T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2539
Karar No : 2025/3931
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektronik Gıda
İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kütahya ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde bulunan, S:... sayılı ve II-a grubu kalker üretim tesisi işletme ruhsat sahasında 2016 yılında yapılan denetimde, ruhsat sahasında yapılan üretim ve sevkiyatın (işletme izin alanı içinde yapılan 892.005,40 tonluk üretimin) tam olarak ve süresinde bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 2.954.678,65 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; üretim faaliyetinin bulunduğu maden işletme sahasında ... tarih ve E... sayılı Olura istinaden yapılan incelemeler sonucu düzenlenen ... tarihli tetkik ve değerlendirme raporunda; ocak sahasından boşaltılmış hacim miktarının toplam 835.028,79 m³ olarak bulunduğu, (Ocak Sahasından Boşaltılmış Hacim: 835.028,79 m3x2,6 Ton/m³= 2.171.074,85 m³), (Ocak Sahası Boşaltılmış Toplam Hacim=Pasa+ByPass+Stoklar+Satış+Beyan Edilmeyen) bulunan ocak sahası boşaltılmış hacminden; pasa, by-pass, stoklar ve satış sevkiyatının çıkarılması sonucu beyan edilmeyen üretim miktarının 892.005,4 ton olarak hesaplandığı, bu miktar üzerinden 3213 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca toplam 590.935,73-TL Devlet hakkı belirlendiği, davacının maden ruhsat sahasında yapmış olduğu üretim ve sevkiyatları bildirmediğinden bahisle bildirilmeyen üretim ve sevkiyat miktarı üzerinden hesaplanan Devlet hakkının 3213 sayılı Kanun'un 12/4.maddesi uyarınca beş katı tutarında idari para cezası uygulanması üzerine bakılan davanın açıldığı, Mahkemenin ... tarihli ara kararı ile beyan edilmediği ileri sürülen 892.005,4 tonluk üretimin ne tür malzemelerden oluştuğu, söz konusu malzemelerin hesabında by-pass, pasa, dolgu malzemelerinin dahil edilip edilmediği, ocakbaşı fiyatının nasıl ve ne şekilde tespit edildiği, tespit edilirken her malzeme için piyasa fiyatının dikkate alınıp alınmadığı, kalker ocak sahasında boşaltıldığı tespit edilen malzemelerin tamamının kalker olarak kullanılmasının mümkün olup olmadığı, söz konusu maden sahasından çıkarılan cevher verimliliğinin %100 olup olmayacağı, ayrıca maden sahasından çıkarılan kalker ile pasa, by-pass ve dolgu malzemelerinin ekonomik açıdan ocakbaşı ve piyasa fiyatlarının aynı veya farklı olup olmadıklarına ilişkin olarak davalı idareden, Kütahya Maden Mühendisleri Odasından ve Kütahya Sanayi ve Ticaret Odasından sorularak ilgili bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmasının istenildiği, gelen cevabi yazılarda; "Ocaktan kırma taş tesisine gelen malzeme, iri açıklı (63mm) elekten elenmiş ise elek altı malzemenin pasa malzemesi olduğu, ince açıklı (38mm) elekten elenmiş ise by-pass malzemesi olduğu, elek üstünün ise işlemden geçirilmek suretiyle piyasa malzemesi olduğu, her malzemenin fiyat ve alıcılar açısından farklılıklar gösterdiği, kaldı ki pasa ve by-pass malzemelerin maden ocağının jeolojik yapısına bağlı olarak ortalama %15-20 civarında olabileceğinden saha cevher verimliliğinin %100 olmasının beklenemeyeceği (%100 verimlilikten bahsedilebilmesi için tesise gelen bütün malzemenin elek üstü olması gerekmektedir.), ortalama kalker cevheri verimliliğinin %80-85 civarında olabileceği, ocakbaşı teslim piyasa fiyatları açısından tüvenan malzemenin tonda 20 TL, agrega kırmataş 4/12 malzemenin tonda 12 TL, 12/22 malzemenin tonda 12 TL, 0/4 kum malzemenin ise 14 TL olduğu"nun belirtildiği, bu durumda, davalı idarece düzenlenen tetkik ve değerlendirme raporunda, yapılan hesaplamaların koordinatlar yardımıyla yapıldığı, faaliyet alanında bulunan stok, pasa, by-pass, dolgu malzemelerin de düşülmesi suretiyle arta kalan kısmın beyan edilmediği yönünde tespite yer verildiği, pasa, by pass ve dolgu malzemesinin tespitinde sadece sahada bulunan stokların dikkate alındığı, ocak sahasından boşalmış alan üzerinden hesaplanan 892.005,4 tonluk malzemenin ise tamamının %100 verimlilik esasına binaen elek üstü malzemeden (kalker-mıcır) sayıldığı, çıkması kaçınılmaz olan pasa ve by-pass malzemenin hesapta dikkate alınmadığı, beyan edilmeyen, bir başka deyişle elde edildiği iddia olunan 892.005,4 tonluk malzemenin niteliği yönünden (pasa, by-pass, dolgu, vb.) ayrıma gidilmeden kalker-mıcır malzeme sayılarak ve de sabit oranlı ocakbaşı satış fiyatı belirlenerek Devlet hakkı hesaplandığı anlaşıldığından, hesaplanan Devlet hakkında ve tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, mahallinde tetkik ve değerlendirme raporlarında yer verilen tespitler, işlem dosyası, Genel Müdürlük kayıtlarında yapılan incelemeler doğrultusunda 3213 sayılı Kanun'un 12/4. maddesi gereği beyan edilmediği tespit edilen 892.005,4 ton kalker madeni üretim ve sevkiyatı için 2019 ocakbaşı satış fiyatı 12,74/ton esas alındığından davacı şirkete 2.954.678,65 TL tutarında idari para cezası uygulandığı, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 22/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.