T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1020
Karar No : 2025/3177
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 28/06/2019 tarihinde Çeşme ilçesi girişinde yolcu taşımacılığı yapılırken davacıya ait aracın durdurulduğu ve emniyet yetkilileri tarafından yapılan denetimde ... plakalı araç ile belediye sınırları içinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle aracın trafikten men'ine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, davacıya ait araçla belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapılabileceğine ilişkin belediyeden alınmış izin ve çalışma ruhsatına ilişkin belgelerin bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından D2 yetki belgesinin bulunduğu ileri sürülmüşse de, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'na dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Yetki belgesi türleri" başlıklı 6. maddesinde, D türü yetki belgelerinin tarifesiz olarak yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verileceği düzenlemesinin yer aldığı, D2 yetki belgesi ile yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapılabileceği, bu belgenin belediye sınırları dahilinde ticari yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için yetki vermediği ve ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınması gerekliliğini ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... Seyahat Acentası ile imzalanan taşıt sözleşmesi gereğince İzmir İl merkezinden Çeşme ilçesine grup yolcu taşımacılığı yaptığı, Lotus Travel'in Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) yetkili seyahat acentası olduğu ve turizm ve gezi amaçlı grup taşımacılığı yapma yetkisine haiz olduğu, grup taşımacılığı yapılmadan önce taşınacak yolcuların listesi ve diğer taşıma bilgilerinin Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetleme Sistemine işlendiği, yapılan grup taşımacılığına ilişkin olarak TÜRSAB izni dahil tüm yasal şartlar yerine getirildikten sonra taşımacılık faaliyetine başlanıldığı, hangi belge ile nasıl taşımacılık yapacağının belirli olmadığı, turizm ve gezi amaçlı yapılan arızi/mekik yolcu taşımacılığına yönelik olarak İzmir Ulaşım Koordinasyon Merkezinin çalışma veya güzergâh iznine ilişkin herhangi bir kararının bulunmadığı, verilen kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarece savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 28/06/2019 tarih saat 11:00' da yapılan denetimde, araç şoförünün yolcuları Karşıyaka ve Bornova'dan alıp Çeşme Ayayorgi Koyuna 400-TL karşılığında bırakacağını beyan ettiği, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen ve imzalanan tutanakta yolcu kimlik bilgilerinin ve yolcuların imzasının bulunduğu, tutanakta yer alan yolcuların isimlerine ilişkin sefer detayının Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetleme Sistemine (UETDS) işlendiği, 28/06/2019 tarihinde son yolcuya ilişkin bildirimin 07:44' de yapıldığı görülmektedir.
Dairemizce 31/01/2025 tarihinde yapılan ara kararı ile büyükşehir belediyesi sınırları içinde turizm taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli izin belgelerinin neler olduğu sayılarak, denetim tarihi itibarıyla özel izin belgesi, çalışma ruhsatı veya diğer başka bir izin belgesinin alınma zorunluluğu bulunup bulunmadığının sorulduğu, ancak gelen cevabi yazıda minibüs ile ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı, belediyeden alınmış çalışma izni/ruhsatı olmadığı denildiği, hangi izin belgesinin alınması gerektiği hususu ve buna ilişkin dayanak mevzuat konusunda açıklama yapılmadığı ve ara karara cevaben herhangi bir bilgi ve belgenin gönderilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, tutanakta yer alan yolcuların isimlerine ilişkin sefer detayının Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetleme Sistemine (UETDS) işlendiği ve davacının söz konusu taşımacılığı yapabileceğine ilişkin hangi izin belgesinin mevcut olması gerektiği husunda Dairemizce yapılan ara karara cevaben herhangi bir bilgi ve belgenin gönderilmediği ve dava konusu uyuşmazlığa ilişkin alınması gereken izin belgelerinin neler olduğu hususunda davalı idarece açıklama yapılmadığından hangi izin belgesine çalışma ruhsatına aykırı hareket edildiği hususu açıkça ortaya konulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 24/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.