T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/342
Karar No : 2024/7978
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Organizasyon Tur. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava; ... plaka sayılı aracın 36 gün trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men işlemin iptali ve 1.000-TL maddi zararın tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı tarafından sözkonusu ... plakalı aracın 23.03.2019 tarihinde, 03.12.2018 tarihli aracın 60 gün trafikten men edilmesine yönelik işlemden sonra satın alındığı, bu işlemi öncesinde bildiğine dair dosyada bir bilginin de olmadığı, davacının olayda herhangi bir kusuru veya dahli bulunmadığı, trafikten men işleminin önceki malik adına olduğu, kendisinin sözkonusu araçla izinsiz olarak ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapmadığı, önceki malikin eylemlerinden kendisinin sorumlu tutulamayacağı anlaşıldığından aracın önceki trafikten men işlemi nedeniyle men edilmeyen kalan günler yönünden trafikten men edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan aracın trafikten men edilmesi nedeniyle 1.000 TL maddi tazminat talep edilmiş ise de dosyada davacının uğradığı zarara ilişkin somut delil bulunmadığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 31/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; ...plaka sayılı aracın 36 gün trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men işlemin iptali ve 1.000-TL maddi zararın tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002
Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, daha önce ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un EK-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sıra nolu işlemin tesis edildiği, söz konusu aracın 03.12.2018 tarihinde ... adlı şahsa ait olduğu, bu işlemin iptali istemiyle adı geçen kişi tarafından açılan davada ... İdare Mahkemesinin... tarih ve ... E. Sayılı kararıyla "savunma ve ara kararına kadar yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne" karar verildiği, bu karar doğrultusunda aracın otoparktan teslim alındığı ve YD kabul kararının uygulandığı, daha sonra Mahkemenin ... tarih ve ... E. ... K. Sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla aracın topamda 60 gün trafikten men edilmesi gerektiğinden men edilmeyen 36 günlük kısmın infaz edilmesi gereğinin ortaya çıktığı, bu arada aracın 23.03.2019 tarihinde ... tarafından davacı şirkete satıldığı, aracın davacı tarafından satın alındıktan sonra yapılan denetimler esnasında 10.07.2019 tarihli işlemle önceden verilen ve Mahkemece açılan davada red kararı verilen 60 günlük trafikten men işleminin kalan 36 günlük kısmının uygulanmasına ve aracın bakiye 36 gün trafikten men edilmesine yönelik karar alındığı, bu işlemin iptali ile 1.000 TL tazminatın tahsili amacıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı şirkete ait araçla belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapılması nedeniyle 60 gün trafikten men edilmesine yönelik olarak tesis edilen ... tarih ve ...sıra nolu işleme karşı aracın önceki maliki tarafından açılan davanın reddedilerek kesinleştiği, her ne kadar İdare Mahkemesince davacı şirketin bu işlemi öncesinde bildiğine dair dosyada bir bilginin olmadığı, davacının olayda herhangi bir kusuru veya dahli bulunmadığı, trafikten men işleminin önceki malik adına olduğu, kendisinin sözkonusu araçla izinsiz olarak ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapmadığı, önceki malikin eylemlerinden kendisinin sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi hükümleri ile denetimsiz şekilde yolcu taşımacılığı yapılmasının önüne geçilmesinin hedeflendiği ve araç sahibinin, sürücünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olduğundan, aracın üçüncü bir kişiye satılmış olmasının tek başına araç sahibi olan davacı şirketin idari sorumluluğunu kaldırmayacağı, söz konusu trafikten men cezasının araca uygulanan bir işlem olması hususları göz önüne alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu araca yönelik olarak 60 günlük trafikten men işleminin kalan 36 günlük kısmının uygulanmasına ve aracın bakiye 36 gün trafikten men edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından iptale ilişkin kısmın bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.