T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3455
Karar No : 2024/2720
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının Adana ili, Aladağ ilçesi sınırlarında bulunan ... sicil sayılı IV (C) grubu işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3213 sayılı Maden Yasasının 13. maddesinde, ruhsat bedelinin üç aylık süre içerisinde yatırılmaması durumunda uygulanacak müeyyide ruhsat iptali olarak düzenlenmiş olup, anılan maden sahasına ilişkin ruhsat bedelinin davacı şirket tarafından, idarece verilen süre içinde yasada gösterilen usule uygun olarak Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... gün ve E:... sayılı yazısıyla bildirilen banka hesabına yatırılmadığı açıktır. Bununla birlikte, ruhsat bedelinin ne şekilde ödeneceği hususunun Maden Yasasının 13. maddesinde açıkça düzenlenmesine ve idarece ödemeye ilişkin ayrıca bildirim yapılmasına rağmen ruhsat bedeli tahsil yetkisi bulunmayan Vergi Dairesine yapılan ödemenin, verilen 3 aylık süre içerisinde usulüne uygun olarak ruhsat bedelinin ödendiği anlamına gelmeyeceği sonucuna varıldığı, bu durumda, davacı şirket uhdesindeki S:... sayılı maden sahasına ilişkin işletme ruhsat bedelinin yasada belirlenen usule uygun olarak verilen 3 aylık süre içinde yatırılmadığı anlaşıldığından, maden işletme ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ruhsat bedelini ödeme niyetinin olduğu, ekonomik nedenlerlden dolayı ödeyemediği, devletten alacağına karşılık mashup etmek istediği, ödemenin vergi dairesi olsa da yine de devlete yapıldığı, aksi halde mükerrer ödeme olacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Maden Kanunu 13. madde hükmünün açık olduğu, her basiretli tacir gibi Maden Kanunu ve Yönetmeliğini bilmesi gerektiği ve işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; Adana ili, Aladağ ilçesi sınırlarında bulunan ... sicil sayılı IV (C) grubu işletme ruhsatına ilişkin olarak 2016 yılı ruhsat bedelini süresi içinde ödememesi üzerine adına 21.116,00 TL idari para cezası düzenlendiği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin istenilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin 08.11.2016 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından edilmesine rağmen verilen üç aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı, davacı şirket tarafından 2016 yılı ruhsat bedellerinin vergi alacaklarına mahsup edilerek belirtilerek ödeme işlemine ait alındı makbuzlarının Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne ibraz edildiği ancak davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile "3213 sayılı Maden Kanunun 13. maddesinin 1. fıkrasında da açıkça belirtildiği üzere ruhsat bedellerinin tahsil yerinin Maden İşleri Genel Müdürlüğü Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Maden İşleri Bağlı Şubesi nezdindeki kurumsal tahsilat hesabı olup Vergi Dairesinin ruhsat bedellerini tahsil etme yetkisi olmadığı" konusunda davacının bilgilendirildiği hususu da dikkate alındığında; S:... sicil sayılı IV (C) grubu işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; Adana ili, Aladağ ilçesi sınırlarında bulunan ... sicil sayılı IV (C) grubu işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
3213 sayılı Yasa'nın 13. maddesinin uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan 13. maddesinde, yürürlükteki ruhsatlar için her yılın ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin yatırılmasının zorunlu olduğu, işletme ruhsat bedelinin % 70'inin genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, % 30'u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılan hesaba yatırılacağı, ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması halinde idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde yatırılmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsatın iptal edileceği kurala bağlanmıştır.
Uyuşmazlıkta; davacı şirketin, 2016 yılı ruhsat bedelini süresi içinde ödememesi üzerine adına idari para cezası kesildiği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin istenilmesine ilişkin işlemin 08.11.2016 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından Yüreğir Vergi Dairesi'ne başvurularak anılan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce fazladan tahsil edilen ve davacıya iadesi gereken tutarların ruhsat bedeline mahsup edilmesi isteminde bulunulduğu, bu istem kabul edilerek 23.11.2016 tarihli mahsup fişlerinin düzenlendiği ve ödeme tarihinin 20.01.2017 tarihi olarak belirtildiği, davacı şirketçe anılan mahsup fişlerinin ... tarih ve ... kayıt sayılı dilekçe ekinde davalı idareye sunularak ruhsat bedelinin ödendiğinin bildirildiği, davalı idarece anılan dilekçeye üç aylık sürenin bitiminden sonra 17.02.2017 tarihinde yanıt verilerek ruhsat bedelinin ödeneceği yerin Kanunda belirtildiği üzere Türkiye Vakıflar Bankasındaki Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün hesabı olduğu, bu nedenle bu bedellerin genel müdürlük kayıtlarına alınmadığı, vergi dairelerinin ruhsat bedelini tahsil yetkisi bulunmadığından tahsil edilmiş olan bedellerin Genel Müdürlük hesabına alınamadığının bildirildiği ve dava konusu edilen işlem ile ruhsatın iptal edildiği anlaşılmıştır.
Vergi kanunlarında, beyannamede gösterilen gelire dahil, kazanç ve iratlardan Vergi Kanunlarına göre kesilmiş bulunan vergilerin, beyanname üzerinden hesaplanan vergilere mahsup edileceği, mahsubu yapılan miktarın ödenecek vergiden fazla olması halinde aradaki farkın vergi dairesince mükellefe bildirileceği ve mükellefin müracaatı üzerine kendisine ret ve iade olunacağı, mükelleflerin dilerlerse ret ve iade olacak tutarları, kamu alacağı niteliğindeki borçlarına mahsup edebilecekleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından vergi dairesine başvuru yapıldığı, bu başvuru üzerine vergi dairesince davacıya ret ve iade edilmesi gereken tutardan bir kısmının ruhsat bedeline mahsup edilmek üzere mahsup fişi düzenlendiği tartışmasız bulunduğundan, söz konusu miktarın Bakanlıkça belirlenen hesaba aktarılması yükümlülüğünün Vergi Dairesi Müdürlüğüne ait olduğunun kabulü gerektiği, diğer yandan, davacı tarafından söz konusu mahsup fişlerinin 02.02.2017 tarihli dilekçe ekinde davalı idareye sunularak bedelin ödendiğinin bildirilmesi üzerine, davalı idare tarafından üç aylık süre bitmeden davacıdan veya ilgili vergi dairesinden anılan tutarın belirlenen hesaba aktarılmasının istenilmesi gerekirken, söz konusu ruhsat bedelinin süresinde yatırılmadığından bahisle ruhsatın iptal edilmesinde de hakkaniyet ilkesine uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.