T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1270
Karar No : 2024/7485
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın belediye sınırlarında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından, trafikten men edilen söz konusu araç için 12/10/2016 tarihinde düzenlenen ve 12/10/2026 tarihine kadar geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" bulunduğunun anlaşıldığı, araç içinde yolculuk yapanların ücret karşılığında aracı kullandıklarına ilişkin bir beyanları olmadığı gibi, aksine aracı personel servisi olarak kullandıklarını beyan ettiklerinin görüldüğü, dolayısıyla; yolcu beyanı ile personel servisi olarak kullanıldığı anlaşılan söz konusu araç için ilgili belediye tarafından düzenlenen ve denetim tarihinde geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" var iken, "çalışma izni/ruhsatı almadan" belediye sınırları dâhilinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca ilgili aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesinin mümkün olmadığı, bu durumda, ilgili belediyeden çalışma izni aldığı görülen ve alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında taşımacılık yaptığı saptanamayan söz konusu aracın Ek 2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olarak tesis edildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idare görevlilerince, davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın 11/11/2019 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde, aynı tarihte düzenlenen tutanakta özetle; araçta bulunan üç yolcunun alınan beyanlarında, İstanbul İli Yenibosna'dan bindiklerinin, ... AVM'ye (Başakşehir) gittiklerinin, farklı mağazaların çalışanları (ayrı ayrı ... Mağazası, ...Mağazası ve döviz bürosu çalışanları) olduklarının, bu aracı servis aracı olarak kullandıklarının, ücretlerini çalıştıkları firma sahiplerinin araç sahibine ödediklerinin belirtildiği, tutanağın yolcular, araç sürücüsü ve iki polis memuru tarafından imzalandığı, davalı idarece anılan tutanağa istinaden davacıya ait araçla ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın belediye sınırlarında yolcuların servis taşımacılığının yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar." hükmüne yer verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar İdare Mahkemesi; dava konusu işlemin dayanağı tutanaktaki yolcu beyanlarından uyuşmazlık konusu araçla personel servis taşımacılığı yapıldığının anlaşıldığı, ayrıca ilgili belediye tarafından düzenlenen ve denetim tarihinde geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"nin bulunduğu, buna göre anılan servis taşımacılığı belgesi var iken, "çalışma izni/ruhsatı almadan" belediye sınırları dâhilinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve temyize konu Bölge İdare Mahkemesi Kararıyla da anılan Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de;
Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; davacıya ait... plaka sayılı araç için ilgili belediyeden 16/07/2019 tarihinde alınan ve dava konusu işlem tarihinde geçerli olan dosyaya sunulan Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi ile; Kartal - Silivri güzergahında ... Tekstil ve ... Tiriko çalışanlarının servis taşımacılığının yapılmasına izin verildiği, işleme dayanak alınan tutanak ile; Yenibosna - Başakşehir güzergahında ... Mağazası,...Mağazası ve döviz bürosu çalışanlarının izin belgesiz servis taşımacılığının yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca dava konusu işlem tesis edildiği, buna göre, davacının denetim ve işlem tarihinde personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunduğu, ancak davacının aracıyla ilgili belediyeden izin verilen çalışma bölgesi/güzergâhı dışında servis taşımacılığı yapıldığı tespit edildiğinden, davalı idarece anılan Kanunun EK 2/3-a maddesinden değil EK 2/3-c maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, temyize konu karar sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğundan, temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 24/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.