T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5044
Karar No : 2025/27
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Kaymakamlığı - ...
İSTEMİN KONUSU :
Özel eğitim kurumuna Almanca öğretmeni olarak atanan davacının;
1- Atama onayının iptaline ilişkin Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile;
2-Bu işlemin dayanağı olan Talim Terbiye Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararı'nda yer alan çizelgenin 3 numaralı sırasının eksik düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacının, Sakarya Üniversitesi Çeviribilim (Almanca) bölümünden 02/02/2018 tarihinde mezun olduğu, 2016-2017 eğitim öğretim döneminde öğretmenlik yapabilmek için Sakarya Üniversitesi Hendek Eğitim Fakültesinde formasyon eğitimini alarak Pedagojik formasyon Eğitimi Sertifikasını aldığı (01/06/2017) ve mezun olduktan sonra özel eğitim kurumunda Almanca öğretmeni olarak görev yaptığı; Adapazarı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı Kararı’n ekli çizelgesinde “Almanca” alanında atamaya kaynaklık edecek bölümler arasında “Çeviribilim (Almanca)” bulunmadığı gerekçesiyle atama onayının iptal edildiği; Sakarya Üniversitesi Çeviribilim (Almanca) Bölümü’nün şimdiki adının “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü” olduğu ve anılan Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı Kararı’nda da atamaya kaynaklık edecek bölümler arasında “mütercim tercümanlık bölümüne” yer verildiği; mezun olduğu Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü’ne yapmış olduğu yazılı başvuru neticesinde 01/12/2020 tarihli Mütercim Tercümanlık bölüm Başkanlığı’nın verdiği cevapta; “Çeviribilim Almanca Bölümü” ile “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü’nün” ders program ve içeriklerinin aynı olduğu, sadece 2011 yılında bölüm adı değişikliğine gidildiği, daha sonra Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yazısına istinaden 2020 yılı itibariyle “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü” adını tekrar aldığı belirtilmiştir.
“Çeviribilim Almanca Bölümü” ile “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü’nün” esasen aynı bölümler olduğu, sadece isim farklılığının bulunduğu, isimlerden kaynaklı karışıklığın önüne geçmek adına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı “Lisans Bölüm/ Program adları” konulu yazı ile isim değişikliğine gidildiği, hatta; anılan yazıda, yükseköğretim kurumlarındaki lisans programlarında kayıtlı olan mevcut öğrencilere mezuniyeti hak etmeleri durumunda halen kayıtlı oldukları program ismine göre diploma düzenlenmesine, mezunların ihtiyaçları doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu’na başvurmaları durumunda mezun oldukları programın yeni düzenlemeye göre eşdeğer olduğu programa ilişkin yazı verilmesi gerektiği belirtilerek, adı değişen bölümlerde halen eğitimlerine devam eden ve mezun olan öğrencilerin mağduriyetlerinin önüne geçilmeye çalışıldığı, kendisinin Almanca öğretmenliği için gerekli mezuniyet şartını sağlamadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesildiği; Sakarya Üniversitesi’nin 2019 yılı YKS Yükseköğretim Programları ve kontenjanları Kılavuzu’nda dahi bölüm adı “Çeviribilim(Almanca)” şeklinde olduğu; dava konusu Talim Terbiye Kurulu Kararında atamaya kaynaklık edecek bölümler arasında “Çeviribilim(İngilizce)ye” yer verilmişken; “Çeviribilim (Almancaya)ya” yer verilmediği, her iki bölümün de alt yapısının aynı olduğu sadece dillerin farklı olduğu dikkate alındığında Çeviribilim(İngilizce) mezunlarının gerekli formasyon eğitimini almaları halinde atamaları önünde engel bulunmazken kendisinin mevcut görevine son verildiği ve bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu; Talim Terbiye Kurulu Kararı’nın 2014 yılında yürürlüğe konulduğu, ancak; kendisinin bölüme 2012 yılında kayıt yaptırdığı ve 2011-2020 yılları arasında Çeviribilim (Almanca) Bölümü’nün sadece Sakarya Üniversitesi'nde bulunduğu iddia edilmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
DAVALI ... BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : 2009–2014 yıllarında yürürlükte olan Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında öğretmen olarak atanacaklarla ilgili esasları belirleyen Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Karar eki çizelgesinin 4. sırasında yer alan Almanca alanında, Almanca Öğretmenliği Bölümü mezunları ile pedagojik formasyon belgelerine sahip Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü ve Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunlarının başvuru haklarının bulunduğu; Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararının kabulüyle ... tarih ve ... sayılı Karar ve bu karara ait değişikliklerin yürürlükten kaldırıldığı; ... tarih ve ... sayılı Karar ile Almanca alanına; Almanca Öğretmenliği mezunları ile pedagojik formasyon belgesine sahip Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü, Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü, Alman Dili ve Kültürü Bölümü mezunlarına başvuru hakkı verildiği, davacının mezun olduğu Çeviribilim (Almanca) Bölümü’nün ise Almanca alanına kaynak teşkil eden yükseköğretim programları arasında yer almadığı ileri sürülmüştür.
Sakarya Üniversitesi tarafından2011 yılına kadar davaya konu yükseköğretim programının adı Mütercim Tercümanlık (Almanca) iken; 2011 yılında Çeviribilim (Almanca) olarak değiştirildiği ve bu durumdan Bakanlığın haberdar edilmediği, Sakarya Üniversitesi tarafından, yükseköğretim Kurulu Başkanlığı aracılığıyla Çeviribilim (Almanca) Bölümü mezunlarının Almanca alanında öğretmenliğe başvuruda bulunamadıklarından bahisle bölümün adının tekrar Mütercim Tercümanlık olarak değiştirildiği ve diplomalarında bölüm adının Çeviribilim (Almanca) yazan mezunlarının da Almanca alanında öğretmenliğe başvurabilmelerinin talep edildiği, bu talebin Bakanlığın ilgili birimlerince değerlendirildiği ve Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararıyla Çeviribilim (Almanca) Bölümünün, Almanca atama alanına kaynak olarak eklenmesinin uygun bulunduğu, bu düzenlemenin Milli Eğitim Bakanlığı 2021 Şubat Ek tarihli 276 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe girdiği; dava konusu bireysel işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan düzenlemeler uyarınca işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, idarenin hatalı olarak tesis ettiği işlemi her zaman geri alabileceği, düzeltebileceği, davacının atamasının yapıldığı tarihte yürürlükte olan düzenlemelere aykırı olarak hataen atamasının yapılmış olmasının kendisine kazanılmış hak sağlamayacağı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DAVALI ... KAYMAKAMLIĞI'NIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ :Davada; kısmen karar verilmesine yer olmadığına kısmen dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Özel eğitim kurumuna Almanca öğretmeni olarak atanan davacının; atama onayının iptaline ilişkin Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile, bu işlemin dayanağı olan Talim Terbiye Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararı'nda yer alan çizelgenin 3 numaralı sırasının eksik düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurumlarda çalıştırılacak personel" başlıklı 8. maddesinde; "Kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır.
…Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur. Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz.
Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır.
Bu Kanun kapsamında çalışacak yabancılar, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda görevlendirilir." hükmü yer almakta olup; "Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9. maddesinde; kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesinin, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılacağı, mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde; "(1) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./22. md.) Eğitim personelinin çalışma izin teklifleri;
a) Genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdür için kurucular veya kurucu temsilcileri,
b) (a) bendi dışındaki eğitim personeli ve diğer personel için müdür
tarafından yapılır.
...
(3) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./22. md.) Kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerini eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edilir. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları sağladığı yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna ilişkin yetkili makamlardan alınmış belge ile tespit edilen ve diğer nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izni valilikçe düzenlenir. Valilikten çalışma izni alınmadan personel işe başlatılamaz.
...
(7) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./22. md.) Kurumlarda, hizmet satın alınması yöntemiyle istihdam edilen personelde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartlar aranır. Hizmet satın alınan işletme tarafından kurumda istihdam edilen personelin belgeleri en geç üç gün içerisinde kurum yönetimine teslim edilir ve kurum yönetimince saklanır."; "Çalışma izinlerinin uzatma onayı" başlıklı 27. maddesinde; "(1) Kurum müdürünce eğitim personelinden görevine devam edeceklerin listesi ile birlikte yeniden düzenlenen sözleşmeleri, Haziran ayı içerisinde ve önceki sözleşmenin bitim tarihinden en geç 30 gün önce çalışma izinlerinin uzatılma onayı toplu olarak alınmak üzere milli eğitim müdürlüklerine verilir. Milli eğitim müdürlüklerince kurum ve eğitim personelinin mağduriyetine meydan verilmeyecek şekilde eski sözleşmenin bitim tarihinde çalışma izinlerinin uzatılma onayı verilir."; "Sözleşme" başlıklı 43. maddesinde; "(1) 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine göre kurucu veya kurucu temsilcileri ile eğitim personeli arasındaki iş sözleşmeleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan sözleşme formu (EK-5) esas alınarak en az bir yıl süreli olmak üzere üç nüsha düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Bu sözleşmelerin bir nüshası, çalışma izni düzenlenmek üzere ilgili mercide, bir nüshası kurucu veya kurucu temsilcisinde kalır, diğer nüshası ise sözleşmeye taraf olan personele verilir. Ancak;
a) Mazeretleri nedeniyle dönem içerisinde görevlerinden ayrılanların yerine görevlendirilecek eğitim personeli,
b) Devredilen kurumlarda devredilmeden önce görev yapan eğitim personeli,
c) Ders saati ücretli olarak görevlendirilecek eğitim personeli
ile bir yıldan daha az süreli de iş sözleşmesi yapılabilir.
...
(6) Sözleşmenin başlangıç tarihi, çalışma izninin (...) verildiği tarihtir. Bu tarihi takip eden 30 gün içinde de göreve başlama tarihi belirlenebilir."; "İşten ayrılma" başlıklı 44. maddesinde; "(1) Sözleşme süresi sona erenler hariç, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre sözleşmeleri karşılıklı veya tek taraflı feshedilenler ve sözleşme süresi sona ermeden aynı Kanunun ilgili hükümleriyle belirlenen süreler içinde bu isteğini diğer tarafa yazılı olarak bildirenlere valilikçe görevden ayrılış onayı düzenlenir. (Mülga 2. cümle: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./30. md.)
(2) Çeşitli sebeplerle örgün eğitim kurumlarında ders yılı içinde, diğer kurumlarda dönem içinde görevinden ayrılmasıyla eğitim ve öğretim faaliyetlerini aksatacak olan eğitim personelinin yerine, on gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere eğitim personelinin teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir. (Ek 2. cümle: 20.06.2017 - 30102 s. R.G. Yön./19. md.) Ancak rehber öğretmenin görevinden ayrılması durumunda yirmi gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere bir rehber öğretmenin görevlendirme teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir.
(3) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./30. md.)Çeşitli sebeplerle müdürlüğün boşalması hâlinde kurucunun teklifi de dikkate alınarak yeni müdür teklifi yapılıncaya kadar kurumda müdürlük veya müdür yardımcılığı yapma nitelik ve şartlarını haiz eğitim personelinden biri, valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilir. Kurumda yukarıdaki şartları haiz eğitim personeli bulunmaması hâlinde kurumda görevli eğitim personelinden birisi valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilebilir. Vekâlet süresi dört aydan fazla olamaz ve bu süre uzatılamaz. Vekâleten görevlendirilenler, vekâlet ettikleri personelin haftada girebileceği ders saati kadar derse girebilirler.
(4) Görevinden ayrılan eğitim personelinin görevlerinden ayrılışı ile kurumdan ayrılmak isteyenlerin müracaatları en geç beş iş günü içerisinde kurum yetkilisi tarafından doğrudan bağlı bulunduğu milli eğitim müdürlüğüne bildirilir. İlgililerin ayrılış sebeplerine uygun olarak valilikten yedi iş günü içinde görevden ayrılış onayları alınır. Görevinden ayrılan personelin durumunu milli eğitim müdürlüğüne bildirmeyen kurum yetkilileri hakkında yasal işlem yapılır.
(5) Bu maddede belirtilen hükümlere aykırı olarak görevinden ayrılanlara bir yıl süre ile kurumlarda görev verilmez." düzenlemeleri yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Kararı'nın; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; " Bu Esasların amacı;
a. Öğretmen olarak atamaya esas alınacak alanların,
b. Öğretmenliğe atanacakların alanlara göre mezun oldukları yükseköğretim programlarının,
c. Öğretmenliğe atananların alanlarına göre aylık karşılığında okutacakları derslerin
belirlenmesidir."; "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Esaslar, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar ile Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Kapsam" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Esaslar, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel; örgün ve yaygın eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas olan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programları ve aylık karşılığı okutacakları derslerin belirlenmesine ilişkin hükümleri kapsar.
" hükümleri yer almakta olup; anılan Kararın eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin" 3. sırasında ye alan; "Almanca" alanına kaynaklık edecek alanların; 1. Almanca Öğretmenliği; 2. Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü ;3. Mütercim - Tercümanlık Bölümü (Almanca) ; 4. Alman Dili ve Kültürü Bölümü; 5. Çeviribilim (Almanca) Bölümü olduğu bu alandan mezun olan adayların her bir alan için varsa öngörülmüş şartların da sağlanması suretiyle Almanca ve Meslekî Yabancı Dil (Almanca) derslerini okutabilecekleri belirtilmiştir.
Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı ... Tarih ve ... Sayılı Kararı Eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin 3 Numaralı Sırası Yönünden Yapılan İnceleme:
Dava tarihi itibariyle ... tarih ve ... sayılı Karar ile Almanca alanına; Almanca Öğretmenliği mezunları ile pedagojik formasyon belgesine sahip Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü, Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü, Alman Dili ve Kültürü Bölümü mezunlarına başvuru hakkı verildiği; ancak; dava devam ederken Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararıyla Çeviribilim(Almanca) Bölümünün, Almanca atama alanına kaynak olarak eklenmesinin uygun bulunduğu, bu düzenlemenin Milli Eğitim Bakanlığı 2021 Şubat Ek tarihli 276 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe girdiği görülmektedir.
Bu itibarla; dava konusu Talim Terbiye Kurulu Kararı eki çizelgesinde, Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararıyla yapılan düzenleme neticesinde; davacı tarafından ek çizelgenin mezun olduğu Çeviribilim (Almanca) Bölümüne yer verilmemek suretiyle eksik düzenlendiği iddia edilen kısmının güncellenerek, Çeviribilim (Almanca) Bölümünün, Almanca öğretmenliği alanına kaynak teşkil edecek alanlar arasına dahil edildiği görüldüğünden; dava konusu düzenleyici işlem hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... Tarih ve ... sayılı İşlemi Yönünden Yapılan İnceleme:
Uyuşmazlıkta, Adapazarı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı Kararı’n ekli çizelgesinde “Almanca” alanında atamaya kaynaklık edecek bölümler arasında “Çeviribilim(Almanca)” bulunmadığı gerekçesiyle atama onayının iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı “Lisans Bölüm/Program adları” konulu yazı ile yükseköğretim kurumlarının bazı bölüm ve programlarında isim değişikliğine gidildiği, bu çerçevede; "Çeviribilim(Almanca) Bölümü" adının "Almanca Mütercim Tercümanlık Bölümü" olarak değiştirildiği, yükseköğretim kurumlarındaki lisans programlarında kayıtlı olan mevcut öğrencilere mezuniyeti hak etmeleri durumunda halen kayıtlı oldukları program ismine göre diploma düzenlenmesi, mezunların ihtiyaçları doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu’na başvurmaları durumunda mezun oldukları programın yeni düzenlemeye göre eşdeğer olduğu programa ilişkin yazı verilmesi gerektiği belirtilerek, adı değişen bölümlerde halen eğitimlerine devam eden ve mezun olan öğrencilerin mağduriyetlerinin önüne geçilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının atama onayının iptal edilmesine ilişkin işlemin, "Almanca Öğretmenliği'ne" kaynaklık eden alanlar kapsamında, davacının mezun olduğu bölümün isimin değiştirilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 20/03/2020 tarih ve E.20993 sayılı “Lisans Bölüm/ Program adları” konulu yazı ile "Çeviribilim(Almanca) Bölümü" adının "Almanca Mütercim Tercümanlık Bölümü" olarak değiştirildiği, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı 20/02/2014 Tarih ve 9 Sayılı Kararı Eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin 3 numaralı sırasında pedagojik formasyon belgesine sahip, Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü mezunlarının "Almanca Öğretmeni" olarak atanabileceği görüldüğünden dava konusu edilen Talim Terbiye Kurulu kararının eksik düzenlendiği anlaşılmakta olup; bu düzenlemeye dayalı dava konusu bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Kaldı ki; Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla Çeviribilim(Almanca) Bölümünün, Almanca atama alanına kaynak olarak eklenmesinin uygun bulunduğu, bu düzenlemenin Milli Eğitim Bakanlığı 2021 Şubat (276 sayılı) Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe girdiği görülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın Talim Terbiye Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararı'nda yer alan çizelgenin 3 numaralı sırasının iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 22/01/2025 tarihinde, davacı ... vekili Av. ...'ın ve davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili Av. ...'ın geldiği, davalı Adapazarı Kaymakamlığı vekilinin gelmediği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava; Özel Eğitim Kurumuna Almanca öğretmeni olarak atanan davacının, atama onayının iptaline ilişkin Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 28/10/2020 tarihli işlemi ile işlemin dayanağı olan Talim Terbiye Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararı'nda yer alan çizelgenin 3 numaralı sırasının eksik düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurumlarda çalıştırılacak personel" başlıklı 8. maddesinde; "Kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır.
…
Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur. Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz.
Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır.
Bu Kanun kapsamında çalışacak yabancılar, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda görevlendirilir." hükmü yer almakta olup; "Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9. maddesinde; kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesinin, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılacağı, mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde; "(1) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./22. md.) Eğitim personelinin çalışma izin teklifleri;
a) Genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdür için kurucular veya kurucu temsilcileri,
b) (a) bendi dışındaki eğitim personeli ve diğer personel için müdür
tarafından yapılır.
...
(3) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./22. md.) Kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerini eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edilir. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları sağladığı yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna ilişkin yetkili makamlardan alınmış belge ile tespit edilen ve diğer nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izni valilikçe düzenlenir. Valilikten çalışma izni alınmadan personel işe başlatılamaz.
...
(7) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./22. md.) Kurumlarda, hizmet satın alınması yöntemiyle istihdam edilen personelde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartlar aranır. Hizmet satın alınan işletme tarafından kurumda istihdam edilen personelin belgeleri en geç üç gün içerisinde kurum yönetimine teslim edilir ve kurum yönetimince saklanır.(Ek 3. cümle: 16.02.2024 - 32462 s. R.G. Yön./15. md.) Hizmet satın alınması suretiyle çalıştırılan diğer personelin bilgileri MEBBİS Modülüne girilir."; "Çalışma izinlerinin uzatma onayı" başlıklı 27. maddesinde; "(1) Kurum müdürünce eğitim personelinden görevine devam edeceklerin listesi ile birlikte yeniden düzenlenen sözleşmeleri, (...) önceki sözleşmenin bitim tarihinden en geç 30 gün önce çalışma izinlerinin uzatılma onayı toplu olarak alınmak üzere milli eğitim müdürlüklerine verilir. Milli eğitim müdürlüklerince kurum ve eğitim personelinin mağduriyetine meydan verilmeyecek şekilde eski sözleşmenin bitim tarihinde çalışma izinlerinin uzatılma onayı verilir."; "Sözleşme" başlıklı 43. maddesinde; "(1) 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine göre kurucu veya kurucu temsilcileri ile eğitim personeli arasındaki iş sözleşmeleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan sözleşme formu (EK-5) esas alınarak en az bir yıl süreli olmak üzere üç nüsha düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Bu sözleşmelerin bir nüshası, çalışma izni düzenlenmek üzere ilgili mercide, bir nüshası kurucu veya kurucu temsilcisinde kalır, diğer nüshası ise sözleşmeye taraf olan personele verilir. Ancak;
a) Mazeretleri nedeniyle dönem içerisinde görevlerinden ayrılanların yerine görevlendirilecek eğitim personeli,
b) Devredilen kurumlarda devredilmeden önce görev yapan eğitim personeli,
c) Ders saati ücretli olarak görevlendirilecek eğitim personeli
ile bir yıldan daha az süreli de iş sözleşmesi yapılabilir.
...
(6) Sözleşmenin başlangıç tarihi, çalışma izninin (...) verildiği tarihtir. Bu tarihi takip eden 30 gün içinde de göreve başlama tarihi belirlenebilir."; "İşten ayrılma" başlıklı 44. maddesinde; "(1) Sözleşme süresi sona erenler hariç, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre sözleşmeleri karşılıklı veya tek taraflı feshedilenler ve sözleşme süresi sona ermeden aynı Kanunun ilgili hükümleriyle belirlenen süreler içinde bu isteğini diğer tarafa yazılı olarak bildirenlere valilikçe görevden ayrılış onayı düzenlenir. (Mülga 2. cümle: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./30. md.)
(2) Çeşitli sebeplerle örgün eğitim kurumlarında ders yılı içinde, diğer kurumlarda dönem içinde görevinden ayrılmasıyla eğitim ve öğretim faaliyetlerini aksatacak olan eğitim personelinin yerine, on gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere eğitim personelinin teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir. (Ek 2. cümle: 20.06.2017 - 30102 s. R.G. Yön./19. md.) Ancak rehber öğretmenin görevinden ayrılması durumunda yirmi gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere bir rehber öğretmenin görevlendirme teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir.
(3) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./30. md.) Çeşitli sebeplerle müdürlüğün boşalması hâlinde kurucunun teklifi de dikkate alınarak yeni müdür teklifi yapılıncaya kadar kurumda müdürlük veya müdür yardımcılığı yapma nitelik ve şartlarını haiz eğitim personelinden biri, valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilir. Kurumda yukarıdaki şartları haiz eğitim personeli bulunmaması hâlinde kurumda görevli eğitim personelinden birisi valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilebilir. Vekâlet süresi dört aydan fazla olamaz ve bu süre uzatılamaz. Vekâleten görevlendirilenler, vekâlet ettikleri personelin haftada girebileceği ders saati kadar derse girebilirler.
(4) Görevinden ayrılan eğitim personelinin görevlerinden ayrılışı ile kurumdan ayrılmak isteyenlerin müracaatları en geç beş iş günü içerisinde kurum yetkilisi tarafından doğrudan bağlı bulunduğu milli eğitim müdürlüğüne bildirilir. İlgililerin ayrılış sebeplerine uygun olarak valilikten yedi iş günü içinde görevden ayrılış onayları alınır. Görevinden ayrılan personelin durumunu milli eğitim müdürlüğüne bildirmeyen kurum yetkilileri hakkında yasal işlem yapılır.
(5) (Mülga fıkra: 19.02.2022 - 31755 s. R.G. Yön./6. md.) " hükümleri yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Kararı'nın; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; " Bu Esasların amacı;
a. Öğretmen olarak atamaya esas alınacak alanların,
b. Öğretmenliğe atanacakların alanlara göre mezun oldukları yükseköğretim programlarının,
c. Öğretmenliğe atananların alanlarına göre aylık karşılığında okutacakları derslerin
belirlenmesidir."; "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Esaslar, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar ile Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Kapsam" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Esaslar, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel; örgün ve yaygın eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas olan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programları ve aylık karşılığı okutacakları derslerin belirlenmesine ilişkin hükümleri kapsar.
" hükümleri yer almakta olup; anılan Kararın eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin" 3. sırasında ye alan; "Almanca" alanına kaynaklık edecek alanların; 1. Almanca Öğretmenliği; 2. Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü ;3. Mütercim - Tercümanlık Bölümü (Almanca) ; 4. Alman Dili ve Kültürü Bölümü; 5. Çeviribilim (Almanca) Bölümü olduğu bu alandan mezun olan adayların her bir alan için varsa öngörülmüş şartların da sağlanması suretiyle Almanca ve Meslekî Yabancı Dil (Almanca) derslerini okutabilecekleri belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı ... Tarih ve ... Sayılı Kararı Eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin 3 Numaralı Sırası Yönünden Yapılan İnceleme:
Dava tarihi itibariyle ... tarih ve ... sayılı Karar ile Almanca alanına; Almanca Öğretmenliği mezunları ile pedagojik formasyon belgesine sahip Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü, Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü, Alman Dili ve Kültürü Bölümü mezunlarına başvuru hakkı verildiği; ancak; dava devam ederken Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararıyla Çeviribilim (Almanca) Bölümünün, Almanca atama alanına kaynak olarak eklenmesinin uygun bulunduğu, bu düzenlemenin Milli Eğitim Bakanlığı 2021 Şubat (276 sayılı) Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe girdiği görülmektedir.
Bu itibarla; dava konusu Talim Terbiye Kurulu Kararı eki çizelgesinde, Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararıyla yapılan düzenleme neticesinde; davacı tarafından ek çizelgenin mezun olduğu Çeviribilim (Almanca) Bölümüne yer verilmemek suretiyle eksik düzenlendiği iddia edilen kısmının yeniden düzenlenerek, Çeviribilim (Almanca) Bölümünün, Almanca öğretmenliği alanına kaynak teşkil edecek alanlar arasına dahil edildiği görüldüğünden; dava konusu düzenleyici işlem hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, bu kısım açısından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... Tarih ve ... sayılı İşlemi Yönünden Yapılan İnceleme:
Uyuşmazlığın, Adapazarı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı Kararın ekli çizelgesinde “Almanca” alanında atamaya kaynaklık edecek bölümler arasında “Çeviribilim (Almanca)” bulunmadığı gerekçesiyle atama onayının iptal edilmesinden kaynaklandığı görülmektedir.
Davacı tarafından; Sakarya Üniversitesi Çeviribilim (Almanca) Bölümü’nün şimdiki adının “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü” olduğu ve anılan Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı Kararı’nda da atamaya kaynaklık edecek bölümler arasında “Mütercim Tercümanlık Bölümüne”
yer verildiği; mezun olduğu Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü’ne yapmış olduğu yazılı başvuru neticesinde 01/12/2020 tarihli Mütercim Tercümanlık Bölümü Başkanlığı’nın verdiği cevapta; “Çeviribilim Almanca Bölümü” ile “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü’nün” ders program ve içeriklerinin aynı olduğu, sadece 2011 yılında bölüm adı değişikliğine gidildiği, daha sonra Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yazısına istinaden 2020 yılı itibariyle “Mütercim Tercümanlık Almanca Bölümü” adını tekrar aldığı; “Çeviribilim (Almanca) Bölümü” ile “Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü’nün” esasen aynı bölümler olduğunun belirtildiği ileri sürülerek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı “Lisans Bölüm/Program adları” konulu yazı ile yükseköğretim kurumlarının bazı bölüm ve programlarında isim değişikliğine gidildiği, bu çerçevede; "Çeviribilim (Almanca) Bölümü" adının "Almanca Mütercim Tercümanlık Bölümü" olarak değiştirildiği, yükseköğretim kurumlarındaki lisans programlarında kayıtlı olan mevcut öğrencilere mezuniyeti hak etmeleri durumunda halen kayıtlı oldukları program ismine göre diploma düzenlenmesi, mezunların ihtiyaçları doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu’na başvurmaları durumunda mezun oldukları programın yeni düzenlemeye göre eşdeğer olduğu programa ilişkin yazı verilmesi gerektiği belirtilerek, adı değişen bölümlerde halen eğitimlerine devam eden ve mezun olan öğrencilerin mağduriyetlerinin önüne geçilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının atama onayının iptal edilmesine ilişkin işlemin, "Almanca Öğretmenliği'ne" kaynaklık eden alanlar kapsamında, davacının mezun olduğu bölümün isimin değiştirilmesinden kaynaklandığı görülmektedir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ... tarih ve ... sayılı “Lisans Bölüm/ Program adları” konulu yazı ile "Çeviribilim (Almanca) Bölümü" adının "Almanca Mütercim Tercümanlık Bölümü" olarak değiştirildiği, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı ... Tarih ve ... Sayılı Kararı Eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin 3 numaralı sırasında pedagojik formasyon belgesine sahip, Mütercim Tercümanlık (Almanca) Bölümü mezunlarının "Almanca Öğretmeni" olarak atanabileceği görüldüğünden dava konusu edilen Talim Terbiye Kurulu kararının eksik düzenlendiği anlaşılmakta olup; bu düzenlemeye dayalı dava konusu bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Kaldı ki; Talim Terbiye Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı Kararıyla Çeviribilim (Almanca) Bölümünün, Almanca atama alanına kaynak olarak eklenmesinin uygun bulunduğu, bu düzenlemenin Milli Eğitim Bakanlığı 2021 Şubat Ek tarihli 276 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanarak yürürlüğe girdiği görülmektedir.
Bu itibarla, Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı ... Tarih ve ... Sayılı Kararı Eki "Öğretmenlik Alanları, Atama Ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelge'nin 3 Numaralı Sırası yönünden KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Adapazarı Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin İPTALİNE,
3. Dava kısmen iptal kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından; ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen ... TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.