T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/446
Karar No : 2024/6091
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Beton ve Kum Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi dahilinde bulunan Sicil: ... sayılı IV. grup maden arama ruhsatı sahibi olan davacı şirket hakkında, ruhsat sahasında genel arama döneminde orman izni alınmadan yarmaların açıldığından bahisle 46.579,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından düzenlenen "Genel Arama Faaliyet Raporu"nda yer alan "bu dönemde yapılan çalışmalar mevcut yol yarmalarında tespit edilen kuvarsın devamlılığını görmek için dört ayrı yerde kazı ve yarma çalışmasında bulunulduğu" şeklindeki beyan ile yarmaların yapılmış olduğunu belirten ...tarih ve E... sayılı tetkik heyet görüş yazısı ve genel arama dönemi sonunda mülkiyet izni alındığına dair herhangi bir evrak ibrazının bulunmadığı yönündeki tespite ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü Arama Daire Başkanlığının ... tarih, ... sayılı yazısı bir arada değerlendirildiğinde, davacı şirketin orman arazisinde, genel arama döneminde mülkiyet izni almadan "yarma" açma çalışmasında bulunduğunun sabit olduğu sonucuna varıldığı, madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınmasının zorunlu olması karşısında, ... ili, ... ilçesi dahilinde bulunan orman arazisinde Sicil:... sayılı IV. grup maden arama ruhsatı sahibi olan davacı şirketin, izne tabi olan orman arazisinde mülkiyet izni almadan "yarma" çalışmasında bulunduğu hususu sübuta erdiğinden, bu fiiliyle 3213 Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde öngörülen yükümlülüğünü ihlâl ettiği anlaşılan davacı şirket hakkında aynı madde uyarınca idarî para cezası yaptırımı uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sahada kendilerince yarma faaliyeti yapılmadığı, sahadaki yarmaların DSİ tarafından açıldığı, DSİ'nin ... ili içme suyu isale hattı yapımı çalışmaları sırasında ... barajından beslenecek bu hattın kullanımı amacıyla bu yarmaların DSİ'nin çalışması neticesinde yapıldığı, bu durumun ispatı için DSİ Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak DSİ'nin çalışmasının yerini gösterir harita ve krokilerin gönderilmesi istenilmişse de Mahkemece bu konuda araştırma yapılmadığı, kendilerince süresi içinde Orman idaresinden izin istenildiği ancak ilgili idarece başvuruları hakkında nihai bir cevap vermediği, davalının idari para cezası uygulama yetkisi bulunmadığı, Kabahatler Kanunu uyarınca zamanaşımı hükümleri dikkate alındığında idari para cezasının zamanaşımı süresinden sonra uygulandığı için cezanın zamanaşımı nedeniyle iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mahallinde tetkik heyetinin görüşleri, davacı tarafından genel arama döneminde sahada yarma yapıldığı beyanı ile orman izni alınmadan yarma yapıldığından bahisle tesis edilen idari para cezasının hukuka uygun olduğu, zamanaşımı ve yetki itirazlarının dayanağı olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket ... ili, ... ilçesi dahilinde... yürürlük tarihli Sicil:... sayılı IV.Grup maden arama ruhsatının sahibidir.
Davacı tarafından 13.09.2012 tarihinde ön arama faaliyet raporu verilerek genel arama dönemine geçilmiştir. 13.09.2012 ile 13.09.2014 tarihleri arasında genel arama döneminde bulunulmuştur. 12.09.2014 tarihinde ise genel arama faaliyet raporu verilerek detay arama dönemine geçilmiştir. ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile detay arama faaliyet raporu ile birlikte işletme projesi verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmuştur. Ruhsat talebinin değerlendirilmesi için idarenin ... tarih ve ... sayılı makam oluru ile sahanın mahallinde tetkik edilmesinin uygun bulunmuştur. Tetkik neticesinde hazırlanan heyet raporunda, davacı şirkete ait ruhsat sahasında genel arama döneminde orman izni alınmadan "yarmaların" açıldığının tespit edildiğinden bahisle şirket hakkında 46.579,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin tesis edilmiştir. Bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik Faaliyetlerinde İzin" başlıklı 7.maddesinde ".... (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/3 md.) Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilir.
...
Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınması zorunludur.
(....)
(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir..." hükmü yer almaktadır.
21/10/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Maden Yönetmeliği'nin "İdari para cezaları" başlıklı 91. maddesinin 5. fıkrasında, "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/03/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanun'un, a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır." hükmü, "Soruşturma zamanaşımı" başlıklı 20. maddesinde ise, "Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez. Soruşturma zamanaşımı süresi; ... c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır... Zamanaşımı süresi, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlar." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin ... tarihli ... sayılı "Genel Arama Faaliyet Raporu" konulu yazısı ile davacının genel arama faaliyet raporunun uygun olduğu ve bir üst aşama olan detay arama dönemine geçişinin uygun olduğu konusunda davalı idarece " Makam Oluru" verilmiştir. İlgili Makam Olurunda, davacı tarafından ruhsat sahasındaki dört noktada arama amaçlı yarma açıldığı ve arazinin mülkiyetinin orman olduğu beyan edilmiştir. İdarenin 18.11.2014 tarihli ve 8063 sayılı Olur'undan, davacı tarafından ruhsat sahasında yarma faaliyeti ile maden aranan arazinin niteliğinin orman olduğu ve anılan arazide çalışabilmek için davacının ilgili idareden aldığı izin belgesi olmadığı hususu davalı idarenin bilgisi dahilinde olmasına rağmen dava konusu 11.07.2019 tarihli işlem ile davacı adına 46.579,00-TL idari para cezası verildiği görülmüştür.
Kabahatler Kanunu ile 50.000-TL'den az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde soruşturma zamanaşımı süresinin üç yıl olduğu, bu üç yıllık sürenin ise, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından 2014 yılında ruhsat sahasında orman izni olmaksızın açılan yarmalar nedeniyle 2019 yılında tesis edilen dava konusu işlemle verilen idari para cezasının soruşturma zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak 29/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.