T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3390
Karar No : 2024/5931
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi olduğu ... plakalı aracı ile belediyeden izin belgesi alınmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin İstanbul Valiliği'nin … gün ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, 26.11.2019 tarihinde yapılan denetimde "... plakalı aracın sürücüsüyüm. Araçtaki İş Bankası personelini Bağcılar muhtelif yerlerden toplayıp ...'e götürüyorum, bu taşıma karşılığındaki ücreti patronum ...'dan aylık olarak alıyor. Yolcular...M.P...,Y.M...,S.Ö..." beyanının aynı tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı ve bu tutanağın görevli iki polis memuru tarafından imzalandığının görüldüğü, ... plakalı araç için İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce 24.03.2017 tarihinde düzenlenen, son geçerlilik tarihi 13.12.2026 olan "Servis Taşımacılığı Kartı" ile davacı adına 24.01.2019 tarihinde düzenlenen ve son geçerlilik tarihi 24.01.2029 olan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" nin bulunduğunun anlaşıldığı, buna göre; trafik kaydında kullanım amacı ticari olan davaya konu araç için 5216 sayılı Kanun kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca düzenlenmiş ve denetim tarihinde geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Kartı" ile davacı adına düzenlenmiş "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" var iken, davacı tarafından 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca "çalışma izni/ruhsatı almadan" belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın trafikten men edilmesine olanak bulunmadığından, bu durumda, davacının faaliyetinin 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, anılan aracın trafikten men edilmesine ilişkin tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olduğu, personel servis taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın servis taşımacılığı yapıldığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, dava konusu işlemin düzenlendiği, servis taşımacılığı yetki belgelerinin güzergah izin belgesi bulunmaksızın yeterli olmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği Trafik Denetleme görevlilerince davacıya ait ... plaka sayılı aracın 26.11.2019 tarihinde durdurularak yapılan denetimi neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca belediyeden güzergah izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığının tespit tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, İstanbul Valiliği'nce anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin olarak … gün ve … sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
(...) " düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi makul süre sınırını da aşacağı açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince davacıya ait ... plaka sayılı aracın 26.11.2019 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca belediyeden izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığının polisler ve araç sürücüsünün imzaladığı aynı günlü tespit tutanağı ile belirlendiğinden bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarihte bulunmayan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin işlemden sonra alındığına dair bir bilgi ve belgenin de dava dosyasına sunulmadığı, yine işlemden önce izin belgesi verilmesi için idareye başvuru yapıldığına dair bir hususun da ileri sürülmediği, işlemin yapıldığı tarihte geçerli servis taşımacılığı belgelerinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte; davacının sahibi olduğu araçla, tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen personel servis taşımacılığına (İş Bankası Personelinin servis taşımacılığının) izin veren personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, işlemin tesis edildiği sırada, en geç aynı gün düzenlenmiş olması gereken izin belgesinin daha sonra alınarak dosyaya da sunulmadığı, işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan servis taşımacılığı belgelerinin ise taşımacılığa ilişkin belgeler olsa da, bu belgelerde, güzergah izin belgesinde belirtilen; yapılan taşımacılığın niteliğine ilişkin bilgiler (taşımacılığın türü, güzergahı, süresi, taşıyan ve taşınan bilgileri vb) bulunmadığından, bu belgelerin tek başına yeterli olmadığı, güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan yapılan personel servis taşımacılığının ise 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, işlemin tesis edildiği tarihte geçerli personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan belediye sınırları içerisinde personel servis taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu trafikten men işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 10. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 27/11/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.