T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2568
Karar No : 2024/2844
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Turizm Dayanıklı Tüketim Maddeleri Taşımacılık Gıda Otomotiv İth. İhr. Paz. Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsüne 5.010,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; trafikten men işlemi yönünden, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı şirkete ait araç ile ilgili belediyeden güzergah izin belgesi almaksızın öğrenci taşıdığının tespit edildiğinden bahisle yaptırım uygulanmış ise de; davacının başvurusu üzerine işlemin tesis edildiği günden bir gün sonra, 04.12.2019 tarihli Servis Aracı Güzergah Kullanım izin belgesinin belediyeden temin edildiği görülmüş olup, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nefaset kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; idari para cezası yönünden, dava konusu idari para cezasının davacı şirket adına düzenlenmediği, araç sürücüsü adına tesis edildiği, dolayısıyla anılan şahsa yönelik tesis edilen işlemin iptali isteminde, cezaların şahsiliği ilkesi de göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle, trafikten men işleminin iptaline, idari para cezası yönünden ise davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; işlemin tesis edildiği tarihte aracın güzergah izin belgesinin bulunmadığı, bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın yolcu taşındığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; trafik ekiplerince ... tarihinde yapılan kontrol sırasında, davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ... Eğitim Kurumları öğrencilerini taşıdığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince her ne kadar, davacının başvurusu üzerine işlemin tesis edildiği günden bir gün sonra Servis Aracı Güzergah Kullanım izin belgesinin belediyeden temin edildiği gerekçesiyle dava konusu trafikten men işleminin iptaline karar verilmiş ise de; anılan iznin, işlem tarihinden 1 (bir) gün sonra 04.12.2019 tarihinde alındığı, bir başka ifadeyle, işlemin tesis edildiği tarihte aracın öğrenci taşımacılığı yapabilmesi için gerekli olan izin belgesinin bulunmadığı ve izinsiz şekilde öğrenci taşımacılığı yapıldığı açık olduğundan, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevuzata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu trafikten men işleminin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 15/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.