T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1253
Karar No : 2024/5983
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; ... plaka sayılı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... numaralı işlem ile davacı ...'a aynı Kanunun Ek-2/3-a maddesi ve 39. maddesinin 2. fıkrası uyarınca toplam 6.012,00-TL trafik idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın, ... plakalı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı trafikten men tutanağı ile davacı araç sürücüsü ...'a 5.010,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı trafik idari para cezası karar tutanağının ilgili kısmının iptali istemi yönünden incelenmesinden; uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce verilen ve 28/11/2026 tarihine kadar geçerli Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ile Servis Taşımacılığı Yetki Kartının bulunduğu, bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibariyle geçerliliği devam eden ilgili belediyeden alınan izin belgesi olduğundan hukuka aykırı bulunan anılan işlemlerin iptaline; davanın, davacı araç sürücüsü ...'a sürücü belgesi sınıfına göre sürmeye yetkili olmadığı aracı sürdüğünden bahisle 2918 sayılı Kanunun 39/2. maddesi uyarınca 1.002,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı trafik idari para cezası karar tutanağının ilgili kısmının iptali istemi yönünden incelenmesinden ise; davacı ... hakkında 2918 sayılı Kanunun 39/2. maddesi uyarınca uygulanan trafik para cezasının, 5326 sayılı Kanunun 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden olduğu ve 2918 sayılı Kanun'da bu para cezalarına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşıldığından uyuşmazlığın bu kısmının görüm ve çözümünde 5326 sayılı Kanun hükümleri uyarınca adli yargının (Sulh Ceza Hakimliği) görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
18.11.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı ve araç sürücüsünün sürücü belgesi sınıfına göre sürmeye yetkili olmadığı aracı sürdüğünün tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-a maddesi uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve aynı Kanunun Ek-2/3-a maddesi ile 39. maddesinin 2. fıkrası uyarınca araç sürücüsüne toplam 6.012,00-TL trafik idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
İdare Mahkemesi'nce davacı araç sürücüsü ... hakkında tesis edilen idari para cezasının sürücü belgesi sınıfına göre sürmeye yetkili olmadığı aracı sürdüğünden bahisle 2918 sayılı Kanunun 39/2. maddesi uyarınca 1.002,00-TL idari para ceza verilmesine ilişkin kısmına yönelik verilen davanın görev yönünden reddine dair karar kesinleşmiş olup, davalı idare tarafından 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen ... plakalı aracın trafikten men edilmesi ve sürücünün 5.010,00-TL tutarında idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemler hakkında verilen karar temyiz edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 18.11.2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen ve yolcular ile kolluk görevlileri tarafından imzalanan tutanakta; ... plakalı araç içerisinde bulunan yolcuların isimlerinin alındığı, ... Plastik çalışanları oldukları, ücret karşılığı taşındıklarının belirtildiği görülmektedir.
Davacılar tarafından, olay günü araç maliki davacı ...'ın yeğeni ...'ın arkadaşlarıyla birlikte spor tesislerine giderken aracın durdurulduğu, izin belgelerinin de bulunduğu ileri sürülmüştür.
Olayda, araçtaki yolcuların da imzaladığı tutanağa göre personel servis taşımacılığı yapıldığı açıktır.
Her ne kadar İdare Mahkemesi'nce, aracın ticari araç olduğu, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce verilen ve 28/11/2026 tarihine kadar geçerli Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ile Servis Taşımacılığı Yetki Kartı bulunduğu gerekçesiyle 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen işlemler hukuka aykırı bulunmuş ise de, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, söz konusu taşımacılık için alınması gereken personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı görüldüğünden tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 28/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.