T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4302
Karar No : 2024/2753
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ...'a ait ...plakalı araçla ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ...'ya 2.473,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; trafik ekipleri tarafından 09.03.2020 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait trafik kaydı Okul Servisi-Ticari olan,... plakalı araç ile ... personelinin servis taşımacılığının yapıldığının anlaşılması üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği, dosyada mevcut belgelerden davaya konu olan araç ile ilgili olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce verilmiş tespiti yapılan personel şirketinin taşınması için 10.03.2020-01.01.2021 tarihleri arasında geçerli olan, Personel Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi ile 06.02.2019 tarihinde verilen 29.09.2026 tarihine kadar geçerli olan Servis Taşımacılığı Kartının bulunduğunun görüldüğü; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacının ise, iş yeri personel ve öğrenci servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği, ... plakalı araç adına Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunduğu ve tespit tarihinden sonra makul sürede olmak üzere 10.03.2020 tarihinde ... Müş. Hiz.Ltd. Şti.'nin personeli taşımak üzere Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin alındığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
09.03.2020 tarihinde ...plaka sayılı araç durdurularak davalı idare görevlilerince yapılan denetimde yapılan sorgulamada söz konusu aracın ...Kimya San. Ltd. Şti. ve Ziraat Teknoloji A.Ş. firmalarının personel servis taşımacılığını yapmak üzere düzenlenmiş güzergah izin belgesinin bulunduğu; ancak, araçta bulunan yolcuların ... Müş. Hiz.Ltd. Şti. personeli olduğunun tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, denetim günü araç sürücüsü tarafından ... Müş. Hiz.Ltd. Şti. çalışanlarının taşınabileceğini gösteren ilgili belediyeden alınmış personel servis aracı güzergah izin belgesinin sunulamadığı, bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b bendi kapsamında yaptırım uygulandığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, araç malikinin denetim tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden ve yukarıda hükümlerine yer verilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'ne göre alınan servis taşımacılığı kartı ve ... Kimya San. Ltd. Şti. ve Ziraat Teknoloji A.Ş. firmalarının çalışanlarını taşımak üzere düzenlenmiş personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu araç ile personel servis taşımacılığı yapmak konusunda ilgili belediyeden alınan yetki ve izin belgelerinin bulunduğu; ancak, denetim sırasında araçta bulunan personelin ilgili bulunduğu ... Müş. Hiz.Ltd. Şti.'nin isminin, denetim tarihi itibarıyla araç hakkında düzenlenmiş güzergah izin belgesinde yer almadığı anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b bendi kapsamında alınan izinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığı iddiasıyla tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X-) Bakılan uyuşmazlıkta İdare Mahkemesi'nce, davacı araç malikinin servis taşımacılığı yapabilmesi için servis taşıma kartı ile denetimden sonra...Müş. Hiz.Ltd. Şti.'nin personeli taşımak için makul sürede alınmış personel servis güzergah izin belgesi bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de, davacının alması gerekli izin belgelerinden olan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin ...Kimya San. Ltd. Şti. ve Ziraat Teknoloji A.Ş. firmalarının çalışanlarını taşımak üzere düzenlendiği ve fakat denetim sırasında araçta bulunan personelin ... Müş. Hiz.Ltd. Şti personeli olduğu ve denetim tarihi itibarıyla bu iş yeri için düzenlenmiş personel servis aracı güzergah izin belgesinin bulunmadığı görüldüğünden denetime konu taşımacılığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b bendi değil, Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılmış olup, Dairemizin çoğunluğunca da bu yorumdan hareketle temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.
Bu haliyle, Mahkeme'nin, gerekli izin belgelerinin bulunduğu ve makul sürede tamamlandığı gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacıların fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını ve davacıların aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.