T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1422
Karar No : 2024/5411
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... (...)
2- (DAVALI) ... Belediyesi - ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... tarihinde ... Belediye Başkanlığı'nda düzenlenen nikah töreni ile ... isimli şahısla evlenen davacı tarafından, ... hakkında kesinleşmiş hapis cezası nedeniyle kısıtlama kararı bulunduğuğunun ... Aile Mahkemesi'nde görülen boşanma davasının ... tarihli ilk celsesinde öğrendiğinden bahisle, belediyece yeterli inceleme ve araştırma yapmadan, kısıtlı için yasal temsilcisinin yazılı izni alınmaksızın evlilik akdini gerçekleştirdiğinden; ...'nin kendisine şiddet uyguladığı, buna ilişkin hastane raporlarının bulunduğu, evlilik süresince kira masrafları ve giderlerini kendisinin ödemek zorunda kaldığı, ...'nin borçlandığı ve kendisini kefil olarak gösterdiği, ...'nin evlenmeden önce sahibi olduğu malları kaybetmesine, borçlanmasına, evsiz kalmasına neden olduğu iddialarıyla 100.000,00-TL maddi, 300.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ...'nin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E..., K... sayılı kararıyla 1 yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırıldığından bahisle vesayet altına alınmasına karar verildiği, kısıtlılığın ... tarihinde nüfus kayıtlarına işlendiği ve evlilik akdinin gerçekleştiği ... tarihinde de ...'nin halen vesayet altında olduğunun açık olduğu, davalı idarece evlenme talebine dair beyannamenin verilmesi üzerine kontrol ve denetim görevinin gereği gibi yerine getirilmediği, ...'nin kısıtlı olduğu ve evlenebilmesi için yasal temsilcisinin izni gerektiği hususu dikkate alınmaksızın evlenme ehliyet belgesi düzenlendiği, bu nedenle olayda davalı belediyenin hizmet kusurunun bulunduğu sonucuna varıldığı; buna göre, davacının 100.000,00-TL maddi tazminat istemi yönünden; uyuşmazlığa konu olayda, davacı tarafından ...'nin evlilik süresince borçlandığı ve kendisini kefil olarak gösterdiği, kefaletten kaynaklı borçlar nedeniyle hakkında icra takibi başlatıldığı, bunların bir kısmını ödeyebildiği, ...'nin evlenmeden önce sahibi olduğu malları kaybetmesine, borçlanmasına, evsiz kalmasına neden olduğu belirtilerek maddi tazminat talebinde bulunulmuş ise de, söz konusu harcama ve giderler ile idarenin hatalı işlemi arasında illiyet bağı bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddi gerektiği sonucuna varıldığı; manevi tazminat istemi yönünden ise; bakılan davada, davalı idarece evlenme talebine dair beyannamenin verilmesi üzerine kontrol ve denetim görevinin yerine getirilmediği, 1 yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırıldığından bahisle vesayet altına alınmasına karar verilen ...'nin yasal temsilcisinin izni olmaksızın evlenmesine müsaade edildiği, ...'nin kısıtlı olduğunu bilmeyen davacının da yaşanan olaylar nedeniyle manevi olarak yıprandığı dikkate alındığında, davacının bu olay nedeniyle duyduğu üzüntüyü kısmen de olsa gidermek için manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği göz önüne alınarak takdiren 30.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği sonucuna varıldığı gerekçeleriyle, davanın maddi tazminat talebine ilişkin kısmının reddine, manevi tazminat talebine ilişkin kısmının kısmen kabulü ile 30.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 1 - Davacı tarafından, kabul edilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu, manevi tazminat miktarının artırılması gerektiği, evlendirildiği kısıtlı kişi yüzünden maddi olarak büyük zararlara uğradığı, maddi tazminat isteminin tamamının kabul edilmesi gerektiği hususları ileri sürülmektedir.
2 - Davalı idare tarafından, manevi tazminat miktarının fahiş olarak belirlendiği, davada süre aşımı bulunduğu, evlilik aktinin usulüne uygun olarak yapıldığı hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1 - Davacı tarafından, davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
2 - Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalıya iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 17/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; ... tarihinde ... Belediye Başkanlığı'nda düzenlenen nikah töreni ile ... isimli şahısla evlenen davacı tarafından, ... hakkında kesinleşmiş hapis cezası nedeniyle kısıtlama kararı bulunduğuğunun ... Aile Mahkemesi'nde görülen boşanma davasının ... tarihli ilk celsesinde öğrendiğinden bahisle, belediyece yeterli inceleme ve araştırma yapmadan, kısıtlı için yasal temsilcisinin yazılı izni alınmaksızın evlilik akdini gerçekleştirdiğinden; ...'nin kendisine şiddet uyguladığı, buna ilişkin hastane raporlarının bulunduğu, evlilik süresince kira masrafları ve giderlerini kendisinin ödemek zorunda kaldığı, ...'nin borçlandığı ve kendisini kefil olarak gösterdiği, ...'nin evlenmeden önce sahibi olduğu malları kaybetmesine, borçlanmasına, evsiz kalmasına neden olduğu iddialarıyla 100.000,00-TL maddi, 300.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Temyize konu Mahkeme kararıyla; maddi tazminat yönünden, söz konusu harcama ve giderler ile idarenin hatalı işlemi arasında illiyet bağı bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddine; manevi tazminat istemi yönünden ise, ...'nin kısıtlı olduğunu bilmeyen davacının da yaşanan olaylar nedeniyle manevi olarak yıprandığı dikkate alındığında, davacının bu olaylar nedeniyle duyduğu üzüntüyü kısmen de olsa gidermek için takdiren 30.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Mahkeme kararı birlikte incelendiğinde; davacının evlendiği ...'nin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E..., K... sayılı kararıyla 1 yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırıldığından bahisle vesayet altına alınmasına karar verildiği, kısıtlılığın ... tarihinde nüfus kayıtlarına işlendiği ve evlilik akdinin gerçekleştiği ... tarihinde de ...'nin halen evrak üzerinde vesayet altında olduğu, davalı belediyeye davacı ve ...nin nikah için birlikte başvurdukları, evlenme taleplerine dair beyannamelerinin verildiği, ...'nin evrak üzerinde kısıtlı olduğu, davacıyla evlenebilmeleri için yasal temsilcisinin (vasi) yazılı izninin davalı belediyeye ibraz etmediği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı ve ...'nin nikah için idareye birlikte başvurdukları, dolayısıyla tutukluluğun sona erdiği, evlenme taleplerine dair beyannamelerinin birlikte verildiği, ...'nin tahliye edilmiş olmasına rağmen evrak üzerinde kısıtlı olduğu, bu haliyle davalı ... Belediyesine hizmet kusurunun yüklenemeyeceğinin açık olduğu görülmüştür.
Bu durumda, temyizen incelenen tam yargı davasında davalı belediyenin hizmet kusuru bulunmadığı anlaşıldığından, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin yukarıda belirttiğim gerekçeyle reddedilmesi gerektiği görüşümle, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.
KARŞI OY :
(XX)- Dava; ... tarihinde ... Belediye Başkanlığı'nda düzenlenen nikah töreni ile ... isimli şahısla evlenen davacı tarafından, ... hakkında kesinleşmiş hapis cezası nedeniyle kısıtlama kararı bulunduğuğunun ... Aile Mahkemesi'nde görülen boşanma davasının ... tarihli ilk celsesinde öğrendiğinden bahisle, belediyece yeterli inceleme ve araştırma yapmadan, kısıtlı için yasal temsilcisinin yazılı izni alınmaksızın evlilik akdini gerçekleştirdiğinden; ...'nin kendisine şiddet uyguladığı, buna ilişkin hastane raporlarının bulunduğu, evlilik süresince kira masrafları ve giderlerini kendisinin ödemek zorunda kaldığı, ...'nin borçlandığı ve kendisini kefil olarak gösterdiği, ...'nin evlenmeden önce sahibi olduğu malları kaybetmesine, borçlanmasına, evsiz kalmasına neden olduğu iddialarıyla 100.000,00-TL maddi, 300.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Temyize konu Mahkeme kararıyla; maddi tazminat yönünden, söz konusu harcama ve giderler ile idarenin hatalı işlemi arasında illiyet bağı bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddine; manevi tazminat istemi yönünden ise, ...'nin kısıtlı olduğunu bilmeyen davacının da yaşanan olaylar nedeniyle manevi olarak yıprandığı dikkate alındığında, davacının bu olaylar nedeniyle duyduğu üzüntüyü kısmen de olsa gidermek için takdiren 30.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Mahkeme kararı birlikte incelendiğinde; davalı belediyece davacının kısıtlı bir kişiyle yasal temsilcisinin yazılı izni bulunmaksızın evlenmesine izin verildiğinden hizmet kusuru bulunsa da; davacının iddia ettiği borçlanmalara ve harcamalara ilişkin giderler ile davalı belediyenin hatalı işlemi arasında illiyet bağı bulunmadığı açık olduğundan, maddi tazminat isteminin reddi kararı hukuk ve usule uygundur.
Bunun yanında, davacının evliliği süresince eşiyle yaşadığı olumsuz olaylar nedeniyle yıprandığından bahisle istediği manevi tazminat ile davalı idarenin hatalı işlemi arasında da illiyet bağı bulunmadığı sonucuna varıldığından, Mahkemece davacının manevi tazminat isteminin tümden reddedilmesi gerekirken kısmen kabul edilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Buna göre, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşümle, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.