T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2055
Karar No : 2024/2685
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacıya 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyumazlıkta, araca ait çalışma izni/ruhsatında belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşındığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek2/3-b maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ve davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin işlemler tesis edilmiş ise de; davacının başvurusu üzerine işlemin tesis edildiği günden kısa bir süre sonra aracın faaliyet konusunun değiştirildiği, bir başka deyişle aracın okul servisi taşıtı yapıldığı görülmüş olup, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nefaset kurallarına aykırı olarak tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının ... plakalı araç ile Eskihisar mevkiinden Cumhuriyet İlköğretim Okuluna öğrenci servisi taşımacılığı yaptığı, ancak aracın okul servisi olmadığı, personel servisi olduğunun tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacı Bayram Çetin adına kayıtlı ... plakalı aracın, trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetimde, okul servisi olmayıp personel servisi olduğunun tespit edilmesi üzerine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacıya 2.018,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Kocaeli Trafik Denetleme Büro Amirliği'ne bağlı trafik ekiplerince okul taşıtı denetimi uygulaması sırasında, davacıya ait ... plakalı aracın okul servisi olmayıp personel servisi olduğunun 04.11.2019 tarihli tutanakla tespit edilmesi üzerine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ve davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince her ne kadar, işlemlerin tesis edildiği tarihten kısa bir süre sonra davacının başvurusu üzerine aracın faaliyet konusunun değiştirilerek okul servisi izin belgesinin alındığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de; anılan iznin, işlem tarihinden 3 (üç) gün sonra 07.11.2019 tarihinde alındığı, bir başka ifadeyle, işlemlerin tesis edildiği tarihte aracın öğrenci taşımacılığı yapabilmesi için gerekli olan izin belgesinin bulunmadığı ve personel taşımacılığı izin belgesi olan davaya konu araç ile faaliyet konusu dışında öğrenci taşımacılığı yapıldığı açık olduğundan, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevuzata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 08/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.