T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1955
Karar No : 2024/2751
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... plaka sayılı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsünün 2.473,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararda; olayda, aracın trafikten men edilmesine yönelik matbu tutanağın boşluklarının doldurulması süretiyle tanzim edildiği ve tutanakta matbu olarak "ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı" belirtildiği halde işlemin ek-2/3-a bendine göre değil "b" bendine göre tesis edildiği, davalı idarece sunulan savunma eki belgede ise davacının öğrenci servis taşımacılığına ilişkin belgesinin olduğu, ancak " ... Konfesiyon" isimli iş yeri çalışanlarını taşıdığının tespit edildiğinin belirtildiği, dolayısıyla tespitler arasında tutarsızlık olduğu, davacı tarafından sunulan evrakta ise davacının personel servis aracı güzergah kullanım belgesinin bulunduğu ve ayrı ayrı üç firmanın taşımasının yapılmasına dair izin alındığı, tutanakta hangi açıdan personel servis aracı güzergah izin belgesinin yetersiz olduğuna dair bir belirlemenin yapılmadığı, taşınan firmanın izin belgesinde yer alan işletmelere bağlı bir firma olup olmadığının araştırılmadığı, dolayısıyla sunulan personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi gözetildiğinde, taşımacılığın hangi açıdan izin verilen faaliyet konusu dışında bir taşımacılık olduğunun yeterince aydınlatılamadığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
10.02.2020 tarihinde ... plaka sayılı araç durdurularak davalı idare görevlilerince yapılan denetimde düzenlenen ve sürücü ile yolcular tarafından da imzalanan tutanakta; araç içerisindeki yolcuların ... Konfeksiyon firmasına ait çalışanlar olduğu, bu firmaya ait ilgili belediyece verilen güzergah belgesi ve isim listesinin bulunmadığı; ancak aracın ... nolu güzergah belgesinin mevcut olduğu belirtilerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b bendi uyarınca işlem tesis edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilmiş, anılan maddede, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta her ne kadar İdare Mahkemesi'nce davalı idare görevlilerince düzenlenen tutanağın dava konusu işlemlerin tesis edilmesine dayanak oluşturacak yeterlilikte ve açıklıkta olmadığı sonucuna varılmışsa da, söz konusu tutanak ve taraflarca sunulan belgelerin incelenmesinden; uyuşmazlık konusu araca ilişkin ilgili belediyeden alınmış bir personel servis aracı güzergah izin belgesinin mevcut olduğu; ancak, bu izin belgesinde denetim sırasında personelinin taşındığı belirtilen ... Konfeksiyon firmasının isminin bulunmadığı anlaşılmakta olup, davalı idarece söz konusu firmaya ilişkin güzergah izin belgesi ve yolcu listesi sunulamadığından 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-b bendi uyarınca dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmektedir.
Bu durumda, davacının personel servis taşımacılığı yapmak konusunda ilgili belediyeden aldığı yetki ve izin belgelerinin bulunduğu; ancak, denetim sırasında araçta bulunan personelin taşındığı iş yerinin isminin araç hakkında düzenlenen güzergah izin belgesinde yer almadığı anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b bendi kapsamında alınan izinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığı iddiasıyla tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X-) Bakılan uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesi'nce, düzenlenen tutanağın dava konusu işlemlerin tesis edilmesine dayanak oluşturacak yeterlilikte ve açıklıkta olmadığı sonucuna varılmışsa da, söz konusu tutanak ve taraflarca sunulan belgelerin incelenmesinden; uyuşmazlık konusu araca ilişkin ilgili belediyeden alınmış bir personel servis aracı güzergah izin belgesinin mevcut olduğu; ancak, bu izin belgesinde denetim sırasında personelinin taşındığı belirtilen ... Konfeksiyon firmasının isminin bulunmadığı anlaşıldığından denetime konu taşımacılığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b bendi değil, Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılmış olup, Dairemizin çoğunluğunca da bu yorumdan hareketle temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.
Bu haliyle, Mahkeme'nin, 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b maddesi kapsamında taşımacılık yapıldığı hususunun açık olmadığı gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacıların fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını ve davacıların aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.