T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2443
Karar No : 2024/7240
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valilliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-...
2-... Turizm ve Yatırım A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı ...'ya 5.010,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait ve trafik kaydı Yolcu Nakli-Ticari olan, ... plakalı araç hakkında yapılan denetimde, İstanbul Üniversitesi, Beykent Üniversitesi ve Gelişim Üniversitesi öğrencilerinden oluşan beş öğrencinin okul servis taşımacılığının yapıldığının yolcuların ve araç sürücüsünün imzaladıkları tespit tutanağı ile belirlendiği, bahsi geçen araç ile ilgili olarak 21.11.2019 tarihinden geçerli olmak üzere 30.06.2020 tarihine kadar geçerli, İstanbul Üniversitesi Öğrencilerini taşımak üzere, Yüksek Öğretim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin alındığı; diğer taraftan, 02.11.2018-30.06.2019 tarihleri arasında geçerli olan, Beykent Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi öğrencilerini taşımak üzere, Yüksek Öğretim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin bulunduğunun anlaşıldığı, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacının ise, öğrenci servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği, ... plakalı araç adına süresi sona ermekle birlikte Yüksek Öğretim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin bulunduğu ve tespit tarihinden altı gün sonra makul sürede, 15.11.2019 tarihinde tespit edilen İstanbul Üniversitesi öğrencilerini taşımak üzere, Yüksek Öğretim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin alındığının görüldüğü belirtilerek hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
15.11.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-a maddesi uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve davacı araç sürücüsüne aynı madde uyarınca 5.010,00-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; "büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek"; (p) bendinde; "büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/14 md.) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, bu yönergenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı; "Yüksek Öğrenim Kurumları Öğrenci Servis Taşımacılığı"nın Yüksek Öğrenim Kurumları (Üniversite) öğrencilerinin taşımacılığını yapan servis araçlarını kapsadığı; 5. maddesinde, güzergah kullanım izin belgesinin servis araçlarının çalışacakları güzergâhı belirten Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’nce verilen belge olduğu belirtilmiş, Yönergenin ekinde Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Servis Aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesi verilebilmesi için istenilen belgeler yazılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
15.11.2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü ile yolcular tarafından imzalanan tutanakta; yolcuların İstanbul Üniversitesi, Beykent Üniversitesi ve Gelişim Üniversitesi yerleşkelerine taşındıkları, yapılan servis taşımacılığına ilişkin herhangi bir yol/güzergah belgesinin bulunmadığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a bendi uyarınca yaptırım uygulandığı belirtildiği görülmektedir.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu araç hakkında Beykent ve İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin taşınması için 02.11.2018 tarihinde düzenlenmiş ve 30.06.2019 tarihine kadar geçerliliği bulunduğu belirtilen Yükseköğrenim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin bulunduğu, bu belgenin denetim tarihi itibarıyla geçerlilik süresinin dolduğu, denetim tarihinden sonra 21.11.2019 tarihinde düzenlenen ve 30.06.2020 tarihine kadar geçerli olan Yükseköğrenim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nde ise İstanbul Üniversitesi'nin isminin yazıldığı görülmektedir.
Bu durumda, ilgili belediyeden alınmış ve denetim tarihi itibarıyla geçerli Yükseköğrenim Kurumları Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 19/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY : (X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.