T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2580
Karar No : 2024/2686
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işleme dayanak teşkil eden 16.10.2019 tarihli tutanakta, araç içerisinde bulunduğu iddia edilen yolcu bilgilerine ve beyanlarına yer verilmediği gibi araç sürücüsünün beyanlarının tutanağa yazıldığı ancak ne yolcuların ne de beyanlarına yer verilen araç şoförünün imzasının veya imza etmediğine dair şerhin tutanakta yer almadığı; bu durumda, yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının yaptığı mülakat sonucu düzenlenen 16.10.2019 tarihli tutanak, Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından, bu tutanağa dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; trafik ekiplerince 16.10.2019 tarihi saat 16:21'de Kocaeli ili, Darıca ilçesi, ... Anadolu Lisesi önünde yapılan denetim esnasında, okul önünde öğrencileri servise bindirip yola çıkan ... plakalı aracın Trafik Denetleme Büro Amirliğine bağlı trafik ekipleri tarafından kontrol edildiği, aracın okul servisi olmadığı ve personel servisi olduğu tespit edildiğinden dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının belirtilen gün ve saatte orada beklemesinin ve öğrencilerin davacıyı tanımasının mevcut durumu açıkladığı, aracın arkasında okul taşıtı yazdığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, Kocaeli ili, Darıca ilçesi ... Anadolu Lisesi önünde trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetimde, araç şoförü olan davacının personel taşıma izin belgesi olmasına karşın öğrenci servis taşımacılığı yaptığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; trafik ekiplerince 16.10.2019 tarihi saat 16:21'de Kocaeli ili, Darıca ilçesi, ... Anadolu Lisesi önünde yapılan denetim esnasında, davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, içerisinde öğrenci bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen ve imzalanan tutanakta; aracın sürücüsü olan davacı ...'ya yaptığı servis işinin uygun olmadığının ve aracın amaç dışı kullanıldığının dile getirildiği, şahsın da evet yaptığım yanlış bugün göz yumarsanız bir daha yapmam dediği, ancak bu durumun uygunsuz olduğu dile getirilerek ve öğrenciler araçtan indirilerek gerekli işlemlerin yapıldığının belirtildiği, araç sürücüsü ile yolcuların imzaları / imzadan imtina şerhleri yer almamakla birlikte, aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nda ve Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nda davacının imzasının yer aldığı görülmektedir.
İdare Mahkemesince her ne kadar, polis memurlarınca düzenlenen 16.10.2019 tarihli tutanakta, araç içerisinde bulunduğu iddia edilen yolcu bilgilerine ve beyanlarına yer verilmediği gibi araç sürücüsünün beyanlarının tutanağa yazıldığı ancak ne yolcuların ne de beyanlarına yer verilen araç şoförünün imzasının veya imza etmediğine dair şerhin tutanakta yer almadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; Bölge İdare Mahkemesi tarafından da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; davaya konu taşımacılığa ilişkin güzergahın, öğrencilerin ikamet ettikleri evleri ile ... Anadolu Lisesi arasındaki belediye sınırları içerisinde olduğu, yolcuların öğrenci olması nedeniyle polis memurlarınca kimlik bilgilerinin ve beyanlarının alınmamasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, tutanakta şoför imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülmekte ise de, araç sürücüsü olan davacının Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ile Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nı imzaladığı; bu durumda ilk tutanağa şoförün imzadan imtina şerhinin sehven yazılmadığı görüldüğünden, dava konusu işleme dayanak tutanağın mevzuata uygun ve kabul edilebilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; işlem tarihinde yapılan denetimde davaya konu araç ile, çalışma izni/ruhsatında belirtilen faaliyet konusu olan personel taşımacılığı dışında öğrenci taşımacılığı yapıldığının tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların, ilgili belediyeden alınan çalışma izni ve ruhsatında belirtilen faaliyet konusu dışında taşımacılık yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 08/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.