T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2827
Karar No : 2024/2963
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ağrı ili Taşlıçay ilçesi dahilinde ve davacının uhdesinde bulunan S:... sayılı IV (c) Grup işletme ruhsatının 14.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş olduğu, ancak saha için henüz işletme izninin düzenlenmediği, 2016, 2017 ve 2018 işletme ruhsat bedellerinin yatırılmasına rağmen Maden Kanunu 7'nci maddesi kapsamında alınması zorunlu olan izinlerin yasal süresi içerisinde Genel Müdürlüğe tevdi edilmediğinden bahisle davacı şirkete Maden Kanunu'nun 24/11'nci maddesi uyarınca, ruhsat yürürlük tarihinden 14.03.2017 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00-TL, 14.03.2017 tarihinden 14.03.2018 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00-TL olmak üzere toplam 125.486,00-TL idari para cezası uygulanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Davacıya 14.03.2014 tarihinde verilen ruhsatın işletme iznine dönüşmesi için, davacı tarafından, ruhsatın verildiği tarihten itibaren 3 yıl içerisinde Maden Kanunu'nun 7'nci maddesi uyarınca gereken tüm izinlerin eksiksiz olarak alınıp davalı idareye teslim edilmesi gerekirken, davacının, işyeri açma ruhsatı için 20.02.2017 tarihinde tüm izinler alınamadan, eksik evraklarla başvuru yaptığı, yani, ruhsat süresinin bitiminden yaklaşık 2 ay önce eksik evraklarla davalıya başvuru yapıldığı, Maden Kanunu'nun 24/11'nci maddesinde, aynı Kanun'un 7'nci maddesi gereğince alınması gereken zorunlu izinlerin süresinde alınmaması halinde idari para cezası uygulanacağı kuralının yer aldığı, somut olayda da ruhsatın verildiği tarihten itibaren 3 yıllık süre içinde gerekli ve zorunlu izinlerin alınmadığı, yine davacı yönünden herhangi bir mücbir sebep veya beklenmeyen halin de olmadığı tartışmasız olduğundan, 14.03.2014-14.03.2017 tarihleri için ve 14.03.2017-14.03.2018 tarihleri için davacıya uygulanan 125.486,00-TL idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin, ruhsat sahası çerçevesinde gerekli izinlerin alınması için ilgili idarelere başvurarak 3213 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınması kapsamında iradesini ortaya koymasına rağmen kendisine atfedilemeyecek nedenlerden dolayı ilgili izinleri süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunamadığı ve dolayısıyla Kanunun 7. maddesine göre işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde almak zorunda olduğu gerekli izinleri alamamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının anılan Kanunun 7.maddesine göre alınması gereken izinlerin süresi içerisinde alınıp Genel Müdürlüğe sunamadığından bahisle idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Maden Kanunu’nun 7. maddesi gereğince alınması gereken izinlerin yasal süre içerisinde alınması ve davalı idareye sunulmasının yasal zorunluluk olduğu, sözkonusu izinlerin tamamının belirtilen yasal süre içerisinde alınamamasının sorumluluğunun tamamen ruhsat sahibi davacıya ait olduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dava, Ağrı ili Taşlıçay ilçesi dahilinde ve uhdelerinde bulunan S:... sayılı IV (c) Grup işletme ruhsatına ilişkin olarak, Maden Kanununun 7'nci maddesi kapsamında alınması zorunlu olan izinlerin yasal süresi içerisinde davalı idareye tevdi edilmediğinden bahisle davacı şirkete Maden Kanunu'nun 24/11'nci maddesi uyarınca, idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; işletme ruhsatının, işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini, işletme izninin ise; bir madenin işletmeye alınabilmesi için izni ifade ettiği belirtilmiş, 7. maddesinde; " ... 9) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. ... 11) Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir..." hükmüne, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında; "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı şirket uhdesindeki maden işletme ruhsatının 14.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmesinin ardından Maden Kanunu 7. maddesi uyarınca, 15.04.2014 tarihli kararla ÇED gerekli değildir belgesinin temin edildiği ve akabinde yürürlük tarihinden yaklaşık iki yıl sonra işletme izin alanı içerisinde kalan alana ilişkin mera vasfı değişikliği yapılması talebiyle Maden İşleri Genel Müdürlüğüne 03.05.2016 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunulduğu, anılan Genel Müdürlüğün tetkik heyetince yapılan inceleme üzerine belirtilen işletme alanı içerisinde kaldığının tespit edilerek bila tarih ve 2214 sayılı Genel Müdürlük oluru ile vasıf değişikliğinin uygun bulunduğu, ardından Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile mera tahsis değişikliği talebinin değerlendirilerek işlem tesis edilmesi hususunun Ağrı Valiliğine bildirildiği, ilerleyen süreçte Ağrı İl Tarım Müdürlüğü tarafından herhangi bir işlem yapılmayarak mera vasfı değişikliği başvurusunun sonuçlandırılmadığı, ancak bu başvurunun zımnen reddi üzerine dava açılmamış olduğu, Kanunun öngördüğü sürenin bitmesinden sonra 08.08.2018 ve 13.08.2018'de başvurunun akıbetinin sorulduğu, verilen kesin olmayan cevap üzerine de dava açılmamış olduğu; davacı şirket tarafından Kanunun öngördüğü sürenin bitmesine bir aydan az bir süre kala eksik bilgi ve belgelerle işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, mevzuatta belirtilen izinlerin süresi içerisinde alınamadığı sabit olduğundan, davacı şirketin idarî para cezasıyla cezalandırılmasında mevzuata aykırılılık bulunmamakla birlikte; davacı şirketin idari para cezasına konu eyleminin, ruhsat yürürlük tarihi olan 14/03/2014 tarihinden 14/03/2017 tarihine kadar ve 14/03/2017 tarihinden 14/03/2018 tarihine kadar olan dönemlere ilişkin olduğu, bu sebeple davalı idarece 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrasında cezalandırılan her eylemin gerçekleştirildiği yıllarda yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre idari yaptırım uygulanması ve anılan her bir yıla ait olmak üzere mevzuatta öngörülen tutarda idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili yıllar itibariyle gerçekleşen eylemleri için davacı şirketin, dava konusu işlem tarihinde geçerli olan yeniden değerleme oranı uygulanarak 2018 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Temyizen incelenen karar sonucu itibariyle hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 17/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.