T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7473
Karar No : 2024/2714
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Taş. ve Ser. Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı... plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce 15/04/2019 tarihinde davacı şirket adına kayıtlı, trafikten yasaklanan ...plakalı araç için düzenlenen ve 15/04/2020 tarihine kadar geçerli olan, dolayısıyla işlem tarihinde geçerli olan "... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesi"ni sunduğu, davcı şirkete ait araç ile yolcu taşımacılığı yapılan beş değişik firmanın unvanlarının yer aldığı, bu firmalar arasında, trafikten yasaklanan araçta yolcu olarak bulunan ...'nın çalıştığı şirket bulunmadığı, araçta bulunan yolcunun çalıştığı şirket, yolculuk yapılan araç için düzenlenen "... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesi"nde yer aldığı, yolcu ...'nın izin belgesinde yer alan ... otomobil ile yolcu taşımacılığı mahiyetinde yolcu olarak taşındığı, şirketinin isminin izin belgesinde yer almamasının ... otomobil ile yolcu taşımacılığı izin belgesi kapsamında gerçekleştirilen yolculuğun mahiyetini ilgili belediyeden alınan izin/çalışma ruhsatı dışında bir faaliyet kapsamına sokmadığı, tespit yapılan yolcuğun ... otomobil ile yapılan yolculuk olduğu, davacı şirket tarafından, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın Ek 2/3-b maddesinde yer alan kuralın ihlali sonucunu doğuracak bir eylemde bulunulmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına kayıtlı ...plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... günlü ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacı adına kayıtlı araca ait 15/04/2019-15/04/2020 tarihleri arasında geçerli ... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesinin bulunduğu, taşınan firmalar kısmında... Petrol A.Ş, ... Lastik Sanayi,... Tüketim Malları A.Ş, ... Tıp Merkezi, ABB Elektrik Sanayi firmalarının yer aldığı ancak 26/12/2019 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta yer alan yolcu beyanında, ... plakalı aracı çalıştığı Toyota şirketinin yönlendirdiği, Maltepe'den bindiğini, Havalimanına geldiğini, ulaşım ücretini şirketinin ödediği bilgilerine yer verildiği, ... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesinde ... şirketinin taşınan firmalar arasında yer almadığı görüldüğünden 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-c maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, trafikten yasaklanan... plakalı araç için düzenlenen ve 15/04/2020 tarihine kadar geçerli olan, dolayısıyla işlem tarihinde geçerli olan ... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesi'ni sunduğu, davacı şirkete ait araç ile yolcu taşımacılığı yapılan beş değişik firmanın unvanlarının yer aldığı, bu firmalar arasında, trafikten yasaklanan araçta yolcu olarak bulunan ...'nın çalıştığı şirket bulunmadığı, araçta bulunan yolcunun çalıştığı şirket, yolculuk yapılan araç için düzenlenen ... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesi'nde yer aldığı, yolcu ...'nın izin belgesinde yer alan ... otomobil ile yolcu taşımacılığı mahiyetinde yolcu olarak taşındığı, şirketinin isminin izin belgesinde yer almamasının ... otomobil ile yolcu taşımacılığı izin belgesi kapsamında gerçekleştirilen yolculuğun mahiyetini ilgili belediyeden alınan izin/çalışma ruhsatı dışında bir faaliyet kapsamına sokmadığı, tespit yapılan yolculuk, ... otomobil ile yapılan yolculuk olduğu, davacı şirket tarafından, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın Ek 2/3-b maddesinde yer alan kuralın ihlali sonucunu doğuracak bir eylemde bulunulmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı davalı idarece istinaf yoluna başvurulması üzerine istinaf isteminin reddine karar verildiği görülmektedir.
Dairemizce de davacı adına kayıtlı araca ait 15/04/2019-15/04/2020 tarihleri arasında geçerli ... Otomobil İle Yolcu Taşımacılığı Geçici Araç İzin Belgesinin bulunduğu, taşınan firmalar kısmında ... şirketinin yer almadığı görüldüğünden Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılarak temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.
Bu haliyle, Mahkeme'nin, şirketinin isminin izin belgesinde yer almamasının ... otomobil ile yolcu taşımacılığı izin belgesi kapsamında gerçekleştirilen yolculuğun mahiyetini ilgili belediyeden alınan izin/çalışma ruhsatı dışında bir faaliyet kapsamına sokmadığı gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacının fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını, hem de davacının aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.