T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4646
Karar No : 2024/2345
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, Bozkır ilçesi sınırları içerisinde davacı uhdesinde bulunan II (b) grubu işletme ruhsatlarının, ticari işletmenin nevi değiştirerek anonim şirkete dönüşmesi nedeniyle, dönüşen anonim şirket adına düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün... gün ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; Türk Ticaret Kanunu'nda, bir şirketin hukuki şeklini değiştirebileceği ve yeni şirketin eski şirketin devamı niteliğinde olduğu, sermaye şirketleri ile kooperatiflerin hangi sermaye şirketi ve kooperatife dönüşebileceğinin sayma suretiyle belirtildiği, tür değiştirmede ortakların haklarının korunacağının düzenlendiği; geçerli tür değiştirmeler başlığı altında ticari işletmeye yer verilmemişken, bir ticari işletmenin ticaret şirketine dönüşmesi halinde tür değiştirmeye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenerek ticari işletmenin sermaye şirketine nevi değiştirmek suretiyle dönüşebileceğinin kabul edildiği, ancak Ticaret Kanunu'ndaki ticari işletmenin ticaret şirketine dönüşmesinin ticari işletmenin niteliği gereği Kanun'da düzenlenen nevi değişikliğinden farklı olduğu, ortakların korunacak haklarından ise pay vs. ortak olmaya bağlı hakların anlaşılması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda; her ne kadar davacı tarafından ... ticari işletmesi nevi değişikliği yöntemiyle ... Madencilik Sanayi Ticaret İhracat İthalat A.Ş.'ne dönüştürüldüğü iddia edilmişse de; yapılan işlemin Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen nevi/tür değişikliği değil şahıs şirketinin sermayesinin ... Madencilik Sanayi Ticaret İhracat İthalat A.Ş.'ne konulmak suretiyle yeni bir şirket kurulması niteliğinde olduğu görülmekle, dolayısıyla ... ticari işletmesi adına kayıtlı bulunan ruhsatlar üzerindeki haklarının ise Ticaret Kanunu'nda düzenlenen ortakların korunacak hakları kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından, ... uhdesinde bulunan ruhsatların nevi değişikliği nedeniyle ... Madencilik Sanayi Ticaret İhracat İthalat A.Ş. adına düzenlenmesi talep edilmişse de, ... şahıs şirketinin ... Madencilik Sanayi Ticaret İhracat İthalat A.Ş.'ne dönüştürülmesi işlemin Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen nevi/tür değişikliği niteliğinde değil şahıs şirketinin sermayesinin ... Madencilik Sanayi Ticaret İhracat İthalat A.Ş.'ne konulmak suretiyle yeni bir şirket kurulması niteliğinde olduğu sonucuna varılmakla, Maden Yönetmeliği'nin 82/7. maddesinde yer alan sadece tüzel kişilerin nev’i değişikliklerinde ruhsat ve devir bedeli alınmaz açık düzenlemesi karşısında, ... uhdesinde bulunan işletme ruhsatların ... Madencilik Sanayi Ticaret İhracat İthalat A.Ş. adına düzenlenmesi başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, söz konusu talebinin şahıs işletmesi adına düzenlenmiş olan işletme ruhsatlarına da işlenmesi talebi olduğu, idarece talebinin devir olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğu, devir değil dönüşümün söz konusu olduğu, işletme ruhsatlarındaki isimlerin düzeltilmesi gerektiği, takdir hakkının kötüye kullanıldıığı, Maden Yönetmeliği hükümlerinin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine aykırı olarak yorumlanamayacağı, Maden Yönetmeliği'nin 82/7 maddesinin normlar hiyerarşisine ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, e-maden sisteminde gerekli düzeltmelerin yapılmaması nedeniyle sattığı madenler için fatura kesemediği ve ticari faaliyetinin zora girdiği, ruhsat bedellerini ödeyememesi durumunda ruhsatların iptal konumuna düşeceği, eski vergi numaraları ve sicili bulunduğundan mevzuattaki yükümlülüklerini yerine getiremediğinden işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, ilgili Maden Yönetmeliği'nin 82. Maddesinde açıkça tüzel kişilerin unvan ve nev'i değişikliğinin tüzel kişiliğe haiz şirketler için geçerli olduğu ve gerçek kişilerin nevi değişikliğinin bunun dışında bırakıldığı, davacının gerçek kişi olarak başvurduğu ve kayıtlarda gerçek kişi olarak yer aldığından dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.