T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1460
Karar No : 2025/2976
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: I- (DAVACI) ...Doğaltaş ve Mermer San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVALILAR) 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; İzmir ili, Ödemiş ilçesi, ... Mahallesinde İR:... ruhsat no'lu sahada maden işletme ve maden altyapı tesisi için toplam 123.272,38 m2'lik ormanlık alanda verilmiş olan izne ilişkin olarak; ilgili alanın 1. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığından bahisle orman izin sahasındaki çalışmaların durdurulması ve izinlerin iptaline ilişkin Orman Genel Müdürlüğü İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün... tarih, ... sayılı işlemi ile mermer ocağının işletilemeyeceğine dair İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun... tarih, ... toplantı, ... karar sayılı kararının ve bahsi geçen alanda herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığının tespitinin yapılarak varsa durdurulmasına yönelik işlemlerin yapılması gerektiğine ilişkin olarak alınan İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün... tarih, ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E..., K:... sayılı kararda; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun... gün ve ... sayılı ilke kararı gereği; 1. derece arkeolojik sit alanı, korumaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında aynen korunacak sit alanları olarak tarif edilmekte ve bu alanlarda kesinlikle hiçbir yapılaşmaya izin verilmemesine, imar planlarında aynen korunacak sit alanı olarak belirlenmesine, bilimsel amaçlı kazıların dışında hiçbir kazı yapılamayacağının belirlendiği, 658 sayılı ilke kararının "ç" bendinde taş, toprak, kum vb alınmamasına, kireç, taş, tuğla, mermer, kum, maden vb. ocakların açılmamasına, toprak, cüruf, çöp, sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülmemesine yönelik ilke kararının alındığı, söz konusu alanda 2863 sayılı Kanun gereği Koruma Bölge Kurulu izni olmadan hiçbir inşai ve fiziki müdahalede bulunulmaması gerektiğini bildirdiği, İzmir 1 Nolu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararı ile İR:... ruhsat no'lu mermer ocağının 1. derece arkeolojik sit alanında kaldığından ... tarih ve ... sayılı ilke kararı gereğince işletilmesinin mümkün olmadığından işletilemeyeceğine karar verildiği, bu işlem üzerine Orman Genel Müdürlüğünce çalışmaların durdurulması ve izinlerin iptali yönünde işlem tesis edildiği, anılan ilke kararına göre 1. derece arkeolojik sit alanında maden ocağı açılması mümkün olmadığından, anılan ilke kararı gereğince tesis edilen uyuşmazlık konusu mermer ocağının 1. derece arkeolojik sit alanında kaldığından ... tarih ve ... sayılı ilke kararı gereğince işletilmesinin mümkün olmadığından işletilemeyeceğine dair koruma bölge kurulu kararı ile bahsi geçen alanda herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığının tespitinin yapılarak varsa durdurulmasına yönelik koruma bölge müdürlüğü işleminde ve koruma bölge kurulu kararlarına uymak zorunda olan İzmir Orman Bölge Müdürlüğünce tesis edilen izin sahasındaki çalışmaların durdurulması ve izinlerin iptaline ilişkin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davaya konu ... ruhsat no'lu saha içinde bulunan işletme izin alanında yürütülen mermer ocağı faaliyetinin sürdürülmesine yönelik başvurunun reddine ilişkin İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararı ve bu kararın dayanağı söz konusu alanı "1.Derece Arkeolojik Sit" sınırları olarak belirleyen İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu sınırların geçerli olduğuna ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın "işletme alanına" ilişkin kısmının İzmir 5. İdare Mahkemesinin ...arih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptaline karar verildiği ve bu kararın istinaf aşamasından geçerek kesinleştiğinin anlaşılması nedeniyle, davalı idarelerce anılan yargı kararının gereğinin yerine getirilmek suretiyle yeniden bir değerlendirmenin yapılarak işlem tesis edilmesi gerektiğinden, tesis edilen davaya konu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesinin dava konusu edilen işlemleri iptal etmesinin yerinde olduğu ancak kararın gerekçesine, yürütülen madencilik faaliyeti ile ilgili kazanılmış haklarının bulunduğu hususunun eklenmesi ile kararın düzeltilerek onanması gerektiği, bu şekli ile Mahkeme kararının gerekçesinin eksik olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu Orman Genel Müdürlüğünce tesis edilen işlemin ruhsat alanının büyük bir bölümünün, işletme alanının ise tamamının 1. Derece arkeolojik sit alanında kaldığının tespit edilmesi neticesinde tesis edildiği, işlemin kanun ve yönetmelik hükmü çerçevesinde gerçekleştirildiği, eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu edilen 05/11/2018 tarihli işlemin rödövansçı şirkete başvurusuna karşı yapılan işlemlerin hangi aşamada olduğu konusunda bilgi amaçlı gönderilen, iç yazışma niteliğini kaybetmediğinden icrai bir nitelik taşımadığı ve iptal davasına konu edilemeyeceği, dava konusu 22/11/2018 tarihli işlemin ise hukuka uygun olduğundan aksi yöndeki kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup; davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci ve Dördüncü Dairelerince 2575 sayılı Yasaya 3619 sayılı Yasayla eklenen Ek 1 maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 18/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.