T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4762
Karar No : 2024/7858
DAVACI : ... Temsilen Tarım ve ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU:
1- Davacı sendika tarafından Veteriner Hekim olan ...’a uzmanlık belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile,
2- Bu işlemin dayanağını oluşturan 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu öne sürülerek iptali istemidir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı sendika tarafından üyeleri ...'ın Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünde veteriner hekim olarak çalıştığı, 2021 yılında ... Üniversitesi Mikrobiyoloji (veteriner) Anabilim Dalında doktorasını tamamladığı, Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği Geçici 1. maddesi kapsamında istisnai yoldan uzmanlık belgesi verilmesi amacıyla yaptığı başvurunun, davacının doktora eğitimini 26/11/2014 tarihinden önce bitirmediği ve eğitimine anılan tarihten önce başlamadığı gerekçesiyle reddedildiği, Geçici Birinci madde hükmünde bulunan “26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar” ibaresinin Anayasa’da düzenlenen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, idarenin yetkisi çerçevesinde tesis ettiği işlemler ile aynı hukuki durumda bulunanlara aynı muamelede bulunulmasını sağlaması gerektiği, 06/03/2018 tarih ve 30352 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7100 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 2. maddesinde “Doktor Öğretim Üyesi”nin; “Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ünvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen kişi.” olarak tanımlandığı ve doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, “doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanı veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.” hükmüne yer verildiği, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin uygulanmaya devam edilmesi durumunda meydana gelecek maddi ve manevi olumsuzluklardan üyelerinin etkileneceği ve telafisi güç ve imkansız zararların doğacağı, 6343 sayılı Kanun'un 7. Maddesinin birinci fıkrasında veteriner hekimlerin uzman unvanı taşıyabilmelerinin Veteriner Hekim İhtisas Talimatnamesinde belirtilen branşlardan birinde ihtisas yapmak ve Bakanlıkça hazırlanacak Yönetmeliğe göre yapılacak sınavı kazanmak ve uzmanlık belgesi almak şartlarına tabi tutulduğu, bu kurala istisnanın ise yine anılan Kanun'un Geçici Birinci maddesinin " Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar alınmış olan ihtisas vesikaları muteberdir. Bu vesikalar Ziraat Vekaletince tescil edilir." hükmü ile getirildiği, dava konusu Yönetmelikte uzman veteriner hekimleri yetiştirmek amacıyla düzenlenecek uzmanlık eğitimi ve uzmanlık belgelerinin verilmesi ve Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulu'nun yetki, çalışma usul ve esaslarının düzenlenmesinin amaçlanmış olması karşısında, 6343 sayılı Kanun'un Geçici Birinci maddesinde belirlenen istisnayı aşar şekilde veterinerlere uzmanlık belgesi verilmesine imkan tanıyan düzenlemede kanuna ve üst hukuk normlarına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından usule ilişkin olarak; davanın süre, husumet, derdestlik, kesin hüküm, zamanaşımı ve İYUK m.14 yönlerinden incelenerek, hukuka aykırılığın tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, iptali istenilen Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği Geçici Birinci madde kapsamında ... tarih ve E-... sayılı Makam Olur’u ile Veteriner Hekimi Uzmanlık Belgesi düzenlenmeye başlandığı, ancak davacının doktoraya başladığı 05/09/2016 tarihi itibariyle anılan Yönetmelik hükmü uyarınca bu belgenin verilemediği, ancak Yönetmeliğin 6. maddesinin (r) bendi “Bu Yönetmelik ile açıkça düzenlenmeyen durumların ve ihtilaflı konuların çözüm esaslarını belirlemek ve karar almak” hükmü kapsamında değerlendirilmek üzere Veteriner Hekimlikte Uzmanlık Kurulu’nun gündemine alındığı, ancak Kurulun Covid-19 salgını nedeniyle toplanamadığı, en kısa zamanda toplanmasının planlanmakta olduğu ve konunun Kurul gündemine getirileceği, Kurulun uygun görmesi halinde Yönetmelik değişikliğine gidilerek uzmanlık belgesi hazırlanabileceği, Danıştay 8. Dairesi'nin 01/04/2022 tarih ve E:2021/4762 sayılı kararı gereği 27/12/2022 tarihinde toplanan Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulunca davacıya uzmanlık belgesi düzenlenmesine mahal olmadığı ve bu hususta yapılacak bir işlem bulunmadığına karar verildiği ve bu kararın ilgilisine tebliğ edildiği, iptali istenilen Yönetmelik düzenlemesi ile eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağının ihlalinden bahsedilemeyeceği, zira davacının anılan düzenleme ile öngörülen şartları taşımadığı, davacının talebinin kabul edilmesi halinde iptali talep edilen düzenlemenin geçici olma vasfının ortadan kalkacağı, 26/11/2014 tarihinden sonra doktora eğitimine başlamış ve başarıyla tamamlamış herkese uzmanlık belgesi verilmesinin ve düzenlemenin kalıcı hale gelmesi sonucunu doğuracağı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu istemin 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin iptali yönünden kabulü; Veteriner Hekim olan ...’a uzmanlık belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Veteriner hekim olan davacı 05/09/2016 tarihinde ... Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde ... alanında doktora eğitimine başlamış, 25/01/2021 tarihinde ise bu programdan mezun olmuştur.
Mezuniyet üzerine ..., 25/01/2021 tarihinde davalı idareye başvurarak veteriner hekimlikte uzmanlık dalı olarak belirlenen alanda doktora eğitimini tamamladığı, 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesi ve ilgili mevzuat dahilinde kendisine uzmanlık belgesi verilmesi isteminde bulunmuştur.
Davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı işlem ile ...'ın doktora başlangıç tarihinin yukarıda anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesine uymadığı, bu nedenle adına belge düzenlenmesinin uygun görülmediği, konunun ilk kurul toplantısında gündeme getirileceği belirtilerek istem reddedilmiştir.
Bunun üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi ile, Yönetmelik'teki veteriner hekimlikte uzmanlık belgesi verilmesi ile ilgili genel kurallardan farklı olarak 2547 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi esas alınarak istisnai bir düzenlemeye gidildiği, davacı Sendika üyesi ...'ın da maddede belirlenen tarihten çok sonra 05/09/2016 tarihinde doktora eğitimine başladığı, dolayısıyla Geçici 1. madde kapsamında istisnai yoldan belge verilebileceklerden olmadığı görüldüğünden talebinin reddine yönelik dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık ve iptali gerektirecek bir husus bulunmamaktadır.
Diğer yandan, Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nde yer alan uzmanlık belgesi verilmesine ilişkin genel koşullar doğrultusunda davacının belge verilmesi isteminde bulunulabileceği de tabiidir.
Dava konusu Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin; "26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar ile bu alanlarda doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimlerini başarı ile bitirenlere talepleri halinde Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilir.
" hükmünün iptali istemi yönünden ise; hizmetin etkin ve verimli bir biçimda yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, düzenleme yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini, yürütülen hizmetin özellikleri ile kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun, aynı zamanda üst hukuk normlarına da aykırı olmayacak şekilde kullandığı ve iptali gerektirecek bir husus bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı sendika üyesi ..., veteriner hekim olup 05/09/2016 tarihinde ... Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde ... alanında doktora eğitimine başlamış, 25/01/2021 tarihinde ise bu programdan mezun olmuştur.
Mezuniyet üzerine ..., 25/01/2021 tarihinde davalı idareye başvurarak veteriner hekimlikte uzmanlık dalı olarak belirlenen alanda doktora eğitimini tamamladığı, 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesi ve ilgili mevzuat dahilinde kendisine uzmanlık belgesi verilmesi isteminde bulunmuştur.
Davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı işlem ile ...'ın doktora başlangıç tarihinin yukarıda anılan Yönetmeliğin Geçici Birinci maddesine uymadığı, bu nedenle adına belge düzenlenmesinin uygun görülmediği, konunun ilk kurul toplantısında gündeme getirileceği belirtilerek istem reddedilmiştir.
Bunun üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin iptali istemiyle iş bu dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı'nın usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.” hükmü yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (t) bedinde, 26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 25. maddesi ile yapılan değişiklik ile lisans üstü tanımının, yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsadığı belirtilerek aynı bendin (5) numaralı alt bendinde; veteriner hekimlikte uzmanlık; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve veteriner hekimlere belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretim olarak tanımlanmıştır. Anılan Kanun'un 50. maddesinde ise; lisansüstü öğretimin usul ve şartları düzenlenmiş ve veteriner hekimlikte uzmanlık da bir lisanüstü öğretim şekli olarak belirlenmiştir.
6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 7. maddesinde; "(1) Mütehassıs unvanını taşıyabilmek için Veteriner Hekim İhtisas Talimatnamesinde yazılı olan branşlardan birinde ihtisas yapmış olmak ve Ziraat Vekaletince hazırlanacak yönetmeliğe göre yapılacak imtıhanı kazanmak ve ihtisas vesikası almak şarttır. (2) Yabancı memleketlerde ihtisas yapmış olanlar da bu imtihanı kazanmak mecburiyetindedir. (3) Usul ve nizama uygun olarak ordinaryüs profesör, profesör, doçent, doktor, öğretmen ve benzeri unvanları kazanmamış olan (Veteriner hekim)lerin her hangi bir şekilde olursa olsun bu unvanları kullanmaları ve ilan eylemeleri yasaktır." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuata dayanılarak Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği, 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Anılan Yönetmeliğin dava konusu "İstisnai yoldan uzmanlık belgesi verilmesi" başlıklı Geçici Birinci maddesinde ise; "26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar ile bu alanlarda doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimlerini başarı ile bitirenlere talepleri halinde Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilir.
" düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin ;"26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar ile bu alanlarda doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimlerini başarı ile bitirenlere talepleri halinde Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilir.
" hükmünün iptali istemi yönünden:
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri kapsamında; 2547 sayılı Kanun'da 26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikler ile veteriner hekimlikte uzmanlık tanımına yer verildiği ve bu uzmanlık eğitiminin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (Tarım ve Orman Bakanlığı) tarafından belirlenen esaslara göre yürütüleceğinin kurala bağlandığı görülmektedir. Veteriner hekimlikte uzmanlık eğitim ve sınav süreçleri, uzmanlık eğitimi ve uzmanlık belgelerinin verilmesi ile Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulunun yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemek üzere yönetmelik çıkarmak üzere Tarım ve Orman Bakanlığının yetkilendirildiği açıktır.
Bu doğrultuda, davalı Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından ülkemizin ihtiyacı olan uzman veteriner hekimleri yetiştirmek amacıyla düzenlenecek uzmanlık eğitimi ve uzmanlık belgelerinin verilmesi ve Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulunun yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği hazırlanmış ve Yönetmelik 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Bu çerçevede kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, başka bir ifade ile bir konunun yönetmelikle düzenlenmesinin öngörülmesi halinde düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa bakıldığında, davalı idarenin dava konusu alandaki düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir. Dava konusu Yönetmeliğin Geçici Birinci maddesi ile, Yönetmelik'teki veteriner hekimlikte uzmanlık belgesi verilmesi ile ilgili genel kurallardan ayrıksı olarak 2547 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi esas alınarak istisnai bir düzenlemeye gidildiği, veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi ile belirli bir kalite standardının amaçlandığı da dikkate alındığında, anılan düzenlemenin bu amacı destekler nitelikte olduğu anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Gerek yargı kararları, gerek öğretideki ortak tanımlamalara göre "haklı beklenti ve kazanılmış hak"; idarenin ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleridir. Yeni düzenlemenin hukuki istikrarı bozmaması, hakların kullanılmasını zorlaştırmayacak ya da doğmuş olan haklarının hiçe sayılması anlamına gelecek şekilde tasarlanmaması gerekmektedir. Ancak, haklı beklentinin korunması, idarenin takdir yetkisini kullandığı alanlarda söz konusu olduğundan, kamu yararının ağır bastığı bu gibi durumlarda ilgililer açısından haklı beklenti ve kazanılmış hakkın varlığının kabulünden bahsedilemeyeceği de tartışmasızdır.
Öte yandan davacı dava konusu edilen düzenlemelerin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmekte ise de; Anayasa Mahkemesi kararlarında belirtildiği üzere, Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunla aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanunlar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik ilkesi herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlardaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kurallara bağlı tutulursa Anayasa’nın öngördüğü eşitlik ilkesi ihlal edilmiş olmaz. Bu bağlamda dava konusu düzenlemelerde eşitlik ilkesine aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Dava konusu Veteriner Hekim ...’a uzmanlık belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden:
Uyuşmazlıkta, Yönetmeliğin Geçici Birinci maddesi ile, Yönetmelik'teki veteriner hekimlikte uzmanlık belgesi verilmesi ile ilgili genel kurallardan ayrıksı olarak 2547 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi esas alınarak istisnai bir düzenlemeye gidildiği, davacı Sendika üyesi ...'ın da maddede belirlenen tarihten çok sonra 05/09/2016 tarihinde doktora eğitimine başladığı ve 2021 yılında mezun olduğu, dolayısıyla Geçici 1. madde kapsamında istisnai yoldan belge verilebileceklerden olmadığı görüldüğünden talebinin reddine yönelik dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nde yer alan uzmanlık belgesi verilmesine ilişkin genel koşullar doğrultusunda belge verilmesi isteminde bulunulabileceği de tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, oyçokluğu ile,
2. Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, oybirliği ile
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
31/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, veteriner hekim olan ...’a uzmanlık belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu edilen Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin ;"26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar ile bu alanlarda doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimlerini başarı ile bitirenlere talepleri halinde Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilir.
" hükmünün iptali yönünden:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri ve hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağının kanunda belirtileceği kurala bağlanmıştır.
6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 7. maddesinde; "(1) Mütehassıs unvanını taşıyabilmek için Veteriner Hekim İhtisas Talimatnamesinde yazılı olan branşlardan birinde ihtisas yapmış olmak ve Ziraat Vekaletince hazırlanacak yönetmeliğe göre yapılacak imtıhanı kazanmak ve ihtisas vesikası almak şarttır. (2) Yabancı memleketlerde ihtisas yapmış olanlar da bu imtihanı kazanmak mecburiyetindedir. (3) Usul ve nizama uygun olarak ordinaryüs profesör, profesör, doçent, doktor, öğretmen ve benzeri unvanları kazanmamış olan (Veteriner hekim)lerin her hangi bir şekilde olursa olsun bu unvanları kullanmaları ve ilan eylemeleri yasaktır.", Geçici 1. maddesinde; "Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar alınmış olan ihtısas vesikaları muteberdir. Bu vesikalar Ziraat Vekaletince tescil edilir." Geçici 2. maddesinde; "Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar yabancı memleketler yüksek veteriner okul ve Fakültelerinden mezun olanlar veya ihtisas yapmış bulunanlar ayrıca "Collegium" imtihanına tabi tutulmazlar. Bu diploma veya vesikalar Ziraat Vekaletince tescil edilir. ", 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Lisansüstü Öğretim" başlıklı 50. maddesinde; "Usul ve şartları; a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler. b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır. c. (Mülga: 1/8/1996-4160/5 md.) d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler. e. Tıpta uzmanlık öğrenimi yapanlara verilecek aylık veya ödeneklerin tespitinde, aynı durumda bulunan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığındaki personelin aylık ve ödenekleri gözönünde tutulur. ", 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmümde Kararname'nin 18/A maddesinde; " Eğitim, Yayım ve Yayınlar Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlığın görev alanına giren konularda görsel, işitsel ve yazılı dokümanların basımve yayımını yapmak veya yaptırmak. b) Eğitim amacıyla Bakanlığın görev alanıylailgili her türlü bilgi ve belgeyi toplamak, değerlendirmek, yayımlamak, film, slayt, fotoğraf ve benzeri belgeleri hazırlamak veya hazırlatmak, bu konulara ilişkin arşiv, dokümantasyon ve kütüphane hizmetlerini yürütmek. c) Bakanlığın görev alanına giren konularda her türlü eğitimfaaliyetini yapmak veya yaptırmak. ç) Bakanlığın görev alanına giren alanlarda yapılacak yayınlar hakkında ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlarla işbirliği yapmak. d) Çiftçi eğitimi, tarımsal yayımve danışmanlık hizmetlerini yürütmek. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak." hükmüne yer verilmiştir.
02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; ülkemizin ihtiyacı olan uzman veteriner hekimleri yetiştirmek amacıyla düzenlenecek uzmanlık eğitimi ve uzmanlık belgelerinin verilmesi ve Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulunun yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.", "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik; veteriner hekimliği alanında uzmanlık eğitiminin verilmesi, uzmanlık belgelerinin düzenlenmesi ve Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulu ile veteriner hekimliği alanında uzmanlık eğitimi vermeye yetkili kurumları ve uzmanlık eğitimi ile ilgili program ve kişileri kapsar.", "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; " Bu Yönetmelik, 09/03/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odaların Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanunun 7. maddesi, 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 50. maddesi ile 03/06/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 18/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.", dava konusu "İstisnai yoldan uzmanlık belgesi verilmesi" başlıklı Geçici Birinci maddesinde ise; "26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar ile bu alanlarda doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimlerini başarı ile bitirenlere talepleri halinde Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilir.
" düzenlemesine yer verilmiştir.
Anayasa'nın 124. maddesi, idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü, bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa, düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.
İdarenin düzenleme yetkisinin aslında ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda bugün için bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü, bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa, düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.
Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.
Uyuşmazlıkta, davalı idarenin 6343 ve 2547 sayılı Kanun ile 639 sayılı KHK hükümleri uyarınca veteriner hekimlikte uzmanlık belgesi verilmesi kapsamında sahip olduğu düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
6343 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında veteriner hekimlerin uzman unvanını taşıyabilmelerinin Veteriner Hekim İhtisas Talimatnamesinde belirtilen branşlardan birinde ihtisas yapmak ve Bakanlıkça hazırlanacak Yönetmeliğe göre yapılacak sınavı kazanmak ve uzmanlık belgesi almak şartlarına tabi tutulduğu, bu kurala istisnanın ise yine anılan Kanun'un Geçici Birinci maddesinin, "Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar alınmış olan ihtısas vesikaları muteberdir. Bu vesikalar Ziraat Vekaletince tescil edilir." hükmü ile getirildiği, dava konusu Yönetmelikle uzman veteriner hekimleri yetiştirmek amacıyla düzenlenecek uzmanlık eğitimi ve uzmanlık belgelerinin verilmesi ve Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulunun yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlenmesinin amaçlanmış olması karşısında, 6343 saylı Kanun'un Geçici Birinci maddesinde belirlenen istisnayı aşar şekilde veterinerlere uzmanlık belgesi verilmesine imkan tanıyan düzenlemede kanuna ve üst hukuk normlarına uyarlık bulunmadığı görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.
KARŞI OY :
(XX)- Dava, veteriner hekim olan ...’a uzmanlık belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu edilen Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin Geçici Birinci maddesinin ;"26/11/2014 tarihinden önce veteriner hekimliğinde uzmanlık dalı olarak belirlenen alanlardan birinde doktora eğitimini tamamlamış olanlar ile bu alanlarda doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimlerini başarı ile bitirenlere talepleri halinde Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilir.
" hükmünün iptali yönünden:
Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri olarak belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri arasında "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkeleri yer almaktadır. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Hukuki güvenlik ve hukuki istikrar kişilerin gelecekle ilgili plan, düşünce ve kararlarında, var olan hukuk kurallarına güvenerek hareket etmelerinin hukuken korunmasına dayanak teşkil eder.
Anayasanın 124. maddesi gereği idarelerin, düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, eski hukuki durum çerçevesinde, hak kayıplarını önleyici düzenleme yapması da gerekmektedir. Bu sayede; hukuk devleti olmanın gereği olarak üstün kamu yararı ihlal edilmeden, kişilerin hukuki güvenliği korunmakla birlikte, idari istikrar da sağlanmaktadır.
6343 sayılı Kanun ile; 2547 sayılı Kanun'da 26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikler ile veteriner hekimlikte uzmanlık tanımına yer verildiği ve bu uzmanlık eğitiminin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (Tarım ve Orman Bakanlığı) tarafından belirlenen esaslara göre yürütüleceğinin kurala bağlandığı görülmektedir. Bu doğrultuda veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi ve sınav süreçleri, uzmanlık eğitimi ve uzmanlık belgelerinin verilmesi ile Veteriner Hekimliği Uzmanlık Kurulunun yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemek üzere davalı Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından hazırlanan Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin dava konusu Geçici Birinci maddesi ile, veteriner hekimlikte uzmanlık belgesi verilmesi ile ilgili olarak Yönetmelik'teki genel düzenlemelerden ayrıksı olarak 2547 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi esas alınarak istisnai bir düzenlemeye gidilmiştir.
Bu kapsamda, 02/05/2018 tarihli dava konusu düzenleme ile 26/11/2014 tarihinden evvel doktorasını tamamlayanlar ile bu tarihten önce doktora eğitimine başlamış olanlardan eğitimini başarı ile tamamlayanlara istisnai olarak uzmanlık belgesi verilmesi öngörülürken, 26/11/2014 tarihinden sonra ve iptali istenilen 02/05/2018 tarihli düzenleme yürürlüğe girmeden önce doktora eğitimine başlayanlar bakımından ise doktora eğitimlerine başladıkları tarih itibariyle yürürlükte
olmayan bir düzenlemeye tabi olmaları öngörüldüğünden, bu durumun hukuki istikrar ve hukuki öngörülebilirlik ilkeleri ile bağdaşmadığı ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın kabulüne, geçici birinci maddenin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.