Milli Eğitim Bakanlığı Açıköğretim Lisesi Yönetmeliği'nde düzenlendiği, söz konusu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda açık öğretim liselerinde öğretimin, kitle iletişim araçları vasıtasıyla yürütüldüğü ve öğrenci başarısının merkezi sistemle yapılan sınavlardan alınan puanlara göre belirlendiği, düzenlemenin getiriliş amacında ve programında yüz yüze eğitim bulunmayan açık öğretim liselerine devam eden öğrencilerin barınma hizmeti veren bir kuruma devam etmesinde korunmaya değer bir menfaatin bulunmadığı, bu öğrencilere geçici veya sürekli barınma imkanı tanınmasının sunulan hizmetin amacı ve bütünlüğü ile bağdaşmayacağı ve suiistimallere yol açabileceğinin değerlendirildiği yapılan düzenlemenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "...imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim...yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için kurumda..." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.
Normlar hiyerarşisinde yasalardan sonra gelen yönetmelikler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve yasa hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını yürütmeye bir başka ifadeyle idarelere bırakır. Ancak, idarelerin yönetmelik düzenleme yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, Kanun , Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.
Dava konusu Yönetmeliğin dayanakları arasında yer alan 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin 5. fıkrasında ''Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri ilgisine göre Millî Eğitim Bakanlığı veya Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir''. hükmü yer almıştır.
Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. maddesinde ise ''10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlara ilişkin hükümler, öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlar hakkında uygulanmaz. Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığınca, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığınca verilir. Bakanlıklar bu yetkilerini valiliklere devredebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.'' hükmü yer almıştır.
Millî Eğitim Bakanlığı Meslekî Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin 4. maddesinde; Yüz Yüze Eğitimin: İmam hatip liseleri ile meslekî ve teknik orta öğretim okul/kurumlarda öğrencilere dersane ve atölyelerde yaptırılan eğitimi olduğu,
32. maddesinde; Öğrencilerin yüz yüze eğitime devam etmeleri zorunlu olduğu, her öğretim dönemi içinde özürsüz olarak bir dersin toplam saatinin 1/5’i kadar devam etmeyen öğrencilerin, dönem sonu notları ne olursa olsun o dersten başarısız sayılacağı düzenlemesi yer almaktadır.
Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliği'
nin 4. Maddesinde, lisenin açık öğretim lisesini ifade ettiği belirtildikten sonra Uzaktan Öğretimin : Bilişim teknolojileri kullanılarak belirli bir mekândan bağımsız olarak yapılan öğretimi
ifade ettiği belirtilmiş olup Yönetmeliğin 7. Maddesinde, Lisenin, uzaktan öğretim teknolojileri kullanarak öğretim veren ve bu hizmeti merkezî sistemle yürüten bir kurum olduğu kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Ortaokul Ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/1. maddesinde, Öğrencilerin, kendi okul seviyesi ve cinsiyetleriyle uygun olmak üzere, kurum yönetimince belirlenen şartları kabul etmek ve durumlarını belgelendirmek kaydıyla aşağıdaki durumlarda öğrenci yurtlarında veya pansiyonlarında geçici barındırılabileceği belirtildikten sonra b) bendinde, açık öğretim imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim lisesinde yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için kurumda barınma ihtiyacı duyan öğrenciler sayılmış olup davacı dernek tarafından açık lise öğrencilerin bu haktan yararlandırılmamasının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuattan anlaşılacağı üzere açık öğretim liselerinde öğretimin, kitle iletişim araçları vasıtasıyla yürütüldüğü ve öğrenci başarısının merkezi sistemle yapılan sınavlardan alınan puanlara göre belirlendiği, yüz yüze verilen bir eğitimin olmadığı, mesleki açık öğretim liselerinin ise yüz yüze eğitim verdikleri görülmektedir.
Bu durumda, yüz yüze eğitim almayan öğrenciler bakımından bulundukları yerden iletişim araçları ile eğitim almalarının söz konusu olduğu, yüz yüze eğitim alan öğrenciler yönünden ise bu eğitimin verildiği binalara ulaşımın sağlanabilmesi için geçici ve daimi barınma ihtiyaçları bulunduğu görüldüğünden, yapılan düzenlemede kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava; 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan; "...imam-hatip lisesi veya mesleki açık öğretim... yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için kurumda..." ibarelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir.
5661 Sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Gerçek ve tüzelkişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesi ortaokul ve ortaöğretim düzeyinde Milli Eğitim Bakanlığı'nın, yükseköğretim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın iznine bağlıdır. İlgili Bakanlıklar bu gibi yurt ve kurumları tesbit edeceği esaslara göre denetler."; üçüncü fıkrasında, (Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/19 md.) Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri yönetmelikle belirlenir." ibaresi bulunmaktadır.
652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. maddesinde; "(Değişik: 2/7/2018-KHK-703/22 md.)(2) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlara ilişkin hükümler, öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlar hakkında uygulanmaz. Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığınca, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığınca verilir. Bakanlıklar bu yetkilerini valiliklere devredebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü bulunmaktadır.
5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanan dava konusu Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24. maddesinde; "1) Öğrenciler, kendi okul seviyesi ve cinsiyetleriyle uygun olmak üzere, kurum yönetimince belirlenen şartları kabul etmek ve durumlarını belgelendirmek kaydıyla aşağıdaki durumlarda öğrenci yurtlarında veya pansiyonlarında geçici barındırılabilir: a) Ortaöğretim kurumlarının giriş sınavlarına veya ortaöğretime devam ederken yükseköğretim kurumlarının giriş sınavlarına katılacak öğrenciler ile ortaöğretim kurumlarına kayıtlarını yaptıracak öğrenciler. b) Açık öğretim imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim lisesinde yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için kurumda barınma ihtiyacı duyan öğrenciler...." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin yürürlük tarihinde yürürlükte bulunan (Mülga) Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin 4. maddesinde "Uzaktan Öğretim" bilişim teknolojileri kullanılarak belirli bir mekandan bağımsız olarak yapılan öğretim olarak tanımlanmakta olup; 6. maddesinde lise’nin ilkeleri şunlardır:
a) 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 26 ncı ve 27 nci maddeleri uyarınca, ilköğretimini tamamlamış her öğrenciye ilgi, istek ve yeteneklerine uygun orta öğretim imkanlarından yararlanma hakkı verilir.
b) Programların uygulanmasında özellikle gelişmiş kitle iletişim araçlarından etkin bir biçimde yararlanılır.
c) Program ve materyaller; bilişim teknolojileri, doküman ve bunlarla ilgili diğer araçlarla desteklenir.
d) Eğitim öğretim çalışmalarında dönem bütünlüğü esastır.
e) Ölçme ve değerlendirme, ders geçme ve kredi esaslarına göre yapılır.
f) Öğrencilere, programlarda belirtilen bilgi ve becerilerin kazandırılması hedeflenir.
g) Her öğrencinin bir dönemde sınava girebileceği en fazla ders/kredi sayısı, dönemlere göre haftalık ders dağıtım çizelgelerinde belirtilir.
h) Öğrencilerin istemesi ve fiziki mekanın sağlanması durumunda, bazı derslerin kurs niteliğinde yüz yüze öğretiminin yapılması sağlanır.
ı) Derslerin sınavları merkezi sistemle yapılır.
i) Öğrenci kayıtlarında yaş sınırı yoktur, öğrenim süresi sınırsızdır.
j) Lise’de, örgün genel orta öğretim programları uygulanır. 7. maddesinde " Lise, uzaktan öğretim teknolojileri kullanarak öğretim veren ve bu hizmeti merkezi sistemle yürüten bir kurumdur. Lise’deki görevliler; müdür, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı, öğretmen ve diğer personelden oluşur." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin yürürlük tarihinde yürürlükte bulunan (Mülga) Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin 4. maddesinde "Okul" Mesleki Açık Öğretim Lisesi öğrencilerine yüz yüze eğitim veren İmam Hatip Liseleri ile Mesleki ve Teknik orta öğretim okul/kurumları; "Yüz Yüze Eğitim" ise İmam hatip liseleri ile mesleki ve teknik orta öğretim okul/kurumlarında öğrencilere dersane ve atölyelerde yaptırılan eğitim olarak tanımlanmış olup; 30. maddesinde "Yüz yüze eğitimle alınması gereken alan/dal dersleri en az sekiz kişilik grup oluştuğunda, milli eğitim müdürlüklerince il veya ilçelerde belirlenen okul/kurumlarda verilir. Eğitime başlandıktan sonra öğrenci sayısındaki azalma eğitim-öğretimin devamına engel teşkil etmez. Milli eğitim müdürlükleri, öğrenci sayısındaki azalmaya bağlı olarak gerektiğinde farklı eğitim kurumlarındaki grupları birleştirerek eğitimin devam etmesi konusundaki mülki amirlere teklifte bulunabilirler.", 32. maddesinde "Öğrencilerin yüz yüze eğitime devam etmeleri zorunludur. Bir dersteki özürlü ve/veya özürsüz devamsızlığı o dersin dönem içindeki toplam ders saatinin 1/4'ünden fazla olanlar, dönem puanları ne olursa olsun o dersten başarısız sayılır.", 47. maddesinde "Yüz yüze eğitimi başarı ile tamamlayan öğrencilere okul müdürlüğü tarafından Mesleki Eğitimi Tamamlama Belgesi ve Başarı Durum Belgesi düzenlenir", 48. maddesinde "Yeni kayıt olan ve kayıt yenileyen tüm öğrenciler, dönemlerine uygun olarak ortak, bazı alan ve seçmeli derslerden belirlenen tarihlerde sınavlara girerler. Sınavlar, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre yapılır, yüz yüze eğitimle verilen alan derslerin sınavları ise eğitimin verildiği okul/kurum müdürlüğünce yapılır.", 55. maddesinde "Yüz yüze eğitim yapılan okul/kurum müdürlüklerinin görevleri şunlardır;
a) Okulun imkanlarını ve çevrenin ihtiyaçlarını dikkate alarak, yüz yüze eğitim yapabileceği bölüm ve kontenjanları milli eğitim müdürlüklerine bildirmek.
b) Açık öğretim bürolarından gönderilen liste ve çizelgelere göre yüz yüze eğitimde okutulacak meslek derslerini belirlemek.
c) Yüz yüze eğitim gören öğrencilerle ilgili ders geçme defteri, devam - devamsızlık defteri ile benzeri defter ve çizelgeleri tutmak.
d) Dönem sonunda öğrencilerin yüz yüze eğitime ait başarı durumlarını gösteren listeleri okulunda ilan etmek.
e) Yüz yüze eğitimi tamamlayan öğrencilere Mesleki Eğitimi Tamamlama Belgesi ve Başarı Durum Belgesi düzenleyerek ders geçme defterinin bir örneği ile birlikte açık öğretim bürolarına göndermek.
f) Herhangi bir nedenle yüz yüze eğitimle ilişiği kesilen öğrencileri, açık öğretim bürolarına bildirmek.
g) Nakil veya tasdikname isteğinde bulunan öğrencilerden; yüz yüze eğitime devam edenlere Başarı Durum Belgesi, devam etmeyenlere ise yüz yüze eğitime devam etmediğine dair yazı düzenlemek." hükmüne yer verilmiştir.
22/10/2024 tarihli ve 32700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 4. maddesinde "Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi" yüz yüze eğitim ile birlikte uzaktan öğretim yöntem ve tekniklerini kullanarak ortaöğretim düzeyinde Anadolu İmam Hatip Lisesi programı uygulayan okul; "Açık öğretim kurumları" Açık Öğretim Ortaokulu, Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi, Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi ve Mesleki ve Teknik Açık Öğretim Okulu, "Açık öğretim liseleri" Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi ve Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi, "Açık Öğretim Lisesi" ise uzaktan öğretim yöntem ve tekniklerini kullanarak ortaöğretim düzeyinde Anadolu lisesi programı uygulayan okul olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasamızın 124. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelik çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır. Anayasamızın ilgili hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmakta olup kanun koyucu tarafından idareye tanınan düzenleme yetkisinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gerekleri, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır.
Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin 24. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan; "imam-hatip lisesi veya mesleki açık öğretim... yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için kurumda" ibarelerinin incelenmesi;
5661 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen Ek 1. maddesinde; öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrencilerin niteliklerinin, ilgili Bakanlık tarafından yönetmelik ile belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu Yönetmelik hükmü ile; açık öğretim imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim lisesinde yüz yüze eğitimi gerektiren derslere katılmak için barınma ihtiyacı duyan öğrencilerin öğrenci yurtlarında ve pansiyonlarında geçici olarak barınabileceği öngörülmektedir.
Dava konusu kuralın, Yönetmeliğin dayanağı olan 5661 sayılı Kanunun verdiği yetki uyarınca özel öğretim kurumlarında barınma hizmeti verilecek öğrencilerin niteliklerine ilişkin bir düzenleme içerdiği, bu anlamda üst hukuk normuna uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından; anılan hüküm nedeniyle açık öğretim lisesine devam eden öğrencilerin bu kurumlarda barınma imkanının ortadan kalktığı ve bu durumun Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüştür.
Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere; Anayasa'da yer alan eşitlik ilkesi eylemli değil, hukuksal eşitliği ifade ettiğinden aynı hukuki durumda olanların aynı, farklı hukuki durumda olanların farklı kurallara bağlı tutulması eşitlik ilkesini ihlal etmeyecek olup; Mahkemelerce yapılan yargılamalarda eşitlik ilkesinin "kamu yararı" çerçevesinde dikkate alınması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı açık öğretim kurumları arasında açık öğretim lisesi, mesleki açık öğretim lisesi ve açık öğretim imam hatip lisesinin yer aldığı, açık öğretim liselerinde uzaktan öğretim yöntem ve teknikleri kullanılmakta iken açık öğretim imam hatip liseleri ile mesleki ve teknik liselerde öğrencilere uzaktan eğitimin yanında dersane ve atölyelerde yüz yüze eğitim de verildiği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla açık öğretim lisesi öğrencileri ile açık öğretim imam hatip lisesi ve mesleki ve teknik açık öğretim lisesi öğrencileri arasında aldıkları eğitimin yüz yüze veya uzaktan olması bakımından farklılık bulunduğu anlaşılmış olup; dava konusu Yönetmelik hükümleri nedeniyle aynı hukuki durumda olmayan açık öğretim lisesi öğrencilerine öğrenci yurt ve pansiyonlarında geçici barınma hizmeti verilmemesinde eşitlik ilkesine aykırılık görülmemiştir.
Diğer yandan; özel barınma hizmeti verilen kurumların belli bir kontenjan dahilinde çalıştığı ve barınma hizmetine ihtiyaç duyan öğrencilerin sayısının çokluğu dikkate alındığında; açık öğretim imam hatip lisesi veya mesleki açık öğretim lisesinde yüz yüze eğitim gerektiren derslere katılmak için kurumda barınma ihtiyacı duyan öğrencilere bu kurumlarda geçici barınma imkanı veren dava konusu Yönetmelik hükmünde kamu yararı ve hizmet gereklerine de aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
27/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.